Uzasadnienie
Po rozpoznaniu wniosku M.K. (dalej jako skarżący) z dnia 29 sierpnia 2019 r. Kierownik Referatu ds. Świadczeń Wychowawczych Urzędu Miasta w J., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta J., decyzją z dnia [...] r. znak: [...] wydaną na podstawie § 10 i § 30 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu "Dobry Start" (Dz. U. z 2018 r. poz. 1061 ze zm., zwanego też dalej rozporządzeniem), odmówił mu przyznania prawa do świadczenia Dobry start na dziecko: A.K. ur. [...]r. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że zgodnie z wyrokiem z dnia [...]r. sygn. akt [...] Sądu Okręgowego w G., opiekę nad małoletnimi A.K. oraz G.K. powierzono powódce M.K., zapewniając pozwanemu M.K. prawo do współdecydowania o istotnych sprawach dzieci. Wobec powyższego zdaniem organu, skarżący nie jest uprawniony do wnioskowania i pobrania świadczenia "Dobry start", gdyż pełna władza rodzicielska przysługuje wyłącznie matce dzieci.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący stwierdził, że od sierpnia 2018 r. syn A. uczy się i mieszka wraz z nim w J., do szkoły nie dojeżdża z miejsca zamieszkania matki w województwie [...]. Matka dziecka nie pobrała ww. świadczenia. Nie został pozbawiony praw rodzicielskich i sprawuje samodzielnie opiekę nad synem, który jest obecnie uczniem II klasy Technikum nr [...] ZS w J. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej jako SKO lub Kolegium) odwołania tego nie uwzględniło i zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa decyzję organu pierwszej instancji utrzymało w mocy.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia, po przytoczeniu treści § 4, § 5 i § 6 rozporządzenia oraz treści wyroku rozwodowego Sądu Okręgowego w G. Wydział [...] Ośrodka Zamiejscowego w R. z dnia [...] r., w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy Kolegium stwierdziło, że objęta odwołaniem decyzja jest poprawna merytorycznie, a okoliczności podniesione w odwołaniu nie mogą stanowić podstawy do jej uchylenia.
Zgodnie bowiem z powyższym wyrokiem rozwodowym władza rodzicielska nad małoletnim synem A. została powierzona matce dziecka. Wyrok ten stał się prawomocny z dniem [...] r. i powinien być respektowany zarówno przez matkę dziecka, jak i przez jego ojca. Jeżeli natomiast rodzice A.K. zgodnie postanowili, że dziecko – wbrew decyzji sądu – zamieszka z ojcem, to ich obowiązkiem było uregulowanie przedmiotowych zmian na drodze sądowej. Skarżący nie może żądać, by organy administracji publicznej, które związane są wyrokami sądów powszechnych, orzekały wbrew prawomocnym wyrokom. Zgodnie bowiem z wyrokiem z dnia 22 stycznia 2019 r. sygn. akt IV SA/Gl 1013/18 WSA w Gliwicach "Organy administracji publicznej, realizujące zadania w zakresie świadczenia wychowawczego nie są uprawnione do badania, w jaki sposób w danym przypadku jest faktycznie sprawowana opieka nad dzieckiem przez jej rodziców. Zagadnienia związane ze sprawowaniem opieki nad małoletnimi dziećmi i uregulowaniem kontaktów pomiędzy rodzicami i dziećmi są bowiem sprawami cywilnymi, rozpatrywanymi w oparciu o przepisy prawa rodzinnego i opiekuńczego.
Rozpatrywanie tego rodzaju spraw należy zatem do właściwości sądu powszechnego" – LEX nr 2617176. Jakkolwiek przedmiotowe orzeczenie dotyczy świadczenia wychowawczego, to ma ono zastosowanie również w niniejszej sprawie, gdyż sytuacja, w której rodzice dziecka są rozwiedzeni uregulowana została analogicznie w sprawach dotyczących świadczenia dobry start.
Zgodnie z wyrokiem rozwodowym, miejscem zamieszkania małoletniego syna skarżącego A. jest miejsce zamieszkania jego matki i dopóki stan prawny nie ulegnie zmianie, to syn powinien zamieszkiwać z matką, która winna się nim opiekować. Odmienne stanowisko organów administracji publicznej byłoby zdaniem SKO wyrazem braku poszanowania dla wyroków sądów powszechnych, a co za tym idzie poszanowania prawa, a zgodnie z art. 6 Kpa organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.
