Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta B. wydał decyzję określającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie sieci kanalizacji sanitarnej przy ulicach: [...] (dz. nr 1, 2, 3, 4,5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14 obręb K., dz. nr 15, 16, 17, 18, 19, 20,21, 22, 23, 24 obręb S.) w B. Legalność powyższej decyzji zakwestionowali działający przez profesjonalnego pełnomocnika M. K. i K. K. domagając się skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. wnioskiem z dnia [...] r. stwierdzenia jej nieważności. We wniosku podnieśli, że rażące naruszenie prawa w decyzji polegało na dwukrotnym wszczęciu przez organ I instancji postępowania w tej samej sprawie, co spowodowało iż decyzja organu I instancji została wydana w toku trwania postępowania wszczętego zawiadomieniem z dnia [...] r., pomimo że postępowanie zmierzające do jej wydania zostało wszczęte także zawiadomieniem z dnia [...] r. Pełnomocnik stron podniósł także, że decyzja rażąco narusza prawo z uwagi na to, iż postępowanie raportowe poprzedzające jej wydanie nie zostało zakończone.
Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Kolegium wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta B. Decyzją z dnia [...] r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. Nr [...] uznając ją za zgodną z prawem. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 46a ustawy prawo ochrony środowiska postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu podejmującego realizację przedsięwzięcia. W przedmiotowej sprawie wniosek z dnia [...] r. został złożony przez "A" S.A. z siedzibą w B. i to on wszczął formalnie postępowanie. Zawiadomienie organu I instancji z dnia [...]r. formalnie nie wszczynało nowego postępowania lecz miało jedynie charakter informacyjny czego wymaga art. 31 ustawy prawo ochrony środowiska. Zawiadomienie to zostało zresztą wydane po uchyleniu przez tut.
Kolegium decyzji z dnia [...]r. nr [...], na co wskazuje również podstawa prawna tego zawiadomienia. Wobec powyższego nie można zdaniem organu, uznać za zasadny argumentu skargi, iż postanowienie z dnia [...] r., na którym oparło się Kolegium zostało wydane w innym postępowaniu. Także WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 25 lutego 2008 r. II SA/GL/968/07 stwierdził, że postanowienie o braku obowiązku sporządzenia raportu z dnia z [...]r. pozostaje nadal w obiegu prawnym i jest tożsame z postanowieniem z dnia [...]r. Tożsamość tych postanowień była przyczyną wyeliminowania przez Sąd z obiegu prawnego postanowienie z dnia [...] r. Ponieważ zatem w obiegu prawnym pozostało ostateczne postanowienie z dnia [...]r. należało uznać, że postępowanie raportowe było zakończone. Wobec powyższego decyzja organu I instancji z dnia [...] r. nie naruszała prawa.
We wniesionym w terminie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pełnomocnik stron podtrzymał swoją argumentację zawartą w piśmie z dnia [...] r. podnosząc ponadto, że niedopuszczalnym jest aby w obrocie prawnym funkcjonowała decyzja, która została wydana na podstawie orzeczeń następnie uchylonych.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...]r. wskazując w uzasadnieniu, że argumenty wniosku nie zasługują na uwzględnienie. W ocenie bowiem Kolegium fakt wyeliminowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny z obrotu prawnego postanowienia Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. nie powoduje, że decyzja środowiskowa z dnia [...] r. była wydana z rażącym naruszeniem prawa. Orzekając w sprawie stwierdzenia nieważności Kolegium jest związane przepisami prawa materialnego, które obowiązywały w dacie wydawania decyzji przez organ I instancji. Stwierdzając nieważność decyzji organ administracji autorytatywnie wskazuje na ciężką wadliwość decyzji, obarczającą ją od dnia wydania, czyli ze skutkiem ex tunc. Jednak w dacie wydawania tej decyzji tj. w dniu [...] r. postanowienie Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. w przedmiocie braku obowiązku sporządzenia raportu funkcjonowało jeszcze w obrocie prawnym ponieważ wyrok Sądu zapadł w dniu [...]r.
