Uzasadnienie
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy K. O. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. W treści formularza skarżący wskazał, że jest osobą samotną, w wieku [...] lat, utrzymującą się ze świadczenia emerytalnego w wysokości [...] zł. Wnioskodawca zaznaczył, że znaczącą część jego dochodu pochłaniają wydatki związane z leczeniem się, a pozostałą do jego dyspozycji resztę dochodu przeznacza na bieżące utrzymanie się, tj. m.in. wydatki na energię elektryczną, gaz, opłaty czynszowe.
Z treści formularza wynika również, że skarżący jest właścicielem budynku mieszkalnego z 1915, w którym zamieszkują jego synowie oraz mieszkania własnościowego o pow. 38,8 m2. W skład jego majątku, od dnia [...] r. wchodzi również samochód marki [...].
Pismem z dnia [...] r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku poprzez:
- - nadesłanie dokumentów wykazujących wysokość przeciętnych, miesięcznych wydatków przeznaczanych na utrzymanie się (rachunki za energię elektryczną, usługi telekomunikacyjne, dostawy wody, gazu itp.),
- - nadesłanie kserokopii dokumentu (np. wyciągu z rachunku bankowego, decyzji właściwego organu) potwierdzającego wysokość emerytury wskazaną we wniosku,
- - udokumentowanie faktu, iż skarżący jest osobą niepełnosprawną oraz że ponosi znaczące wydatki na leczenie się.
Na wezwanie to nie udzielono odpowiedzi.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
W pierwszej kolejności zauważyć trzeba, że możliwość skorzystania z prawa pomocy jest uwarunkowana od tego, czy strona w należyty sposób wykaże, iż nie jest w stanie ponieść wydatków związanych z tym postępowaniem w całości lub w części. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914).
Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208 i w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504).
W realiach rozpoznawanej sprawy uzyskano informacje na temat poziomu dochodów skarżącego oraz składników jego majątku. Nic nie wiadomo natomiast na temat kosztów utrzymania się K. O., a w szczególności na temat poziomu i struktury jego wydatków. Stąd też trudno stwierdzić jak znaczną część dochodu wnioskodawcy pochłaniają koszty leczenia i utrzymania się. Generalnie rzecz ujmując przyznanie prawa pomocy opiera się na ocenie, czy poziom dochodu strony, przy uwzględnieniu niezbędnych wydatków, pozwala na poniesienie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Jeżeli zaś istnieją w tym względzie jakiekolwiek wątpliwości, to strona, na wezwanie sądu lub referendarza sądowego, winna podjąć kroki zmierzające do ich rozwiania. Mając na uwadze informacje podane przez K. O. trudno bezkrytycznie przyjąć jego twierdzenia o szczególnie trudnej sytuacji materialnej, nie dysponując żadnymi innymi wiarygodnymi danymi.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.