Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia 24 sierpnia 2022 r. nałożył na inwestorów A. i R. C. (zwanych dalej skarżącymi) obowiązek rozbiórki wiaty – w części służącej do składowania materiału opałowego o wymiarach 1,08 x 3 m, zlokalizowanej na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym 1 w B. obręb [...].
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał przede wszystkim, że wobec ustalenia sposobu przeznaczenia integralnej części wiaty – o wym. 1,08 m x 3 m stanowiącej odrębną konstrukcyjnie jej część (przedłużenie zadaszenia części głównej wiaty wsparte na trzech słupach, posiadające dwa przepierzenia ściankami ażurowymi drewnianymi od strony płn. i płd.), - wykorzystywanej jako obiekt do przechowywania drewna opałowego (materiał palny) nie będący budynkiem, stwierdzono naruszenie § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. nr 109 poz. 719 z późn. zm.), który ma zastosowanie w niniejszej sprawie z mocy § 1 ust. 1 ww. rozporządzenia. Zgodnie z ww. regulacją, w obiektach oraz na terenach przyległych do nich jest zabronione wykonywanie następujących czynności, które mogą spowodować pożar, jego rozprzestrzenianie się, utrudnienie prowadzenia działania ratowniczego lub ewakuacji – składowanie poza budynkami w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki sąsiedniej materiałów palnych, w tym pozostałości roślinnych, gałęzi i chrustu.
Organ podniósł, że w ustalonym stanie faktycznym, przedmiotowy obiekt budowlany usytuowany w zbliżeniu do granicy z działką sąsiednią nr 2, w całości zawiera się w 4m strefie objętej ww. zakazem. Wobec powyższego, lokalizacja wiaty w części służącej celom składowania drewna opałowego jest naruszeniem przepisów ww. rozporządzenia, a jednocześnie występuje brak możliwości doprowadzenia przedmiotowej części obiektu do zgodności z przepisami poprzez nałożenie obowiązku wykonania określonych robót.
W wyniku rozpoznania odwołania skarżących, Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 27 marca 2023 r. uchylił w całości wymienioną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 2 prawa budowlanego, nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. Wskazał, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy, budowa wiaty zlokalizowanej na działce oznaczonej nr ew. 1 o powierzchni 12,24 m2 mieści się w granicach wyznaczonych przesłankami art. 29 ust. 2 pkt 2 prawa budowlanego.
Wobec tego, nie występują przesłanki do prowadzenia postępowania administracyjnego w trybie art. 48 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego. Dodał, że organ I instancji ustalił, iż przedmiotowa wiata usytuowana jest w odległości około 54 cm od granicy z działką sąsiednią nr 2, następnie przytoczył § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. Podkreślił, iż w zakresie budowy obiektu budowlanego niebędącego budynkiem, służącego do przechowywania materiałów palnych, stosuje się przepisy prawa budowlanego oraz, że w trakcie oględzin, pełnomocnik skarżących oświadczył, iż obiekt został zrealizowany parę lat temu i służy celom rekreacyjnym na przedmiotowej działce.
Ponadto w uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że wiata będąca przedmiotem niniejszej decyzji służy do przechowywania drewna opałowego. Organ odwoławczy podkreślił, że z wyjaśnień skarżących przedłożonych organowi odwoławczemu w dniu 12 grudnia 2022 r., a następnie w dniu 11 stycznia 2023 r. wynika, że wiata ogrodowa stanowiąca przedmiot niniejszego postępowania pełni funkcję schowka gospodarczego, ze szczególnym podkreśleniem schowka ogrodowego, w którym przechowywane są przedmioty służące do wykonywania prac ogrodowych (narzędzia ogrodowe), utrzymania i pielęgnacji ogrodu (nawozy, nasiona, donice) oraz wypoczynku w ogrodzie (meble ogrodowe).
W związku z tym organ podniósł, że w ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ I instancji powinien w sposób jednoznaczny wyjaśnić, nie tylko opierając się na oświadczeniu pełnomocnika, czy przedmiotowa wiata stanowi w istocie miejsce rekreacyjne.
