Uzasadnienie
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy W. P. wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Z treści formularza wynika, że wnioskodawca zamieszkuje wraz ze swoim pełnoletnim synem – T.P. w lokalu o pow. [...] m2. Jako źródło swojego utrzymania się skarżący wskazał świadczenie emerytalne uzyskiwane w kwocie [...] zł brutto miesięcznie. Równocześnie strona zadeklarowała, że nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro.
Pismem z dnia [...]r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do:
- - nadesłania kserokopii odcinka emerytury lub innego dokumentu potwierdzającego wysokość tego świadczenia,
- - nadesłania dokumentów wykazujących wysokość środków przeznaczanych na utrzymanie się, tj. opłat z tytułu czynszu, dostaw energii elektrycznej, gazu, wody, usług telekomunikacyjnych itp.,
- - wskazania wysokość dochodów uzyskiwanych przez jego syna – w tym celu należało przysłać zaświadczenie wystawione przez pracodawcę tej osoby. W razie gdyby była on osobą bezrobotną –niezbędne było przedstawienie zaświadczenia właściwego urzędu pracy w tym zakresie.
W odpowiedzi, w piśmie procesowym z dnia [...]r. W. P. zestawił swoje koszty utrzymania się, natomiast uchylił się od wskazania wysokości dochodów uzyskiwanych przez jego syna.
Rozpoznając wniosek o zmianę postanowienia zważono co następuje:
Zasada odpłatności postępowania sądowego jest regułą obowiązującą wszystkie jego strony - art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.). Ustawodawca przewidział jednak możliwość odstąpienia od niej poprzez przyznanie stronie prawa pomocy. Zgodnie z treścią art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może ono zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Dla oceny, czy w konkretnym przypadku uzasadnione jest przyznanie prawa pomocy zasadnicze znaczenie ma zbadanie okoliczności dotyczących stanu rodzinnego, majątku i dochodów strony. Dopiero uzyskanie tych informacji pozwala na obiektywne stwierdzenie, czy wniosek spełnia kryteria, od których uzależnione jest przyznanie prawa pomocy.
W rozpoznawanej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił w sposób dostateczny wysokości stałych, miesięcznych wydatków. W szczególności nie wiadomo na co zostały przeznaczone środki pieniężne z zaciągniętych pożyczek (które wskazał w piśmie procesowym z dnia [...]r. ani też jaka jest rzeczywista wysokość rat. Skarżący nie podał również wysokość dochodów swojego syna. W postępowaniu prowadzonym na skutek wniosku o przyznanie prawa pomocy przedmiotem badania jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy. Oznacza to tym samym, że ma on wykazać, iż nie dysponuje żadnymi środkami ani też możliwościami ich zdobycia. Trzeba zarazem stanowczo podkreślić, że treść przepisu art. 246 §1 pkt 1 P.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy, który w druku wniosku o przyznanie prawa pomocy w sposób nie budzący zastrzeżeń winien udzielić wyczerpujących wyjaśnień co do stanu rodzinnego i majątkowego.
Ustawodawca formułując cytowany wyżej przepis użył terminu "wykazać" w znaczeniu udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający, pokazać, unaocznić (por. Słownik języka polskiego pod red. naukową prof. dr Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX 1994 r., s.805). Ewentualne niejasności w opisanym wyżej zakresie mogą być wyjaśnione za pomocą dodatkowych dokumentów (art. 255 P.p.s.a.). W konsekwencji, w realiach rozpoznawanej sprawy brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, że rzeczywista sytuacja materialna strony jest na tyle ciężka, iż jej wniosek winien być uwzględniony.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.