Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...]r. Z. J. zwrócił się o wydanie zezwolenia na lokalizację zjazdu indywidualnego z działki nr [...]w R. na drogę ul. [...]. Do wniosku dołączono plan z zaznaczonym miejscem zjazdu.
Po zawiadomieniu o wszczęciu postępowania decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta R. nie zezwolił Z. J. na lokalizację zjazdu indywidualnego z drogi publicznej ul. [...]na działkę nr [...]. W podstawie prawnej podano przepis art. 29 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r., nr 19, poz. 115). Natomiast w uzasadnieniu wyjaśniono, że decydując o odmownym załatwieniu wniosku wzięto pod uwagę, że nieruchomość ma zapewniony dojazd do drogi publicznej poprzez specjalnie wydzieloną działkę nr [...], której wnioskodawca jest współwłaścicielem. Wskazano, że zarządca drogi, stojąc na straży bezpieczeństwa uczestników ruchu drogowego, ma obowiązek ograniczania punktów kolizji z drogą publiczną. Biorąc zatem pod uwagę charakterystykę układu drogowego oraz względy bezpieczeństwa, postanowiono o odmowie.
Od decyzji złożone zostało odwołanie. Jako osoby wnoszące wskazano w nim Z. J. i J. K. Odwołanie nie zostało przez żadną z tych osób podpisane. W odwołaniu podano, że na działce został zbudowany dom jednorodzinny na podstawie pozwolenia na budowę nr [...]z dnia [...] r. Projekt obejmuje plan zagospodarowania działki z naniesionym wjazdem. Budynek i garaż są zaprojektowane frontem do ulicy i tak też zaplanowano wjazd na działkę oraz dojazd i wjazd do garażu. Dojazd drogą gruntową nie jest możliwy, znajdują się w niej media i jest ona za wąska dla większych pojazdów. Do odwołania dołączono kopię decyzji o pozwoleniu na budowę oraz projekt zagospodarowania terenu, z którego nie wynika jednak, że stanowi załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzja o pozwoleniu na budowę w swej treści nie zawiera konkretnych danych dotyczących dostępu działki do drogi publicznej i obsługi komunikacyjnej.
Przesyłając odwołanie w piśmie przewodnim z dnia [...] r. organ I instancji podał, że szerokość ulicy [...], będącej droga publiczną wynosi [...] m a szerokość drogi wewnętrznej na działce [...] wynosi [...] m, co odpowiada standardom ustalonym w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...]r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę i dróg pożarowych (Dz. U. nr 121, poz. 1139) oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690).
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśniono, że zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. nr 43, poz. 430), droga klasy Z powinna mieć powiązanie z drogami wszystkich klas, odstępy między skrzyżowaniami poza terenem zabudowy nie powinny być mniejsze niż [...] m a w terenie zabudowanym [...] m. Dopuszcza się wyjątkowo odstępy miedzy skrzyżowaniami poza terenem zabudowy nie mniejsze niż [...] m, a na terenie zabudowy nie mniejsze niż [...] m, przy czym na drodze klasy Z należy dążyć do ograniczenia liczby zjazdów, w szczególności do terenów przeznaczonych pod nową zabudowę. Kolegium zwróciło uwagę, że organ I instancji odmówił zgody na lokalizację zjazdu biorąc pod uwagę charakterystykę układu drogowego, podane przepisy oraz względy bezpieczeństwa.
Nadto zwrócono uwagę, że z treści odwołania wynika, że decyzja o pozwoleniu na budowę przesądziła o lokalizacji wjazdu od strony drogi gruntowej. Projekt budowlany określa układ komunikacyjny na działce inwestora, co następuje w powiązaniu z dojazdem do drogi publicznej. Ustalenie wnioskowanego wjazdu pozostawałoby zatem w sprzeczności z projektem budowlanym. Lokalizacja mediów w drodze dojazdowej jest bez znaczenia, albowiem jest to zgodne z istniejącą praktyką i nie ogranicza możliwości korzystania z dojazdu.
