Uzasadnienie
Starosta T. decyzją nr [...] dnia [...] roku, powołując się na art. 194 § 3 kpa, po rozpatrzeniu wniosku T. i M. M., odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną Starosty T. nr [...] z dnia [...] roku w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia I. i L. S. pozwolenia na rozbudowę budynków "gospody" i "stodoły" przy ul. [...] w T. z przeznaczeniem na "dom weselny z pokojami gościnnymi".
W uzasadnieniu organ I instancji podał, że T. i M. M. pismem z dnia [...] roku (data wpływu do organu) wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego decyzją dnia [...] roku twierdząc, że została ona wydana z pominięciem współwłaścicieli to jest wnioskodawców, a złożone przy wniosku o pozwolenie na budowę oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zawierało nieprawdę w części dotyczącej własności nieruchomości.
Zdaniem organu orzekającego wnioskodawcy brali udział w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją i zostali zawiadomieni o wszczęciu postępowania w sprawie i doręczono im decyzję organu I instancji.
Natomiast badanie prawdziwości oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy do właściwych organów ścigania w przypadku podejrzenia, że nie odpowiada ono prawu, a to wobec faktu, że jest ono składane pod rygorem odpowiedzialności karnej.
W konsekwencji organ I instancji uznał, iż nie istnieją podstawy do wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] roku.
T. i M. M. w odwołaniu od wyżej opisanej decyzji podnieśli, iż dopiero z pisma organu z dnia [...] roku dowiedzieli się o fakcie nieujawnienia ich przez inwestorów w złożonym oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością, mimo bezspornego faktu, że działka [...] stanowi współwłasność inwestorów i odwołujących się.
Przyznali, że o wszczęciu postępowania dowiedzieli się z pisma organu z dnia [...] roku, ale pismo to zostało skierowane do wszystkich sąsiadów, a nie tylko do nich, jako współwłaścicieli działki.
Zdaniem odwołujących się wobec oczywistości nieprawdziwości oświadczenia co stwarza podejrzenie popełnienia przez inwestorów przestępstwa z art. 233 kk niezrozumiała jest odmowa wznowienia postępowania w sprawie. W konkluzji odwołania T. i M. M. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i wznowienie postępowania w sprawie.
Wojewoda zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy uzasadnił go w sposób odmienny niż to uczynił organ I instancji. Odwołał się do art. 149 § 3 kpa i podał, że przewidziana tym przepisem decyzja może zostać wydana tylko wtedy, gdy we wniosku nie wskazano przesłanek określonych w art. 145 § 1 kpa bądź gdy nie został zachowany termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, przewidziany w art. 148 kpa.
Odwołujący się brali udział w postępowaniu zakończonym wydaniem inkryminowanej decyzji. M. M. zapoznał się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji, a decyzja została doręczona T. M. w dniu [...] r.
Przyjmując, że wnioskodawcy dowiedzieli się o niewykazaniu ich jako współwłaścicieli działki nr [...] w spornym oświadczeniu w dniu [...] roku, co wynika z podpisu M. M. na piśmie Starostwa Powiatowego w T.(akta administracyjne I instancji) z dnia [...] roku a wniosek złożyli w dniu [...] r. (data wpływu) należy stwierdzić, że został on złożony z uchybieniem nieprzekraczalnego terminu jednego miesiąca.
Uchybienie terminowi z art. 148 kpa czyni niedopuszczalnym wznowienie postępowania, a w następstwie rozważania dotyczące sugerowanych przez odwołujących się przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 lub 2 kpa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego T. i M. M. powtórzyli zarzuty zawarte w odwołaniu podkreślając zaistnienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2. Stwierdzili, że spóźnienie strony ze złożeniem wniosku o wznowieniu postępowania nie niweczy obowiązku organu wynikającego z art. 147 kpa, jakim jest wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie wznowienia celem realizacji zasad określonych w art. 6 i 7 kpa.
