Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] działając na wniosek K. M. na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. [...] w D. gm. K., stanowiącej własność B. H. i K. H. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że do budowy przystąpiono na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r. nr [...], utrzymanej w mocy przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...]. W wyniku kontroli w dniu [...] r. stwierdzono wykonanie fundamentów i ścian piwnic z kamienia łamanego. Inwestor przedstawił wymagane pozwolenie na budowę wraz z dziennikiem budowy. W dniu [...] r. strona wnioskująca o wstrzymanie budowy przedłożyła szkic polowy wznowienia granic wykonany przez uprawnionego geodetę wraz z budynkiem będącym w budowie, z którego wynika, że budynek usytuowano w odległości 0,65 – 0,72 m od granicy działki nr [...], stanowiącej własność K. M., tj. niezgodnie z zatwierdzonym projektem, w którym budynek zaprojektowano w granicy.
W związku z wątpliwościami co do usytuowania budynku, wezwano też geodetę, który dokonał wpisu do dziennika budowy. Oświadczył on do protokołu w dniu [...] r., że nie dokonał wytyczenia budynku. W związku z tym organ I instancji postanowił o wstrzymaniu budowy.
W dniu [...] r. do organu I instancji wpłynęło pismo, zatytułowane odwołaniem od postanowienia z dnia [...] r. w którym jako autorów wskazano B. i K. małż. H. W piśmie tym wniesiono o uchylenie postanowienia, jako że sporządzenie szkicu polowego wznowienia granic nie przesądza o uznaniu przez strony jej przebiegu, a ostatecznie, w razie sporu, o przebiegu granicy winien rozstrzygnąć sąd w postępowaniu cywilnym. Sprawa ta nie należy zaś do organów administracji architektoniczno-budowlanej. Nadto, zarzucono naruszenie art. 8 kpa, jako że odmienne stanowisko w tej sprawie zajął organ I instancji w piśmie z dnia [...] r. Wskazano także na dotkliwe skutki wstrzymania budowy.
Pismo to nie zostało opatrzone podpisami.
Zaskarżonym postanowieniem, podjętym z up. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego orzeczono o uchyleniu postanowienia organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 kpa. W pierwszym rzędzie organ odwoławczy wskazał na brak zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania i określenia przedmiotu sprawy. Zdaniem organu II instancji, postanowienie o wstrzymaniu robót jest też co najmniej przedwczesne, jako że należało dokładnie zwymiarować obiekt na działce celem wyjaśnienia jego ewentualnej niezgodności z projektem zagospodarowania terenu. Należało też ustalić, czy na decyzję o pozwoleniu na budowę wniesiona została skarga do sądu administracyjnego. Organ II instancji uznał też, że do właściwości organów nadzoru budowlanego nie należy podważanie wpisów do dziennika budowy.
Nadto, podniósł że w postanowieniu organu I instancji nie wskazano przyczyny wstrzymania robót, a istotne odstępstwo od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach, nie zostało udowodnione.
W skardze do sądu administracyjnego K. M. zarzuciła nienależyte wyjaśnienie sprawy przez organ odwoławczy, bowiem brak prawidłowego wytyczenia obiektu budowlanego w terenie. Skarżąca zarzuciła, że czynności tej dokonał geodeta bez wymaganych uprawnień, a wpis do dziennika budowy jest niezgodny ze stanem faktycznym, gdyż dokonał go geodeta bez oględzin terenu.
W toku rozprawy sądowej pełnomocnik skarżącej wniósł nadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej.
Uczestnicy postępowania zanegowali wynik pomiaru geodezyjnego wykonanego na zlecenie skarżącej i podali, że ich zdaniem budynek usytuowano w odległości 20 cm od granicy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga musiała odnieść skutek.
