Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] r. Prezydent Miasta Z. zawiadomił G. K. (dalej: strona, skarżąca) o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami.
Następnie decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 li. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 341 ze zm.), orzekł o cofnięciu stronie uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii B, potwierdzonych dokumentem prawa jazdy nr [...] wydanym w dniu [...] r. przez Prezydenta Miasta Z. Decyzji tej nadani rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, że na podstawie orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] r. stwierdzono u strony przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami w zakresie posiadanej kategorii prawa jazdy. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji do czasu przedłożenia pozytywnego orzeczenia lekarskiego. Wyjaśniono, że w przypadku uzyskania pozytywnego orzeczenia po upływie pierwszego roku od uprawomocnienia się decyzji, warunkiem wydania prawa jazdy jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji.
Od powyższej decyzji pismem z dnia 23 marca 2020 r. strona wniosła odwołanie. W odwołaniu zakwestionowała orzeczenie lekarskie, podstawie którego wydano zaskarżoną decyzję. Uznała, że orzeczenie to zostało wydane bezprawnie, nie uwzględniając zaświadczenia lekarskiego o zakończonym leczeniu neurologicznym.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach odwołania tego nie uwzględniło i zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało orzeczenie organu pierwszej instancji w mocy.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdziło, że w sprawie zaistniały określone w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit.a ustawy o kierujących pojazdami przesłanki do cofnięcia odwołującej się uprawnień do kierowania pojazdami. Zgodnie z tym przepisem decyzję taką wydaje starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Z uwagi na formułę przepisu "starosta wydaje decyzję" rozstrzygnięcie w takiej sprawie ma charakter aktu związanego tzn. w określonym stanie faktycznym organ musi wydać decyzję określonej treści.
Z kat sprawy wynika, że w dniu [...] r. do organu pierwszej instancji wpłynęło ostateczne orzeczenie lekarskie z Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej w W. nr [...] z dnia [...] r. wskazujące na istnieniu u skarżącej przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi m.in. kategorii B, które jest ostateczne, pozostaje w obrocie prawnym i wiąże tym samym organy administracji publicznej w zakresie postępowania w sprawie cofnięcia uprawnienia.
Powyższa sytuacja wyczerpuje wskazaną na wstępie przesłankę cofnięcia uprawniania, nakładając na organ obowiązek wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia.
W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżąca wyraziła niezadowolenie z otrzymanej decyzji w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B. Podniosła okoliczności dotyczące stanu zdrowia, w tym zakończonego w 2015 r. leczenia neurologicznego.
W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia 30 grudnia 2020 r. skarżąca podniosła, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym pozbawia ją konstytucyjnego prawa do Sądu. Wskazał, że zarządzenie Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach jest z dnia 23 października 2020 r., a jej skarga do 27 października 2020 r. nie została wyznaczona na termin rozprawy. Wniosła o uchylenie zarządzenia z dnia 10 grudnia 2020 r. i umożliwienie rozpatrzenia jej skargi po ustąpieniu zagrożenia z powodu epidemii.
Rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, a to zgodnie z treścią art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19...(Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi t.jedn. Dz. U. z 2019 roku, poz. 2325 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organy nie naruszyły reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi.
Materialnoprawną podstawę decyzji orzekającej o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami stanowi w niniejszej sprawie art. 103 ust. 1 pkt 1l it.a ustawy o kierujących pojazdami (obecnie t.jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 1268), zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem.
Treść cytowanego przepisu art. 103 ust. 1 pkt 1 lit.a wymienionej ustawy jest jednoznaczna i nie wywołuje w orzecznictwie większych wątpliwości. Przede wszystkim podkreślić należy, że sformułowanie "starosta wydaje decyzję" wskazuje na bezwzględnie obowiązujący charakter tego przepisu. Wydanie decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu i jego ocenie, co do zasadności wydania takiej decyzji. W przypadku bowiem stwierdzenia przez uprawnionego lekarza w orzeczeniu lekarskim istnienia przeciwwskazań zdrowotnych, starosta ma obowiązek wydania decyzji cofającej kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami.
Prawidłowe jest zatem stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, że organ administracji jest związany treścią orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Podkreślenia też wymaga to, że orzeczenie to nie podlega ocenie organu co do zasadności wydania go o danej treści. Badania lekarskie w przedmiotowym zakresie mogą przeprowadzać jedynie lekarze uprawnieni, spełniający wymagania określone w art. 77 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami. Osoba badana lub podmiot kierujący na badania, niezgadzający się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w jednostce określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 81 ustawy o kierujących pojazdami. Orzeczenie lekarskie wydane po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego jest ostateczne (art. 79 ust. 7 ustawy o kierujących pojazdami).
