Uzasadnienie
Skarżąca L. K. prowadzi działalność gospodarczą, w ramach której prowadzi parking strzeżony dla pojazdów usuniętych z dróg, położony przy ul. [...] w C. W dniu [...] r. został usunięty z drogi i przewieziony na parking skarżącej pojazd marki [...] o nr rejestracyjnym [...]. Pismem zatytułowanym "monit" z dnia 28 grudnia 2015 r. skarżąca zwróciła się do Starosty [...] o wystąpienie na podstawie art. 130 a ustawy Prawo o ruchu drogowym, do Sądu z wnioskiem o przejęcie przedmiotowego pojazdu na rzecz powiatu. Zawiadomieniem z dnia [...] r. Starosta [...] poinformował o przekazaniu w trybie art. 65 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie t. jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), powyższego pisma z dnia 28 grudnia 2015 r. Burmistrzowi Miasta B., jako organowi właściwemu w sprawie.
W ocenie Starosty przedmiotowy pojazd został usunięty w trybie art. 50 a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Pismem z dnia 25 maja 2016 r. skarżąca wskazując, że sporny pojazd, zgodnie z treścią art. 50 a ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, przeszedł na własność gminy B., wezwała ten organ do podjęcia odpowiednich czynności zmierzających do odbioru od skarżącej przedmiotowego pojazdu i powiadomienia właściciela pojazdu o jego przejęciu.
Odpowiadając na powyższe wezwanie pełnomocnik Burmistrza Miasta B. w piśmie z dnia [...] r. poinformował, iż brak jest podstaw prawnych i faktycznych do uwzględnienia powyższego żądania odbioru pojazdu, ponieważ nie doszło do przejścia na rzecz Gminy prawa własności przedmiotowego pojazdu w trybie art. 50 a Ustawy Prawo o ruchu drogowym. Organ podniósł, że w sprawie będzie miał zastosowanie art. 130 a tej ustawy w brzmieniu obowiązującym na dzień 14 stycznia 2011 r., a zatem wszelkie ewentualne roszczenia związane z bezczynnością organu należy kierować do organu właściwego tj. do Starosty [...].
Pismem z dnia 21 lipca 2016 r. L. K. reprezentowana przez fachowego pełnomocnika wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę, w której zakwestionowała czynność Burmistrza Miasta B. - pismo z dnia [...] r. W skardze zarzucono naruszenie art. 50 a ustawy Prawo o ruchu drogowym, natomiast uzasadniając dopuszczalność skargi wskazano, że stwierdzenie przejęcia na własność pojazdu na mocy art. 50 a ust. 2 powołanej ustawy i odebranie pojazdu przechowywanego na parkingu strzeżonym należy do czynności materialno – technicznych, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a albowiem dotyczy stwierdzenia prawa własności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi, podnosząc że nie jest możliwe wniesienie skargi do sądu administracyjnego na odmowę stwierdzenia przejęcia własności pojazdu w trybie art. 50 a Ustawy prawo o ruchu drogowym, ewentualnie o oddalenie skargi jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie, wskazać należy, że zgodnie art. 50 a ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm), pojazd pozostawiony bez tablic rejestracyjnych lub pojazd, którego stan wskazuje na to, że nie jest używany, może zostać usunięty z drogi przez straż gminną lub Policję na koszt właściciela lub posiadacza. Pojazd usunięty w tym trybie i nieodebrany na wezwanie gminy przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia, uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na własność gminy z mocy ustawy. Świetle natomiast art. 130 a ust. 10 tej ustawy, starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia.
Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu. Przepis ten został dodany przez art.1 pkt 10 lit. k ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 152, poz.1018) i obowiązuje od 4 września 2010 r.
Skarżąca z treści art. 50 a ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym wywodzi obowiązek podjęcia przez organ czynności zmierzających do odbioru przedmiotowego pojazdu, a w dalszej konsekwencji zakończenia sprawy rozliczenia kosztów dozoru i przechowywania tego pojazdu, natomiast organ przywołując treść art. 130 a tej ustawy, stwierdza brak podstaw do przejęcia własności pojazdu i uznaje się za niewłaściwy w sprawie.
