Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Gl 848/11 referendarz sądowy w punkcie pierwszym postanowienia zwolnił skarżącego z wpisu od skargi, a w punkcie drugim oddalił wniosek w pozostałym zakresie.
W dniu 9 maja 2012 r. skarżący J. S. wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata celem złożenia skargi kasacyjnej. Odpowiadając na wezwanie Sądu skarżący w piśmie z dnia 23 maja 2012 r. wskazał, że od dnia wydania postanowienia z dnia 31 stycznia 2012 r. znacząco zmieniły się okoliczności mające wpływ na wskazane rozstrzygnięcie. Łączny dochód skarżącego wraz z małżonką wyniósł netto za 2011 r. 26076,00 zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie (przy 4 osobowej rodzinie) daje kwotę 543,25 zł miesięcznie. Córka skarżącego jest w klasie maturalnej, w związku z czym skarżący musiał ponieść dodatkowe wydatki związane z kosztami jej studniówki oraz matury.
Dodatkowo z uwagi na przygotowania do studiowania [...] jego córka przez 2 lata pobierała lekcje [...], których miesięczny koszt w sezonie 2011 - 2012 r. wynosił 400 zł. Ponadto w dniu 28 maja 2012 r. córka skarżącego wyjechała na warsztaty rysunku przygotowujące do egzaminu na studia, których koszt wyniósł 1500 zł.
Sąd potraktował przedmiotowy wniosek jako wniosek o zmianę ww. postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach i przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu skarżący wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i dwójką dzieci, w skład jego majątku wchodzi dom o powierzchni 124 m² oraz działka na której stoi dom. Skarżący jest właścicielem samochodu osobowego oraz współwłaścicielem dwóch innych samochodów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż postanowienia w przedmiocie prawa pomocy należą do tzw. postanowień niekończących postępowania w sprawie, które - stosownie do treści art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 201r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zatem bez zmiany okoliczności sprawy sąd nie może uchylić i zmienić postanowienia. Przez zmianę okoliczności sprawy należy rozumieć zmianę zarówno okoliczności faktycznych, jakie stanowiły przesłankę rozstrzygnięcia, jak również okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia o odmiennej treści, niż to które wcześniej zapadło. Gdy chodzi o okoliczności faktyczne to zmiana powinna być tego rodzaju, aby wpływała w istotny sposób na sytuację materialną strony i jej możliwości ponoszenia kosztów postępowania. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy będzie to w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy.
Dokonując oceny okoliczności podnoszonych przez skarżącego w złożonym ponownie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów i przyznania pełnomocnika z urzędu, stwierdzić trzeba, że skarżący nie wykazał, że jego sytuacja majątkowa i osobista uległa zmianie w stopniu uzasadniającym zmianę postanowienia z dnia 31 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 848/11. Nie przedstawił on przy tym, pomimo wezwania Sądu, jakichkolwiek dokumentów dotyczących swojej sytuacji majątkowej. Podnoszone we wniosku okoliczności związane ze zwiększonymi wydatkami ponoszonymi w związku z kształceniem się córki skarżącego, nie mogą uzasadniać wniosku o zmianę postanowienia dotyczącego przyznania prawa pomocy. Zdaniem Sądu koszty nauki można zaliczyć do kosztów utrzymania tylko w takiej sytuacji i tylko w takim zakresie w jakim od ich poniesienia zależy możliwość kontynuowania nauki (np. czesne za studia).
Natomiast wydatki poniesione przez skarżącego w związku z dodatkowymi lekcjami i warsztatami jego córki, zmierzają do poszerzenia zakresu jej wiedzy i nabycia dodatkowych umiejętności, jednak nie są niezbędnym warunkiem przystąpienia do egzaminu na studia. Ustawa w sposób precyzyjny określa warunki przyznania prawa pomocy, zaś kryteria te każdorazowo są odnoszone do sytuacji finansowej ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Natomiast, w ocenie Sądu sytuacja majątkowa skarżącego nie uległa zmianie w stopniu uzasadniającym przyznanie wnioskowanego świadczenia.
Wskazać przy tym należy, że oświadczenie majątkowe skarżącego budzi wątpliwości, gdyż pomimo, iż zgodnie z jego oświadczeniem roczny dochód jego i jego małżonki w 2011 r. zmniejszył się w stosunku do dochodu za rok 2010 r., to jednak stał się on współwłaścicielem kolejnego samochodu i poniósł dodatkowe dochody związane z edukacją córki.
W konsekwencji brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, że w sprawie doszło do zmiany okoliczności w rozumieniu art. 165 ustawy p.p.s.a.