Uzasadnienie
D. i R. Z. reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, po uprzednim wezwaniu do usunięciu naruszenia prawa, zaskarżyli do tutejszego Sądu § 43 uchwały Nr XXIV/729/2017 Miejskiej w Dąbrowie Górniczej z dnia 13 grudnia 2017 roku w sprawie "Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Dąbrowa Górnicza dla terenów położonych w rejonie ulic Dąbrowskiego - Poniatowskiego - Al. J. Piłsudskiego - Wybickiego, z obszaru w rejonie ulic Piecucha i Parkowej" (Dz. Urz. Woj. Śl. poz. 7179 z dnia 19 grudnia 2017 r.) w części - dotyczącej nieruchomości należącej do skarżących, tj. działki o numerze gruntu: 1, karta mapy: [...], położonej w Dąbrowie Górniczej, obręb Dąbrowa Górnicza oznaczonej na rysunku planu symbolem 20ZP.
Uchwale zarzucili naruszenie:
- 1) art. 9 ust. 4, art. 15 ust. 1 i 20 ust. 1 w zw. z art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - poprzez ich niezastosowanie i prowadzenie realnej analizy tego, czy projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego odpowiada założeniom studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, pomimo jego wiążącego charakteru, a w konsekwencji naruszenie zasad sporządzania aktów planistycznych i uchwalenie przez Radę Miejską w Dąbrowie Górniczej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, którego postanowienia naruszają ustalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy;
- 2) art. 6 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym — poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie uwarunkowań wynikających, w szczególności z dotychczasowego przeznaczenia terenu, określonego uprzednio wydaną decyzją o warunkach zabudowy;
- 3) art. 3 ust. 1 i art. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym — poprzez ich niezastosowanie i nadużycie przez Rade Miejską w Dąbrowie jej władztwa planistycznego, przejawiające się w całkowitej dowolności oraz braku a kryteriów wynikających z powszechnie obowiązujących przepisów prawa w u miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;
- 4) art. 1 ust. 2 pkt 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 21 ust. 1 i art. 64 w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji - poprzez ich niezastosowanie i naruszenie przez Radę Miejską w Dąbrowie Górniczej zasad uwzględniania w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym własności, a w konsekwencji ingerencję w zasadę proporcjonalności oraz równego traktowania właścicieli nieruchomości położonych na obszarze objętym postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;
- 5) art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny - poprzez jego niezastosowanie i nieuprawnione ograniczenie skarżących w możliwości korzystania z przysługującego im prawa własności nieruchomości;
- 6) art. 7 k.p.a. — poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji uwzględnienie przez Radę Miejską w Dąbrowie Górniczej wyłącznie interesu społecznego, pomijając przy tym słuszny interes obywateli, tj. prawa własności skarżących będących właścicielami nieruchomości położonej na obszarze objętym postanowieniami zaskarżonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Przedstawił argumentację odnośnie zgodności planu z ustaleniami studium uwarunkowań przestrzennego zagospodarowania gminy. Szczegółowo odniósł się również do pozostałych argumentów skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2).
Zakres kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, powoływanej dalej jako: p.p.s.a). Zgodnie zaś z art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Podnieść również należy, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 730 ze zm.) "każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego". W rozstrzyganej sprawie skarżący, jako właściciele nieruchomości objętej planem, mają interes prawny do zaskarżenia uchwały w sprawie przyjęcia tego planu.
Oceny, czy zaskarżony plan miejscowy jest obarczony wadą skutkującą stwierdzeniem jego nieważności przez sąd administracyjny na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., dokonuje się przez pryzmat przesłanek wynikających z art. 28 ust. 1 z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r. poz. 293 – dalej jako "u.p.z.p."). W myśl tego przepisu istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Pojęcie "trybu sporządzania planu miejscowego" (zwanego też potocznie "procedurą planistyczną") - którego zachowanie stanowi przesłankę formalną zgodności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (dalej również jako: "m.p.z.p.") z przepisami prawa - odnosi się do sekwencji czynności, jakie podejmuje organ w celu doprowadzenia do uchwalenia planu miejscowego, począwszy od uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu, a na jego uchwaleniu skończywszy.
Zarzuty skarżących nie odnoszą się do uchybień w zakresie procedury uchwalania planu. Sąd nie będąc jednak związany treścią skargi dokonał takiej oceny z urzędu i uznał, że tryb sporządzenia planu został zachowany.
Pojęcie "zasad sporządzania planu miejscowego" - których przestrzeganie stanowi przesłankę materialną zgodności m.p.z.p. z przepisami prawa - należy wiązać zaś z samym sporządzeniem (opracowaniem) aktu planistycznego, a więc z merytoryczną zawartością tego aktu (część tekstowa, graficzna, załączniki), zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej (por. wyroki NSA: z 25 maja 2009 r., II OSK 1778/08; z 11 września 2008 r., II OSK 215/08 - CBOSA).
