Uzasadnienie
W toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] dotyczącego egzekucji jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, zobowiązany P. C. zgłosił zarzuty, w których wskazał na nieprawidłowości związane, jego zdaniem, z powstaniem obowiązku uiszczenia opłaty.
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Wójt Gminy P. uznał zarzuty P. C. za nieuzasadnione. Postanowienie zawierało pouczenie o możliwości wniesienia zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. za pośrednictwem Wójta Gminy P. w terminie 7 dni od daty otrzymania postanowienia.
Postanowienie, o którym mowa powyżej, zostało wysłane na adres P. C., a przesyłka została w dniu [...] r. odebrana przez S. C., ojca P. C., który opatrzył zwrotne poświadczenie odbioru przesyłki osobistym podpisem.
Pismem sporządzonym w dniu [...] r., nadanym w placówce pocztowej w Gliwicach w dniu [...] r., P. C. wniósł zażalenie na postanowienie Wójta Gminy P. z dnia [...] r. W zażaleniu wskazał przyczyny, z uwagi na które jego zdaniem opłata z tytułu wzrostu wartości nieruchomości winna być skorygowana bądź umorzona. Ani jednym słowem nie odniósł się natomiast do kwestii terminowości wniesienia zażalenia.
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, iż strona odebrała list polecony zawierający przedmiotowe postanowienie w dniu [...] r., a zatem siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia upłynął [...] r., stosownie bowiem do postanowień art. 57 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Strona wnosząc zażalenie dopiero w dniu [...] r. (data osobistego złożenia zażalenia w Urzędzie Miasta w Z.) uczyniła to trzy dni po upływie ustawowego terminu. Zażalenie to jako wniesione po terminie jest zatem bezskuteczne.
Pismem z dnia [...] r. P. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na ww. postanowienie SKO w K.. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż podczas jego pobytu za granicą postanowienie Wójta Gminy P. odebrał ojciec, parafując odbiór własnoręcznym podpisem. Po powrocie skarżącego w dniu [...] r. ojciec przekazał mu pismo i bezzwłocznie wysłał zażalenie. W piśmie kierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie złożył wniosku o przywrócenie terminu gdyż nie był świadomy jego uchybienia - ojciec jest osobą w podeszłym wieku i nie pamiętał daty doręczenia pisma.
Biorąc pod uwagę niewielką zwłokę oraz fakt iż wysłanie zażalenia poprzedzała sobota i niedziela zdaniem skarżącego zwłoka ta nie miała większego znaczenia i w żaden sposób nie była przez niego zawiniona. Skarżący wskazał nadto, że także Gmina nie przestrzega terminów i na jego pismo w sprawie wstrzymania tytułu wykonawczego odpowiedziała dopiero po trzech miesiącach. P. C. podkreślił też, że jego zdaniem cena działki w operacie szacunkowym w [...] r. została ustalona niższa od ceny zakupu w [...] r. Niewłaściwa wycena działki przed uchwaleniem i po uchwaleniu planu zagospodarowania przestrzennego miała decydujący wpływ na tak wysoką opłatę.
Do skargi P. C. dołączył oświadczenie S. C. potwierdzające, iż odebrał on przesyłkę w imieniu syna i przekazał mu po powrocie syna z [...].
Skarga została wniesiona w terminie.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że nie jest ono dotknięte uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zasługuje na uwzględnienie.
Zważyć bowiem w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 141 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. zwanej dalej: k.p.a.) zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. Warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia zażalenia – jest zatem zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Złożenie zażalenia po terminie powodować może różne skutki procesowe w zależności od tego czy odwołujący się złożył jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia (art. 58 § 1 i 2 k.p.a.) czy też z prośbą taką nie wystąpił. Jeżeli wraz z zażaleniem strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu to wówczas organ odwoławczy jest zobowiązany w pierwszej kolejności wniosek ten rozpoznać, a następnie w zależności od oceny okoliczności i przyczyn wniesienia spóźnionego środka zaskarżenia, bądź to wydać postanowienie, w którym stwierdzi, iż zażalenie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu, bądź też, także w drodze postanowienia, przywrócić termin do złożenia zażalenia i rozpoznać sprawę merytorycznie.
Jeśli natomiast wnoszący zażalenie nie wystąpił jednocześnie z prośbą o przywrócenie terminu do jego złożenia, wówczas organ odwoławczy jest zobowiązany do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia (art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a.). Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Należy jeszcze wskazać, iż w myśl art. 58 § 2 i 3 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu natomiast przywrócenie terminu do złożenia wskazanej wyżej prośby jest niedopuszczalne.
Bezspornym w sprawie jest, iż postanowienie Wójta Gminy P. z dnia [...] r. zostało prawidłowo doręczone w dniu [...] r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru zaskarżonej decyzji opatrzone podpisem S. C., a także złożone w skardze oświadczenie skarżącego i dołączone oświadczenie ojca). Postanowienie zawierało prawidłowe pouczenie o trybie i terminie, w którym można wnieść zażalenie. Bezspornym jest także, iż zażalenie zostało nadane w urzędzie pocztowym dopiero w dniu [...] r. (dowód: datownik umieszczony na kopercie), a nadto że nie zawierało ono wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia (co potwierdził w skardze sam skarżący). Stwierdzić zatem należy, iż tym samym P. C., prawidłowo pouczony w postanowieniu o środkach zaskarżenia, uchybił określonemu w art. 141 § 2 k.p.a. 7-dniowemu terminowi do wniesienia zażalenia (termin ten upłynął w dniu [...] r. – w piątek), co czyniło jego zażalenie bezskutecznym.
W konsekwencji merytoryczne rozpatrywanie zażalenia przez Kolegium było niedopuszczalne, a z uwagi na brak stosownego wniosku niedopuszczalnym było także ewentualne rozważanie możliwości przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. W efekcie organ II instancji zobligowany był, na podstawie art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. Jednocześnie Sąd zauważa, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Kolegium błędnie wskazało, że zażalenie zostało przez P. C. wniesione w dniu [...] r. osobiście, podczas gdy jak wynika z akt sprawy w rzeczywistości zostało ono w tej dacie nadane w placówce pocztowej. Nieścisłość ta nie ma jednak znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia albowiem tak osobiste wniesienie w podanej wyżej dacie zażalenia do organu, jak też nadanie go w placówce pocztowej skutkowało koniecznością uznania, iż strona wniosła zażalenie z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia..
Jednocześnie, ustosunkowując się do wyrażonej przez skarżącego tezy, iż zwłoka była niewielka i niezawiniona, a tym samym nie miała cyt. "większego znaczenia" Sąd wyjaśnia, że rozpatrzenie odwołania bądź zażalenia wniesionego z uchybieniem terminu, który to termin nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu drugoinstancyjnym rozstrzygnięcia ostatecznego, takiego, które korzysta z ochrony trwałości – por. szerzej np. B. Adamiak /w/ B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006 r., s.598; G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I, Zakamycze, 2005 r., s. 210 i nast.; por. też np. wyrok NSA z dnia 18 listopada 1999 r., I SA 330/99, LEX nr 48749; wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 1999 r., I SA 1823/98, ONSA 2000, nr 2, poz. 70; uchwałę NSA z dnia 12 października 1998 r., OPS 11/98, ONSA 1999, nr 1, poz. 4; wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 1998 r., IV SA 1006/96, LEX nr 43356).
W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.