Stąd też zdaniem Kolegium w niniejszej sprawie brak podstaw do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji ponieważ w dniu jej wydawania nie była ona dotknięta wadą z art. 156 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. zwanej dalej k.p.a.). Kolegium powtórnie wskazało nadto, że postępowanie raportowe przeprowadza się jednokrotnie. Nie ma więc podstaw prawnych aby dla tego samego przedsięwzięcia prowadzić kolejne postępowanie raportowe tym bardziej, że w obrocie prawnym funkcjonuje nadal postanowienie Prezydenta Miasta B. o braku obowiązku sporządzenia raportu z dnia [...]r., co potwierdził Sąd w swoim wyroku z dnia [...]r.
Pismem z dnia [...]r. działający przez pełnomocnika M. K. i K. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję SKO w B. z dnia [...]r., zarzucając jej naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji domagając się uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia W uzasadnieniu pełnomocnik skarżących podniósł te same argumenty, które wskazał uprzednio we wniosku o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji Prezydenta Miasta B. oraz we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Skarga została wniesiona w terminie.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł był w uzasadnieniach podjętych w sprawie decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniami formalnymi uzasadniającymi jej wzruszenie i uniemożliwiającymi merytoryczną ocenę jej poprawności. Zaskarżona decyzja, wydana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. wydana została bowiem przez skład orzekający po części tożsamy ze składem orzekającym, który uprzednio wydał rozstrzygnięcie podlegające kontroli. Jak wynika z akt sprawy członek Kolegium pełniąca funkcję przewodniczącej składu orzekającego uczestniczyła bowiem zarówno w odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...]r., jak też w ponownym rozpoznaniu tej samej sprawy na skutek wniesionego przez strony na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. wniosku.
Wskazać należy zatem w tym miejscu, iż stosownie do art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. To czy przepis ów należy odnieść także do sytuacji gdy w wyniku złożonego w trybie art. 127 § 3 k.p.a. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy powtórnie orzeka w sprawie samorządowe kolegium odwoławcze przez lata budziło wątpliwości, a orzecznictwo sądowe było w tym zakresie niejednolite. Kwestię tę przesądził Naczelny Sąd Administracyjny, który w dniu 22 lutego 2007 r. podjął w składzie siedmiu sędziów uchwałę o sygn. II GPS 2/06 stwierdzającą, iż artykuł 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 zdanie pierwsze k.p.a. ma zastosowanie do członka samorządowego kolegium odwoławczego w postępowaniu wszczętym na wniosek, o którym mowa w art. 127 § 3 k.p.a. Zdaniem bowiem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawsze tam, gdzie dochodzi do ponownego rozpatrzenia wniosku przez ten sam organ, trzeba bezwzględnie rozważyć czy nie zaszły przesłanki określone w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Dokonując tego, należy przez pracownika rozumieć osoby zatrudnione w urzędzie organu na podstawie stosunku pracy, umocowane do wydawania decyzji z upoważnieniem indywidualnym bądź z mocy prawa.
Te same przepisy o wyłączeniu pracownika i pracownika organu kolegialnego mają także zastosowanie do członka samorządowego kolegium odwoławczego, który wcześniej brał udział w wydaniu kontrolowanej decyzji. Mają one, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, także zastosowanie do pozaetatowego członka kolegium, który - poza brakiem możliwości przewodniczenia składowi orzekającemu - ma w zakresie orzekania takie same uprawnienia i obowiązki jak członek etatowy.
Z kolei wyrokiem z dnia 15 grudnia 2008 r. sygn. akt P 57/07 Trybunał Konstytucyjny rozpoznając przedstawione mu pytanie prawne orzekł, że "Art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w zakresie, w jakim nie wyłącza członka samorządowego kolegium odwoławczego w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy członek ten brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej".
Zajmując po raz kolejny stanowisko w kwestii wyłączenia członka samorządowego kolegium odwoławczego od udziału w sprawie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 marca 2009 r., sygn akt II OPS 2/09 wydanym w składzie siedmiu sędziów orzekł, iż "Członek samorządowego kolegium odwoławczego, który brał udział w wydaniu decyzji zaskarżonej wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy, podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 2 i 78 Konstytucji RP w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 grudnia 2008 r., P 57/07".
W konsekwencji powyższych uwag zaskarżona decyzja, jako wydana w niewłaściwym składzie, musiała zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Z uwagi na podjęcie decyzji przez niewłaściwy skład orzekający Sąd nie podejmuje zatem jej merytorycznej oceny.
W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Nadto w myśl art. 152 p.p.s.a. określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach postępowania orzeczono na wniosek skarżących na podstawie art. 200 i 209 p.p.s.a..