Działając z urzędu sąd administracyjny stwierdził bowiem, że zaskarżone postanowienie zapadło w wyniku uwzględnienia zażalenia, które nie zostało opatrzone podpisami, czym w rażący sposób naruszono art. 63 § 3 w zw. z art. 149 i 144 kpa, co z kolei podpada pod przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 126 kpa. Zażalenie jako rodzaj podania, winno spełniać wymogi formalne, do których należy przede wszystkim obowiązek jego podpisania przez wnoszącego. Jedynie w przypadku, gdy zażalenie (podanie) wnosi osoba, która nie może lub nie umie złożyć podpisu, pismo to podpisuje osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu. Tymczasem w niniejszej sprawie zażalenie, błędnie zatytułowane odwołaniem, nie zostało w ogóle opatrzone podpisami. Na tego rodzaju brak formalny wskazał organ I instancji, przedstawiając akta sprawy w trybie art. 133 w zw. z art. 144 kpa. Jednakże powyższy brak formalny został pominięty przez organ, którego działanie zaskarżono, podczas gdy zgodnie z art. 64 § 2 kpa, należało wezwać osoby, wymienione w nagłówku pisma do usunięcia braków poprzez podpisanie odwołania w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieuzupełnienie braków spowoduje pozostawienie zażalenia bez rozpoznania.
Dopiero uzupełnienie braków formalnych zażalenia obligowało organ II instancji do zbadania terminowości wniesienia środka, a następnie merytorycznego powtórnego rozpoznania sprawy w zakresie rozstrzygniętym przez organ I instancji zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania.
Skoro w niniejszej sprawie organ II instancji uchybił powyższym powinnościom, zaskarżone postanowienie jako wydane z rażącym naruszeniem wyżej wskazanego prawa nie mogło się ostać i podlegało już z tych względów wyeliminowaniu z obrotu prawnego w trybie stwierdzenia jego nieważności z mocy art. 145 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonego aktu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku oparto na przepisie art. 152 cyt. ustawy.
O kosztach postępowania, obejmujących wpis sądowy w kwocie 100 zł, rozstrzygnięto na wniosek skarżącej po myśli art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 tej ustawy.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, wskazać przyjdzie, iż w takiej sytuacji nie miały one znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu zażalenia organ II instancji winien wezwać wnoszących pismo do jego podpisania w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia zażalenia bez rozpoznania. Dopiero uzupełnienie w terminie braków formalnych zażalenia winno stanowić podstawę ponownego rozpoznania sprawy wstrzymania robót budowlanych. Wskazać też przyjdzie, iż wbrew poglądowi organu, którego działanie zaskarżono, dziennik budowy jako dokument urzędowy zgodnie z art. 45 ust. 1 Prawa budowlanego, korzysta co prawda z domniemania prawdziwości, lecz dopuszczalne jest obalenie tego domniemania przez organ nadzoru budowlanego poprzez przeprowadzenie dowodu przeciwnego w trybie art. 76 § 3 kpa. W niniejszej sprawie organ I instancji przeprowadził zaś dowód przeciwny w postaci przesłuchania świadka J. S., który sam przyznał, że nie dokonał wytyczenia przedmiotowego budynku w terenie, a jedynie dokonał takiego wpisu do dziennika budowy (k. 48 akt adm.). Taki stan rzeczy w oczywisty sposób podważał wiarygodność wpisu do dziennika budowy.
Zauważyć też przyjdzie, że wpisu tego dokonano w dniu [...] r. (k. 12 akt adm.), a zatem jeszcze w okresie ważności poprzedniej decyzji o pozwoleniu na budowę, uchylonej na mocy wyroku tut. Sądu z dnia 30 stycznia 2008 r. sygn. akt II SA/Gl 552/07. W następstwie tego organy administracji architektoniczno-budowlanej powtórnie rozpoznając sprawę, udzieliły inwestorom pozwolenia na budowę, zaś na decyzję ostateczną Wojewody [...] z dnia [...] r. została wniesiona skarga do tut. Sądu i sprawa zawisła pod sygn. akt II SA/Gl 1227/08. Wynik tej sprawy będzie zaś miał istotne znaczenie dla biegu postępowania przed organami nadzoru budowlanego, które nie są uprawnione do kontroli decyzji o pozwoleniu na budowę. Wstrzymanie robót budowlanych może zaś nastąpić wyłącznie w przypadkach, wymienionych w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego.
Po wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę brak też podstaw do prowadzenia postępowania w sprawie istotnego odstępstwa od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach (art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego). Taki przypadek wyczerpuje bowiem przesłankę z art. 50 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Kwestie te, a zwłaszcza wynik sprawy tut. Sądu sygn. akt II SA/Gl 1227/08, należy zatem uwzględnić przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez organ II instancji, o ile braki formalne zażalenia zostaną usunięte w terminie.
SJ/