Uzasadnienie
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy M. G. wystąpił o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, swój wniosek motywując dużą ilością spraw w Sądzie. Skarżący podkreślił, że aktualnie nie uzyskuje dochodu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, ze względu na spór sadowy z organem. W chwili obecnej wypowiedziana została mu umowa najmu lokalu mieszkalnego i grodzi mu eksmisja.
Z treści druku formularza wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z zoną i synem, zamieszkując w lokalu o pow. 110 m2 w oparciu o umowę najmu. Jego małżonka jest właścicielką nieruchomości rolnej o pow. 1,94 ha, zaś skarżący dysponuje gruntem o pow. 1280 m2, z którego korzysta w oparciu o użytkowanie wieczyste. Wnioskodawca zaznaczył, że obecnie nie uzyskuje żadnego dochodu, mając na utrzymaniu niepracująca żonę oraz syna, zaś bieżące koszty utrzymania pokrywał dotychczas z oszczędności oraz wyzbywania się majątku.
Pismem z dnia 13 lutego referendarz sądowy wezwał pełnomocnika skarżącego do:
- - udokumentowania źródła i aktualnej wysokości uzyskiwanego przez skarżącego dochodu, np. poprzez nadesłanie wyciągów z rachunków bankowych skarżącego, obejmujących okres ostatnich trzech miesięcy,
- - udokumentowania wysokości wydatków przeznaczanych na media (energię elektryczną, wodę, usługi telekomunikacyjne itp.),
- - udokumentowania faktu wypowiedzenia umowy najmu lokalu mieszkalnego,
- - wskazania, czy skarżący przyjął kwoty przyznane mu zaskarżonymi postanowieniami przez organ podatkowy.
Wezwanie to zostało bez odpowiedzi.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 P.p.s.a. konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
W pierwszej kolejności zauważyć trzeba, że możliwość skorzystania z prawa pomocy jest uwarunkowana od tego, czy strona w należyty sposób wykaże, iż nie jest w stanie ponieść wydatków związanych z tym postępowaniem w całości lub w części. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914).
Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208 i w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504).
Przenosząc wskazane wyżej spostrzeżenia na grunt niniejszej sprawy wskazać przyjdzie, że istnieje zbyt wiele niejasności dotyczących sytuacji materialnej strony, aby można było z całym przekonaniem uznać, że złożony wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Ze złożonego w druku formularza oświadczenia strony wynika, że rodzina M. G. nie uzyskuje żadnego dochodu. Okoliczności tej nie uprawdopodobniono w żaden sposób. Brak jest również jakichkolwiek, wiarygodnych informacji potwierdzających czerpanie środków na bieżące utrzymanie z posiadanych przez stronę oszczędności oraz składników majątku. Skarżący nie podał jakichkolwiek, nawet orientacyjnych kosztów utrzymania się. Wobec powyższego trudno ustalić jak znaczącą pozycję w dochodach strony stanowią bieżące wydatki. Z tego też względu nie sposób obiektywnie ocenić, czy rzeczywiście M. G. nie byłby w stanie ponieść kosztów związanych z postępowaniem sądowym.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.