W pierwszej kolejności, przed merytorycznym rozpoznaniem skargi, należało ocenić dopuszczalność skargi w tym przedmiocie do sądu administracyjnego ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 P.p.s.a.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2 tej ustawy) w trybie i na zasadach określonych w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przedmiotowy zakres tej kontroli określony został w art. 3 P.p.s.a. W indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej kontrola działalności organów obejmuje orzekanie w sprawach skarg:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz.
- 23) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) (1) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają również w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.).
Wyszczególnienie wymienionych wyżej aktów jest wyczerpujące, zatem skarga wykraczająca poza ten zakres przedmiotowy jest niedopuszczalna i podlega zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. odrzuceniu.
Przedmiotem procesu administracyjnego jest więc konkretna sprawa administracyjna, indywidualnego podmiotu, w której na podstawie przepisów powszechnie obowiązujących organy administracji publicznej są władne wydać konkretny akt administracyjny albo dokonać innych, określonych przepisami prawa, czynności (aktów) z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków indywidualnego podmiotu.
W sprawie niniejszej fachowy pełnomocnik skarżącej wyraźnie zaznaczył, że przedmiotem skargi jest pismo Burmistrza Miasta B. z dnia [...] r. informujące o braku podstaw do stwierdzenia przejęcia własności pojazdu w trybie art. 50 a Ustawy prawo o ruchu drogowym.
W ocenie Sądu w świetle powyższej regulacji, niniejsza sprawa nie podlega kognicji sądu administracyjnego jako, że przedmiotem skargi nie jest akt lub czynność z zakresu administracji publicznej. Zaskarżone pismo z dnia [...] r., choć pochodzi od organu administracji publicznej, to jednak nie jest żadnym z aktów wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a. W szczególności pismo to nie jest decyzją ani aktem z zakresu administracji publicznej o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 tego przepisu. W ocenie Sądu czynność odmowy stwierdzenia przejęcia własności pojazdu w trybie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym nie może zostać bowiem uznana za "inne czynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy P.p.s.a., zgodnie z którym sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące przyznania, uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.
Analiza tego przepisu wskazuje, że wolą ustawodawcy było objęcie kontrolą sądu administracyjnego tych prawnych form działania administracji publicznej, które mogą być i są podejmowane przez organy administracji publicznej w stosunku do podmiotów administrowanych, w sprawach, dla których załatwienia nie jest przewidziana forma decyzji lub postanowienia administracyjnego. Akt lub czynność podejmowane są w sprawie indywidualnej w tym znaczeniu, że jej przedmiotem jest określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny, którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego. O akcie lub czynności w rozumieniu tego przepisu, na który może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego, można mówić wówczas, gdy akt (czynność) podjęty jest w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, jest określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego (por. postanowienie NSA z dnia 16 września 2004 r. sygn. OSK 247/04 publ. ONSAiWSA 2004/2/30 Lex nr 125767).
Odnosząc powyższe uwagi do przedmiotu niniejszej sprawy uznać należy, że zaskarżona czynność jest jedynie pismem informującym, które nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Mając na względzie powyższe, Sąd uznał skargę za niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., co oznacza, że nie może ona podlegać dalszemu merytorycznemu rozpoznaniu przez sąd.
Na marginesie należy zauważyć, że jeśli organ, do którego zwróciła się strona z wnioskiem o załatwienie sprawy – w przedmiotowej sprawie jest nim Starosta [...], uznał się za niewłaściwy i przekazał sprawę - powołując art. 65 § 1 k.p.a. - innemu organowi – tu Burmistrzowi Miasta B., to właśnie ten organ, któremu sprawa została przekazana, powinien sprawę załatwić lub jeśli uznał, że jest niewłaściwy w sprawie, powinien wystąpić o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego przez sąd administracyjny. Natomiast strona, po otrzymaniu zawiadomienia o przekazaniu sprawy w trybie art. 65 k.p.a., po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa może wystąpić do Sądu ze skargą na bezczynność tego organu w przedmiocie załatwienia jej wniosku.