Kopię takiego orzeczenia, w przypadku gdy zostały stwierdzone przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdem, uprawniony lekarz ma obowiązek przesłać staroście właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej. Przesłanie do organu kopii ostatecznego orzeczenia lekarskiego kończy pierwszy, diagnostyczno – orzeczniczy, etap postępowania w przedmiocie weryfikacji uprawnień kierowcy ze względu na stan jego zdrowia w oparciu o regulacje ustawy o kierujących pojazdami.
Procedura oceny stanu zdrowia kierowcy, wynikająca z cytowanych wyżej przepisów ma charakter szczególny i odrębny od procedury administracyjnej, a zatem nie mają do niej zastosowania ogólne zasady postępowania administracyjnego. Orzeczenia lekarskie wydawane w tym trybie nie podlegają weryfikacji przez organy administracji publicznej w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie lub cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami. W rozpatrywanej sprawie Sąd podzielił stanowisko organów orzekających, że orzeczenia lekarskie wiążą organy administracyjne, które nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń. Postępowanie, którego celem jest ocena stanu zdrowia kierowcy jest prowadzone przez uprawnionych lekarzy posiadających szczególne uprawnienia i kwalifikacje w tym zakresie.
W niniejszej sprawie orzeczenie takie nr [...] zostało wydane w odniesieniu do skarżącej w dniu [...] r. przez Wojskowy Instytut Medycyny Lotniczej w W.. Orzeczenie to jest orzeczeniem drugoinstancyjnym, jest ostateczne i pozostaje w obrocie prawnym, a tym samym wiąże organy administracji publicznej w zakresie postępowania w sprawie cofnięcia uprawnienia. W tej sytuacji, w świetle jednolitego w tym względzie orzecznictwa, jego treścią organy orzekające były związane. W konsekwencji zatem, gdy w ostatecznym, wydanym przez uprawnionego lekarza, orzeczeniu stwierdzono po stronie skarżącej istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, to orzeczenie o cofnięciu skarżącej uprawnień w tym zakresie było zgodne z obowiązującym prawem.
W niniejszej sprawie skarżąca podważa treść wydanego w stosunku do niej orzeczenia. Tymczasem orzeczenie to istnieje w obrocie prawnym i ma walor ostateczności, trudno zatem przyjmować interpretację prowadzącą do wniosku, że osoba, która nie ma kwalifikacji zdrowotnych do prowadzenia pojazdów, mogłaby je prowadzić. Przeczą temu wymagania bezpieczeństwa ruchu drogowego.
Fakt zasadności skierowania skarżącej na badania lekarskie nie podlega obecnie weryfikacji sądowej, jako że w tym zakresie wydawana jest odrębna, zaskarżalna decyzja administracyjna (art. 99 ustawy o kierujących pojazdami). Badanie lekarskie, w świetle art. 77 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami, zostało przeprowadzenie przez uprawniony podmiot. Wskazywane przez skarżącą zaświadczenie o zakończeniu leczenia neurologicznego mogło i powinno być przedstawione w toku badania przez wyznaczony podmiot. Obecnie, na tym etapie, nie może ono stanowić żadnego dowodu. W tej sytuacji brak jest podstaw do podważenia zawartych w zapadłym orzeczeniu ustaleń.
W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie zasadne było nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Zgodnie z art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego "decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia".
Zatem w sytuacji, gdy u skarżącej stwierdzono przeciwwskazania do kierowania pojazdami, zaistniał ważny interes społeczny, aby taki rygor nadać. Nie można było bowiem, ze względu na bezpieczeństwo ruchu drogowego, dopuścić aby pojazdami kierowała osoba, której stan zdrowia na to nie pozwala.
Odnosząc się do ostatniego pisma skarżącej, z uwagi na stan epidemii i zagrożenie epidemiologiczne, przywołaną powyżej ustawą z dnia 2 marca 2002 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczeniem CIVID-19.... przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, w miejsce rozprawy, gdy jest to konieczne i przeprowadzenie rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym, bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Wbrew twierdzeniu skarżącej nie może być w takim przypadku mowy o pozbawieniu strony konstytucyjnego prawa do Sądu, gdyż skarżącej umożliwiono przedstawienie swego stanowiska na piśmie.
Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.