Wobec tego organ podniósł, że zgodnie z art. 138 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego zachodzi konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
W sprzeciwie wniesionym od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący podnieśli zarzut naruszenia art. 138 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego przez bezpodstawne uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, pomimo braku przesłanek do zastosowania powołanego przepisu, bowiem decyzja organu I instancji nie jest obarczona uchybieniami wskazanymi przez organ odwoławczy. W uzasadnieniu wskazali, iż organ odwoławczy przekazując sprawę do ponownego rozpoznania stwierdził, że skoro stanowisko organu I instancji o przechowywaniu w wiacie drewna opałowego stoi w opozycji do pisemnych oświadczeń skarżących i oświadczenia ich pełnomocnika o przeznaczeniu wiaty jako schowka ogrodowego, to spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji kasatoryjnej. Natomiast w ich ocenie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na ustalenie istotnych okoliczności faktycznych, niezbędnych do prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego.
W związku z tym, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy nie stanowią inaczej.
Natomiast zgodnie z art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259), zwanej dalej P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego.
Według art. 151a § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. Na podstawie zaś art. 151a § 2 P.p.s.a., w przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji, sąd oddala sprzeciw.
W wyniku przeprowadzenia kontroli decyzji organu odwoławczego – w zakresie i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami - stwierdzić należało, że sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżoną decyzją Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości wymienioną decyzję organu I instancji nakładającą na skarżących obowiązek rozbiórki wiaty – w części służącej do składowania materiału opałowego o wymiarach 1,08 x 3 m, zlokalizowanej na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym 1 w B. obręb [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.
Podstawę prawną tej decyzji stanowił przepis art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, według którego organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podniósł przede wszystkim, że z wyjaśnień skarżących przedłożonych organowi odwoławczemu wynika, iż wiata ogrodowa stanowiąca przedmiot niniejszego postępowania pełni funkcję schowka gospodarczego, w którym przechowywane są przedmioty służące do wykonywania prac ogrodowych, utrzymania i pielęgnacji ogrodu oraz wypoczynku w ogrodzie, zaś organ I instancji stwierdził w uzasadnieniu decyzji, że wymieniona wiata służy do przechowywania drewna opałowego.
W związku z tym zasadnie organ odwoławczy podniósł, że w ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ I instancji powinien w sposób jednoznaczny wyjaśnić, nie tylko opierając się na oświadczeniu pełnomocnika, czy przedmiotowa wiata stanowi w istocie miejsce rekreacyjne.
W konsekwencji organ odwoławczy prawidłowo stwierdził, że w przedmiotowej sprawie istnieje konieczność uchylenia decyzji, gdyż charakter uchybień zaistniałych w postępowaniu przeprowadzonym przez organ I instancji spowodował, że niezbędne stało się przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez ten organ.
Nie jest bowiem możliwe reformowanie decyzji w wymaganym zakresie przez organ odwoławczy, bez naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, zawartej w art. 15 k.p.a. Jak zasadnie podniósł więc organ odwoławczy - mając na uwadze wyjaśnienia inwestorów, należy przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, celem ustalenia, czy wyżej wymienieni przechowują materiały łatwopalne w zbliżeniu do granicy z działką sąsiednią.
Stwierdzić zatem należało, że z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, zaistniała konieczność uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
Podkreślenia również wymagało, że organ odwoławczy wykonał obowiązek określony w art. 138 § 2 K.p.a., według którego, przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Nie zasługiwały zaś na uwzględnienie zarzuty zawarte w sprzeciwie, według których organ odwoławczy niezasadnie zastosował w przedmiotowej sprawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylając zaskarżoną decyzję i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdyż – w ocenie skarżących – wątpliwości mógł wyeliminować, przeprowadzając uzupełniające postępowanie dowodowe w trybie art. 136 K.p.a.
Podkreślenia bowiem wymagało, że określony wyżej zakres postępowania wykracza poza ramy uzupełniającego postępowania dowodowego, jakie może przeprowadzić organ odwoławczy bez naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, zawartej w art. 15 k.p.a., o czym była mowa wyżej.
W konsekwencji przeprowadzenia kontroli decyzji organu odwoławczego w zakresie określonym w art. 64e P.p.s.a. Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a., a wobec tego sprzeciw nie zasługiwał na uwzględnienie.
W podsumowaniu podkreślenia wymagało, że w związku ze stwierdzonym wyżej stanem sprawy - jako zgodną z prawem ocenić należało decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego uchylającą decyzję organu pierwszej instancji i przekazującą sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania.
Wobec tego - na podstawie art. 151a § 2 P.p.s.a. - sprzeciw należało oddalić.