Skarżący domagali się uchylenia decyzji organów obu instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w decyzji ostatecznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem zarówno decyzja ostateczna, jak i decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 litera c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1271 z zm., dalej ppsa).
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 149 § 3 kpa. Wydanie decyzji odmownej w oparciu o art. 149 § 3 kpa, jak zasadnie zauważył organ odwoławczy, jest możliwe jedynie w sytuacji, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 § 1 i § 2, a nie ma podstaw do jego przywrócenia i wniosek w tym przedmiocie nie został złożony.
Ustaleniem faktycznym organu odwoławczego, utrzymującego w mocy decyzję organu I instancji o odmowie wznowienia postępowania, było uchybienie terminu do złożenia wniosku, przy czym to uchybienie terminu zostało odniesione do przesłanki z art. 145 § 1 i § 2 kpa. Oznacza to, że chodzi o uchybienie terminowi określonemu w art. 148 § 1 kpa, który wynosi jeden miesiąc od dnia w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.
Za zasługujące na uwzględnienie, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym, należy uznać twierdzenie organu odwoławczego, iż M. M. najpóźniej w dniu [...] roku uzyskał wiedzę o niewykazaniu w oświadczeniu inwestorów jako współwłaścicieli działki nr [...] skarżących. Oznacza to, że w dniu [...] roku rozpoczął bieg termin 1 miesiąca z art. 148 § 1 dla złożenia wniosku o wznowienie postępowania (art. 57 § 1 kpa). Ponieważ wniosek o wznowienie został sporządzony [...] roku, wpłynął do organu [...] roku, a nie znany jest sposób jego skierowania do organu, to nawet przy przyjęciu, że został on nadany w urzędzie pocztowym w dniu sporządzenia, jest on wnioskiem po terminie z art. 148 § 1 kpa.
Organ odwoławczy ustalając powyższy fakt i jego konsekwencje prawne nie dostrzegł jednak, że te ustalenia dotyczą jedynie M. M. Natomiast wniosek o wznowienie postępowania został złożony także przez T. M. W przedmiocie ustalenia daty uzyskania przez T. M. wiedzy o treści spornego oświadczenia organ nie poczynił żadnych ustaleń i nie wykazał by była to data [...] roku.
Mechaniczne przyjęcie, że T. M. także uchybiła terminowi z art. 148 § 1 kpa nie znajduje żadnego uzasadnienia w przepisach prawa. Nie było też przedmiotem rozważań organu.
Ta okoliczność przesądza o wadliwości zaskarżonej decyzji.
Nie odniósł się także organ odwoławczy do drugiej ze wskazywanych przez skarżących przesłanki wznowieniowej – z art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Jest to o tyle istotne, że w przypadku tej przesłanki termin jest określony w art. 148 § 2 kpa i nie jest on identyczny z terminem z art. 148 § 1 kpa.
Z kolei decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem art. 149 § 3 kpa w związku z art. 149 § 2 kpa.
Artykuł 149 § 2 kpa wyłącza dopuszczalność wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania z powodu braku podstaw wznowienia postępowania, jak to właśnie uczynił organ I instancji.
Ustalenie wystąpienia podstaw wznowienia postępowania może nastąpić wyłącznie w toku postępowania wznowionego, prowadzonego zgodnie z regułami prawa procesowego, o czym stanowi expressis verbis art. 149 § 2. (por. wyrok NSA z 20 czerwca 1991 roku, IV SA 487/91 – ONSA 1991, nr 2, poz. 50).
W postępowaniu ponownym organ I instancji w pierwszym rzędzie powinien ustalić zachowanie przez skarżących terminów wskazanych w art. 148 § 1 i § 2.
W zależności od wyników tego postępowania podjąć decyzję z art. 149 § 3 kpa lub wydać postanowienie przewidziane art. 149 § 2 kpa. W tym ostatnim przypadku w dalszym postępowaniu, w zależności od jego wyniku, rodzaje decyzji określa art. 151 kpa.
Mając na uwadze powyższą argumentację na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c w związku z art. 135 i art. 152 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.