Uzasadnienie
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W druku podał, że w gospodarstwie domowym pozostaje wraz z małżonką oraz siedemnastoletnim synem. Wnioskodawca zadeklarował, że poza budynkiem mieszkalnym o pow. 100 m2 i wartości około 100.000 zł nie posiada żadnego majątku, a jego małżonka oraz syn pozostają na jego utrzymaniu. Wnioskodawca podał, że jego miesięczne wydatki obejmują ratę kredytu w wysokości 800 zł; opłaty za energię elektryczną – 300 zł; dostawy wody – 150 zł; koszty wyżywienia – 1000 zł; usługi telekomunikacyjne – 50 zł.
Pismem z dnia 19 września 2017 r. referendarz sądowy zobowiązał wnioskodawcę do uprawdopodobnienia okoliczności powołanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez:
- - udokumentowanie wysokości wydatków związanych z utrzymaniem się, tj., opłat za energię elektryczną, dostawy wody, odbiór śmieci, usługi telekomunikacyjne itp.,
- - udokumentowanie wysokości dochodów osiąganych przez skarżącego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za okres ostatnich sześciu miesięcy.
W odpowiedzi pełnomocnik strony nadesłał kopie przelewów z tytułu należności za składki z tytułu ubezpieczeń społecznych; kopie rachunków za energię elektryczną, odbiór odpadów oraz dostawy wody; kopie rachunków za usługi telekomunikacyjne; kopie przelewów dokonywanych na rachunek urzędu skarbowego z tytułu podatku. Pełnomocnik strony zaznaczył, że skarżący rozlicza się ze zobowiązań publicznoprawnych w formie ryczałtu i nie korzysta z pomocy księgowej lub księgowego.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Na obecnym etapie postępowania sądowego zasadniczym wydatkiem, do poniesienia którego strona jest zobowiązana jest wpis od skargi, który ze względu na przedmiot sprawy wynosi 500 zł – § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).
Instytucja prawa pomocy została pomyślana jako wyjątek od generalnej zasady odpłatności postępowania i w swoim założeniu służyć ma zapewnieniu prawa do sądu tym osobom, które przy najdalej idących wysiłkach nie będą w stanie samodzielnie ponieść wydatków związanych z postępowaniem sądowym. Analizując informacje dotyczące sytuacji materialnej skarżącego nie znaleziono podstaw do uwzględnienia wniosku, albowiem nie sposób stwierdzić, że jego położenie jest na tyle ciężkie, aby uzasadnionym było przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W punkcie wyjścia wskazać przyjdzie, że dla oceny rzeczywistej sytuacji materialnej osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy niezbędną jest rzetelność uzyskanych informacji. W razie jakichkolwiek wątpliwości rozpoznający taki wniosek może lecz nie musi dokonywać wezwania lub kolejnych wezwań o uzupełnienie materiału dowodowego, albowiem to na stronie ciąży obowiązek wykazania istnienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy.
Opisany przez stronę stan majątkowy odzwierciedla jedynie poziom wydatków, jakie jego rodzina czyni co miesiąc. Brak jest natomiast jakiejkolwiek, chociażby szczątkowej wiarygodnej informacji na temat realnego poziomu dochodów uzyskiwanych przezeń z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Sam fakt, iż wnioskodawca rozlicza się z fiskusem w postaci zryczałtowanego podatku nie zwalnia podatnika z prowadzenia ewidencji dającej możliwość określenia skali prowadzonej działalności (vide art. 15 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne – tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r, poz. 2180). Skoro wiec wnioskodawca nie przedstawił jakiegokolwiek dokumentu pozwalającego ustalić realny poziom uzyskiwanych przezeń dochodów lub też osiągniętej straty, tym samym nie można w sposób rzetelny stwierdzić, czy poniesienie kosztów sądowych będzie dlań wydatkiem zbyt mocno obciążającym jego budżet domowy. Z tej perspektywy nie można więc uznać, że zaistniały okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy.
W świetle wskazanych wyżej okoliczności nie znaleziono podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku, a wobec tego działając na podstawie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy postanowiono jak w sentencji orzeczenia.