W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję SKO skarżący wniósł o jej uchylenie. Podkreślił, że syn pozostaje na jego wyłącznym utrzymaniu i razem z nim mieszka. Fikcyjnie jest natomiast zameldowany w powiecie [...]. W związku z przyznanym synowi stypendium był też zobowiązany złożyć za 2018 r. zeznanie podatkowe.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując co do zasady stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie sądowej w dniu 22 czerwca 2020 r. skarżący stwierdził, że jako obecnie już pełnoletni syn jest zameldowany na stałe pod jego adresem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja nie odpowiada obowiązującemu prawu, a tylko pod tym względem podlega ona kontroli sądowej zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości i nie było przez orzekające w sprawie organy kwestionowane, że od lipca 2018 r. małoletni A. nie mieszka z matką tylko razem ze skarżącym w J. i w miejscowości tej uczęszcza do Technikum nr [...] w ZS Nr [...].
Zgodnie z treścią § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, w przypadku małoletnich świadczenie dobry stary przysługuje łącznie rodzicom. Należy zatem wyprowadzić z tego wniosek, że każdy z nich ma prawo do wystąpienia o przyznanie tego świadczenia w sytuacji, w której występuje pomiędzy nimi zbieg do tego prawa. Biorąc pod uwagę przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego z sytuacją taką mamy do czynienia gdy obojgu rodzicom przysługuje władza rodzicielska i w konsekwencji każde z nich posiada takie samo, pełne prawo do opieki nad dzieckiem. Wtedy też każde z nich ma prawo złożyć wniosek o przyznanie przedmiotowego świadczenia (§ 10 ust. 1 rozporządzenia). Gdy opieka nad dzieckiem sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców to zgodnie z § 30 ust. 2 rozporządzenia, świadczenie wypłaca się temu z nich, kto pierwszy złożył wniosek.
Również wtedy gdy występuje zbieg prawa rodziców do świadczenia ma zastosowanie treść § 30 ust. 1 rozporządzenia, zgodnie z którym w przypadku takiego zbiegu świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem.
Również zdaniem Sądu sytuacja zbiegu prawa rodziców małoletniego A.K. do świadczenia dobry start, która pozwalałaby na zastosowanie przy orzekaniu treści § 30 ust. 1 rozporządzenia, tj. wzięcia pod uwagę, że to skarżący sprawuje (sprawował w dacie orzekania przez SKO) nad nim opiekę, w niniejszej sprawie nie ma miejsca.
Organy orzekające oraz niniejszy Sąd były bowiem związane orzeczeniem o wykonywaniu władzy rodzicielskiej wynikającym z powoływanego wyżej wyroku rozwodowego Sądu Okręgowego w G. z dnia [...] r., zgodnie z którym wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim A. powierzono jego matce. To zaś zgodnie z treścią art. 26 § 1 Kodeksu cywilnego oznacza, że miejscem zamieszkania małoletniego było miejsce zamieszkania jego matki.
W konsekwencji zasadnie uznały organy orzekające, że w okolicznościach niniejszej sprawy to matce, a nie skarżącemu przysługiwało prawo do świadczenia dobry start i to również w sytuacji gdy ona z wnioskiem o przyznanie jej takiego świadczenia nie wystąpiła. Zgodnie z wyrokiem rozwodowym to matka małoletniego powinna się nim opiekować i to z nią powinien on mieszkać. Jeżeli tak nie było to zmianę w tym przedmiocie rodzice małoletniego powinni uregulować poprzez zmianę orzeczonego w wyroku rozwodowym sposobu wykonywania władzy rodzicielskiej (art. 106 krio).
Informacyjnie jedynie należy podnieść, że w związku z uzyskaniem przez małoletniego A. pełnoletności w przypadku kontynuacji przez niego nauki w szkole to jemu prawo do świadczenia dobry start będzie przysługiwać (§ 4 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia).
Z powyższych względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019. 2325 ze zm.).
ec