W skardze do sądu administracyjnego J. K. i Z. J. wnieśli o uchylenie decyzji jako naruszającej prawo i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Podnieśli, że wbrew twierdzeniom SKO decyzja o pozwoleniu na budowę przewidywała wjazd od ulicy [...], co dokumentuje materiał znajdujący się w posiadaniu organu wydającego pozwolenie na budowę. Projekt ten przewiduje dojazd bezpośrednio, a nie pośrednio, z ulicy [...].Nadto w dniu [...] r. dokonano zgłoszenia budowy ogrodzenia wraz z bramą wjazdową i furtką. Na mapie zaznaczono przebieg ogrodzenia i usytuowanie bramy oraz furtki, zaznaczając wjazd – zgodnie z pozwoleniem na budowę – bezpośrednio z ulicy [...] Do zgłoszenia tego nie wniesiono sprzeciwu. Droga gruntowa jest drogą dojazdową dla działek usytuowanych za narożną parcelą skarżących.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo wyjaśnił, że lokalizacja zjazdu nie należy do materii rozstrzyganych w decyzji o pozwoleniu na budowę, jak też nie przesądza o niej brak sprzeciwu wobec zgłoszonych robót, dotyczących ogrodzenia i bramy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje
Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r., nr 19, poz. 115), budowa zjazdu na posesję przyległą do drogi, wymaga zezwolenia zarządcy drogi udzielanego w formie decyzji. Wniosek złożony przez Z. J. zainicjował zatem postępowanie administracyjne w przedmiocie udzielenia takiego zezwolenia. Jego rozpoznanie podlegało rygorom postępowania administracyjnego, w szczególności związanym z obowiązkiem organów ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności oraz podaniem argumentów uzasadniających rozstrzygnięcie. Rygorów tych w sprawie nie dochowano, co w efekcie pozwala na postawienie wydanym rozstrzygnięciom zarzutu arbitralności.
Podstawę wydania decyzji odmownej stanowi art. 29 ust. 4 ustawy. Organ może odmówić wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu ze względu na wymogi wynikające z warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne. Uzasadnienie decyzji odmownej musi wobec powyższego z jednej strony dostatecznie precyzyjnie określić standardy techniczne wymagane dla określonego rodzaju drogi a z drugiej wyjaśnić, dlaczego w danym przypadku nie jest możliwe uwzględnienie wniosku. Organ I instancji podaje, że wziął pod uwagę charakterystykę układu drogowego oraz względy bezpieczeństwa, jednak w żaden sposób nie wyjaśnia, czym istniejący układ drogowy się charakteryzuje i z jakich powodów względy bezpieczeństwa przemawiają za udzieleniem odmowy. Nie jest wiadome, jakie standardy techniczne znajdują zastosowanie do ulicy [...] i jak wygląda otoczenie planowanego zjazdu, czy sąsiaduje on ze skrzyżowaniem oraz czy istnieją w sąsiedztwie inne zjazdy.
Wskazane wadliwości mogły zostać usunięte przez organ II instancji, jako organ merytorycznie właściwy w sprawie. Nie jest jednak jasne, na jakiej podstawie Kolegium doszło do przekonania, że do ulicy [...] zastosowanie znajdują standardy właściwe dla drogi klasy Z, jej zakwalifikowanie do tej klasy nie jest w żaden sposób w aktach udokumentowane. Nie zostały także opisane cechy charakterystyczne układu drogowego, które w opinii organu uzasadniają odmowę. Rozpoznanie sprawy wymaga w pierwszej kolejności poczynienia ustaleń faktycznych, dotyczących tak statusu prawnego drogi, na którą ma być wykonany zjazd jak i charakterystycznych cech układu drogowego. W następnej zaś kolejności należy ustalić, czy istnieją standardy techniczne regulujące wykonanie zjazdu indywidualnego na określonej klasy drogę, natomiast w razie konieczności odwołania się do klauzuli bezpieczeństwa należy podać argumenty wskazujące dlaczego w istniejącym stanie faktycznym zjazd zagraża temu bezpieczeństwu.
Kwestia rozwiązań przyjętych w projekcie budowlanym domu jednorodzinnego ma w sprawie znaczenie drugorzędne. W szczególności nawet gdyby projekt ten przewidywał dojazd bezpośrednio z ulicy [...] (bez jednoczesnego uzyskania na etapie uzyskania pozwolenia na budowę zgody na lokalizację zjazdu), to okoliczność ta nie może stanowić argumentu przemawiającego za udzieleniem zgody przez zarządcę drogi. To zgoda zarządcy warunkuje uzyskanie pozwolenia na budowę zjazdu, a nie odwrotnie. Fakt, że zatwierdzony projekt budowlany w określony sposób przewiduje dostęp nieruchomości do drogi publicznej może jednak stanowić argument w sprawie, zwłaszcza jeśli kwestia ta była przedmiotem opiniowania i uzgadniania przez zarządcę drogi. W tym zakresie ustaleń jednak nie poczyniono, decyzja o pozwoleniu na budowę w żaden sposób tych kwestii wprost nie rozstrzyga a innych dokumentów w tym zakresie nie badano.
O legitymacji skargowej J. K. w niniejszej sprawie decyduje fakt, że jako współwłaścicielce nieruchomości przysługiwał jej przymiot strony w postępowaniu.
Rozpoznając ponownie sprawę Kolegium winno również zbadać, czy wniesione odwołanie spełnia warunki formalne i w razie potrzeby wezwać do usunięcia braków.
Z podanych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania postanowiono zgodnie z art. 200, 205 § 1 i 209 powołanej ustawy.