Uzasadnienie
Przy skardze z dnia 14 grudnia 2012 r. Z.Z. nadesłał wypełniony druk urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek skarżący wskazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny. Skarżący wskazał, że bieżące koszty utrzymania (użył sformułowania "na życie") wynoszą około 2500 zł na całą rodzinę, koszt utrzymania domu to wydatek rzędu 500 zł miesięcznie, zaś na opał (węgiel) przeznacza 3000 zł na sezon. Skarżący zadeklarował, że wraz z nim we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje jego małżonka oraz dwóch pełnoletnich synów. W skład jego majątku wchodzi budynek mieszkalny o pow. 140 m2 oraz nieruchomość rolna o pow. 3 ha. Wnioskodawca podał, że nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro.
Z uzyskanych informacji wynika, że Z. Z. otrzymuje emeryturę w wysokości 2500 zł miesięcznie, jego małżonka świadczenie emerytalne w wysokości 900 zł, J. Z. otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości około 2000 zł, zaś T. Z. świadczenie rentowe w wysokości 600 zł.
Pismem z dnia 16 stycznia 2013 r. skarżący, poprzez swojego pełnomocnika został wezwany do:
- - wskazania w jaki sposób wykorzystywana jest nieruchomość rolna należąca do skarżącego, w szczególności podanie czy przynosi ona jakiekolwiek pożytki cywilne a także, czy wnioskodawca uzyskuje dopłaty bezpośrednie z funduszy europejskich. W przypadku odpowiedzi twierdzącej należało udokumentować te dochody,
- - udokumentowania wysokości otrzymywanej przez wnioskdoawcę emerytury oraz emerytury małżonki skarżącego a także dochodów otrzymywanych przez potomstwo wnioskodawcy (renty T. Z. oraz wynagrodzenia za pracę J.Z.)
- - udokumentowania wydatków związanych z utrzymaniem się, tj. opłat za energię elektryczną, dostawy gazu, wody, usługi telekomunikacyjne itp.
W odpowiedzi pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że nieruchomość należąca do skarżącego nie jest obecnie użytkowania, nie przynosi również żadnych pożytków – czy to cywilnych, czy to naturalnych, a sam wnioskodawca nie uzyskuje z tytułu jej posiadania żadnych dopłat z funduszy europejskich. Z pisma pełnomocnika skarżącego wynika również, że T. Z. (jeden z synów) nie mieszka wspólnie z wnioskodawcą. Ze sporządzonego zestawienia wynika, że łączne wydatki w rodzinie skarżącego, w ujęciu miesięcznym kształtują się na poziomie około 2300 zł (w tym również wydatki na opał na poziomie 700 zł oraz zakup niezbędnych lekarstw dla członków rodziny strony), natomiast dochód wynosi około 4500 zł na trzy osoby.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wówczas, gdy osoba ubiegająca się o nie wykaże, że nie jest w stanie ponieść tego rodzaju wydatków bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu swoim lub rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Ocena, czy w konkretnym przypadku sytuacja osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy odpowiada hipotezie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. opiera się na informacjach uzyskanych od strony, które zawarte są zarówno w druku formularza PPF jak i uzyskanych na skutek dodatkowego wezwania referendarza. Subiektywne przekonanie strony o braku możliwości poniesienia wydatków na potrzeby postępowania sądowego jest konfrontowane ze zgromadzonym materiałem dowodowym.
Mając powyższe na uwadze i konfrontując treść przywołanych wcześniej przepisów z ustaleniami dotyczącymi stanu majątkowego Z. Z. nie znaleziono podstaw do uwzględnienia złożonego przezeń wniosku.
Przede wszystkim zestawienie wysokości uzyskiwanego w jego rodzinie dochodu z zadeklarowanymi wydatkami pozwala stwierdzić, że skarżący będzie w stanie ponieść wydatki związane z postępowaniem sądowym bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny. Uzyskiwany dochód – 4500 zł pozwala z powodzeniem ponieść niezbędne wydatki w wysokości około 2300 zł, a pozostała kwota niewątpliwe może być w części spożytkowana na cele związane z postępowaniem przed sądem. Oprócz tego wskazać trzeba, ze Z, Z. dysponuje składnikiem majątku (nieruchomością rolną), który nie przynosi mu żadnego dochodu, a wręcz generuje koszty (np. podatki). Trudno więc w takiej sytuacji przyjąć, ze strona nie ma możliwości zdobycia środków na pokrycie kosztów postępowania chociażby poprzez bycie lub obciążenie takiego składnika majątku. Na koniec wskazać trzeba, że pomimo jednoznacznego wezwania skarżący nie uprawdopodobnił swoich wydatków za pomocą tzw. dokumentów źródłowych. Poczynione ustalenia opierały się li tylko na oświadczeniu pełnomocnika strony, co oznacza, że stanowiły informację o charakterze pośrednim – a tym samym ich wartość dowodowa nie jest znacząca.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.