Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia [...]. nr [...] Prezydent Miasta K. działając na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990r.o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2015r. poz. 1515 z późn. zm.) oraz art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 i 4 w zw. z art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2015r. poz. 460 z późn. zm.) oraz Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004r. w sprawie określania warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (Dz. U. z 2004r. Nr 140, poz. 1481 z późn. zm.) określił warunki umieszczania sezonowych ogródków gastronomicznych w strefie śródmiejskiej, obejmującej pasy drogowe ulic: [...]. Zasięg terenu objętego zarządzeniem określony został na załączniku graficznym.
Pismem z dnia [...]. pełnomocnik T.F. wezwał Prezydenta Miasta K. do usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie zarządzenia z dnia [...]. nr [...]r. w części dotyczącej ograniczenia umieszczania ogródków gastronomicznych w strefie śródmiejskiej wyłącznie na ulicach wskazanych w treści zarządzenia. Wskazując przy tym na naruszenie art. 2, art. 20, art. 32 Konstytucji RP oraz art. 39, art. 40 ust. 2 i ust. 8 ustawy o drogach publicznych oraz art. 30 ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym.
Pismem z dnia [...]. Prezydent Miasta K. poinformował pełnomocnika T.F. o nieuwzględnieniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, wskazując przy tym, że strona nie wykazała naruszenia interesu prawnego, bowiem zarządzenie nie obejmuje swoim zakresem ulicy [...]przy której strona prowadzi działalność gospodarczą.
Pismem z dnia [...]. T. F. reprezentowany przez fachowego pełnomocnika wniósł skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach na zarządzenie Prezydent Miasta K. z dnia [...]. nr [...] wnosząc o stwierdzenie nieważności zarządzenia w części dotyczącej ograniczenia umieszczania sezonowych ogródków gastronomicznych w strefie śródmiejskiej, wyłącznie na ulicach wskazanych w § 1 tego zarządzenia. W uzasadnieniu skargi wskazał, że interes prawny do kwestionowania zarządzenia wywodzi z faktu, iż dotyczy ono bezpośrednio jego sytuacji, bowiem jest adresowane wprost do prowadzących działalność gastronomiczną przy ul. [...]j.
Ponadto interes prawny skarżącego ma również związek z normą art. 40 ust. 2 i 8 ustawy o drogach publicznych, z której wynika powszechne uprawnienie do zajęcia pasa drogowego za zezwoleniem uprawnionego organu, a które skarżący utracił na skutek wydania skarżonego zarządzenia. Nadto wskazał art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, którego prokonstytucyjna wykładnia daje legitymację prawną do zaskarżenia powyższego zarządzenia.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta K. wniósł o odrzucenie skargi, z uwagi na niewykazanie przez skarżącego naruszenia jego interesu prawnego przez zaskarżone zarządzenie.
W toku postępowania sądowego pełnomocnik skarżącego wywodził, że skoro w zaskarżonym zarządzeniu nie uwzględniono ulicy [...]j, to można wnioskować, że przy tej ulicy usytuowanie ogródków gastronomicznych jest w ogóle niedopuszczalne. Natomiast pełnomocnik organu wnosił o odrzucenie skargi wskazując na brak interesu prawnego po stronie skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga została wniesiona w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym skargę na uchwałę lub zarządzenie podjęte przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa - wnieść każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Przepis ten określa przesłanki, które muszą być spełnione, aby skargę można było uznać za dopuszczalną, w tym dwie przesłanki formalne tj. sprawa musi być z zakresu administracji publicznej, a jej wniesienie musi być poprzedzone wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. W orzecznictwie wykształcił się pogląd o dopuszczalność zaskarżenia zarządzeń stanowiących akty z zakresu administracji publicznej dotyczące gospodarowania mieniem gminnym, uznający, iż pojęcie "sprawa z zakresu administracji publicznej", w rozumieniu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016r. poz. 718 z późn. zm. dalej: " p.p.s.a."), należy interpretować w sposób szeroki (por. uchwałę NSA z dnia 1 czerwca 1998r., sygn. akt OPS 3/98, ONSA z 1998r., z. 4, poz. 109; wyrok NSA z dnia 17 maja 1999r., sygn. akt OSA 1/99, ONSA z 1999r., z. 4, poz. 109; wyrok NSA z dnia 6 listopada 2000r., sygn. akt OSA 2/00, ONSA z 2001r., z. 2, poz. 48; uchwałę NSA z dnia 6 listopada 2000r., sygn. akt OPS 11/00, ONSA z 2001r., z. 2, poz. 52). Te wymogi, jak i termin wniesienia skargi w niniejszej sprawie zostały zachowane.
Z kolei dwie dalsze przesłanki - materialne – to jest istnienie w sprawie interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę i naruszenie tego interesu lub uprawnienia, muszą być spełnione łącznie, aby można było mówić o tym, że skargę wniósł podmiot uprawniony, mający legitymację do jej wniesienia. Niezaistnienie którejkolwiek z przesłanek powoduje bezskuteczność skargi w rozumieniu złożenia jej przez osobę nielegitymowaną.