Podstawowym zarzutem podniesionym przez skarżących jest niezgodność treści zaskarżonego planu z ustaleniami studium uwarunkowań kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Dąbrowa Górnicza. W tym celu Sąd porównał dwa dokumenty. Pierwszy z nich, Uchwała Nr XXXIII/706/2017 Rady Miejskiej w Dąbrowie Górniczej z dnia 22 listopada 2017 r. w sprawie zmiany II edycji "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Dąbrowa Górnicza. W aktach sądowych znajduje się wypis i wyrys z tego dokumentu, w odniesieniu do nieruchomości będącej własnością skarżących. Otóż działka oznaczona numerem ewidencyjnym 1, karta mapy: [...] znajduje się w jednostce oznaczonej C3MW1 - tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej. Jako przeznaczenie podstawowe jest tam wskazana:
- - zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna,
- - zabudowa mieszkaniowo –usługowa,
- - obiekty usług handlu i gastronomii,
- - obiekty kultu religijnego,
- - obiekty oświaty, kultury, zdrowia,
- - obiekty bezpieczeństwa publicznego,
- - tereny przestrzeni publicznych, w tym place i tereny zieleni z urządzeniami sportowo-rekreacyjnymi,
- - drogi lokalne i dojazdowe,
- - parkingi i garaże, w tym wielopoziomowe oraz podziemne,
- - sieci, obiekty i urządzenia systemów infrastruktury technicznej,
- - urządzenia służące ochronie środowiska i zdrowia ludzi,
- - zieleń osiedlowa ogólnodostępna z urządzeniami sportowo-rekreacyjnymi, placami zabaw itp.,
- - zieleń towarzysząca.
Wskazane wyżej rodzaje przeznaczenia (brak podstaw by uznać inaczej) są równoważne. Zatem nie można w żadnym przypadku mówić o tym, że przeznaczenie w zaskarżonym planie miejscowym oznaczone jako 20 ZP - tereny zieleni urządzonej nie jest zgodna ze studium, które wyraźnie wskazuje, że teren oznaczony jako C3MW1 może być przeznaczony między innymi pod zieleń osiedlową ogólnodostępną, czy zieleń towarzyszącą. Dla porządku można dodać, że zaskarżony plan definiuje zieleń urządzoną jako "urządzone i utrzymywane zespoły drzew, krzewów, rabat, trawników, kwietników itp.". W konsekwencji zarzut skargi oznaczony nr 1 jest nieuzasadniony.
W ocenie Sądu przy podejmowaniu uchwały (w stosunku do nieruchomości skarżących) nie doszło również do przekroczenia władztwa planistycznego gmin. Dołączona do odpowiedzi na skargę dokumentacja fotograficzna przedstawia teren, gdzie znajduje się nieruchomość skarżących. Stanowi ją pas zieleni (skwer ogólnodostępny) wkomponowany w otoczenie, tworzący z nim spójną całość. Przeznaczenie jednej ze znajdujących się tam działek na cele zabudowy (tu – usługowej) z pewnością zakłóciłoby ład przestrzenny. To skutkowałoby zaś naruszeniem art. 1 u.p.z.p., który stanowi, że podstawą planowania winny być ład przestrzenny i zrównoważony rozwój.
Przy uchwaleniu planu nie doszło również do naruszenia ani art. 140 k.c. ani art. 7 1 ust. 2 pkt 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 21 ust. 1 i art. 64 w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji - poprzez ich niezastosowanie i naruszenie przez Rade Miejską w Dąbrowie Górniczej zasad uwzględniania w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (prawa) własności. Treść prawa własności jest kształtowana między innymi społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa własności. A to ostatnie określa między innymi plan miejscowy. Skoro zasadne (co wykazano wyżej) było przeznaczenie terenu, gdzie znajduje się nieruchomość skarżących na tereny zieleni, to nie można mówić iż doszło do naruszenia wspomnianych wyżej przepisów.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia dotychczasowego przeznaczenia terenu, określonego decyzją o warunkach zabudowy. To plan miejscowy stanowi podstawowy instrument kształtowania ładu przestrzennego. Jego podjęcie uzasadnia stwierdzenie wygaśnięcia wszystkich wydanych decyzji o warunkach zabudowy.
Sąd nie będzie odnosił się do zarzutów naruszenia w sprawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Na podstawie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – przepisy k.p.a. nie są stosowane wprost ani odpowiednio w toku procedury planistycznej.
Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.