Istotą interesu prawnego jest związek z konkretną normą prawa, z którą można wskazać jako jego podstawę i z której można wywodzić swoje uprawnienia. W judykaturze podkreśla się aktualność interesu prawnego, istniejącego obiektywnie w dniu wejścia w życie zaskarżonego aktu, bądź najpóźniej w chwili złożenia skargi. Interes prawny powinien być indywidualny, własny i skonkretyzowany, wynikający z określonego przepisu prawa materialnego oraz odnosić się wprost do podmiotu kwestionującego zaskarżony akt. Interes prawny, którego istnienie umożliwia przyznanie legitymacji skargowej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., powinien bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu wnoszącego skargę. Oznacza to, że stronie skarżącej powinno przysługiwać konkretne prawo podmiotowe o charakterze prywatnoprawnym, bądź publicznoprawnym, wynikające z przepisów prawa materialnego, a także przepisów prawa procesowego lub ustrojowego, stanowiąca podstawę konkretnych uprawnień skarżącego, które najpóźniej w dniu wniesienia skargi zostało naruszone zaskarżonym aktem.
Skarga bowiem wniesiona na podstawie ust. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie ma charakteru, jak to podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, actio popularis, co oznacza, że nawet sprzeczność aktu organu gminy z prawem nie daje uprawnienia do jej wniesienia. Składający skargę musi wskazać na normę materialnego prawa administracyjnego, z którego swój interes prawny wywodzi, przy tym nie mogą to być przepisy dotyczące zadań gminy (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2005r. sygn. akt OSK 1437/2004, dostępny: www.orzeczenia.nsa.gov,pl).
Skarżący wnosząc skargę musi wykazać, że zaskarżona uchwała lub inny akt naruszając prawo jednocześnie negatywnie wpływa na jego sytuację prawną, np. pozbawia go pewnych uprawnień, czy też uniemożliwia ich realizację. Naruszenie tego interesu następuje zatem wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego wynikające z przepisów prawa, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący. Istotne jest również, że interes prawny musi dotyczyć indywidualnej sytuacji prawnej danej osoby. Oznacza to, że naruszenia interesu prawnego nie można wywodzić z ogólnych wartości czy zasad prawa.
Drugim wymogiem materialnym art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę. Skarżący wnosząc skargę musi wykazać, że zaskarżona uchwała lub inny akt naruszając prawo jednocześnie negatywnie wpływa na jego sytuację prawną, np. pozbawia go pewnych uprawnień, czy też uniemożliwia ich realizację. Naruszenie tego interesu następuje zatem wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego wynikające z przepisów prawa, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący. Istotne jest również, że interes prawny musi dotyczyć indywidualnej sytuacji prawnej danej osoby. Oznacza to, że naruszenia interesu prawnego nie można wywodzić z ogólnych wartości czy zasad prawa.
Nadto naruszenie interesu prawnego musi być aktualne, nie ewentualne, przyszłe, musi ograniczać sytuację prawną, uszczuplać uprawnienie, zatem negatywnie wpływać na już ukształtowany stan prawny podmiotu, wynikający z normy materialnej.
Zatem przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zaskarżonego aktu, Sąd był zobowiązany zbadać, czy tenże akt naruszył interes prawny lub uprawnienie skarżącego - gdyż dopiero zaistnienie tego rodzaju naruszenia daje legitymację do wniesienia skargi na podstawie powołanego przepisu. W przeciwnym wypadku skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a.
W niniejszej sprawie skarżący przesłanek materialnych określonych w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie wykazał. Skarżący twierdzi, że zarządzenie Prezydenta Miasta K. dotyczy jego sytuacji prawnej, bowiem pomija swoją regulacją ulicę [...], przy której mieści się prowadzony przez niego lokal. Podczas gdy z treści zarządzenia absolutnie nie wynika, że wykluczona została możliwość lokalizowania sezonowych ogródków gastronomicznych na ulicach nie wymienionych w treści tego zarządzenia. Przeczy temu również fakt, że warunki lokalizacji ogródków gastronomicznych w obrębie ulicy [...] zostały uregulowane w odrębnym zarządzeniu Prezydenta Miasta K. z dnia [...]. nr [...]. W tej sytuacji skoro w sprawie brak jest po stronie skarżącego interesu prawnego trudno mówić o jego naruszeniu.
Tym samym w świetle art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym zostały spełnione przez skarżącego przy wnoszeniu skargi tylko przesłanki formalne, zaś brak było wypełnienia materialnych, świadczących o legitymacji do jej wniesienia.
Wobec powyższego orzeczono o odrzuceniu skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., orzekając jednocześnie na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. o zwrocie uiszczonego wpisu sądowego.