Uzasadnienie
Postępowanie w sprawie zostało wszczęte w związku z pismem M. K. z prośbą o zalegalizowanie garażu znajdującego się na działce nr [...] w Z., stanowiącej własność Gminy Miejskiej Z. Już w wyżej wskazanym piśmie podano, że garaż został wykonany w 1990 roku, a jego inwestorami i obecnymi użytkownikami są M. K. i W. K. W trakcie postępowania organ I instancji przeprowadził w dniu 27 października 2009 roku oględziny w czasie których ustalił że garaż (blaszany) jest trwale związany z gruntem i zlokalizowany bezpośrednio przy ul. [...] w odległości 2,55 m od krawędzi jezdni nieposiadającej chodnika. Ustalono także w drodze informacji udzielonej przez Urząd Miasta Z. (pismo z 11 marca 2010 r.) że ul. [...] na obszarze działki [...] (bezpośrednio graniczącej z garażem) jest drogą publiczną, gminną, a lokalizacja aktualna garażu (2,5 m od krawędzi jezdni) może powodować niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia.
Organ I instancji ustalił także, że inwestorzy na budowę przedmiotowego garażu nie uzyskali pozwolenia na budowę ani decyzji o warunkach zabudowy oraz, że teren na którym znajduje się przedmiotowy garaż nie jest objęty ochroną konserwatorską.
Na podstawie powyższych ustaleń organ I instancji – Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. decyzją nr [...] z dnia [...] roku, na podstawie m.innymi art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 z zm.) i art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 roku – Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. nr 38, poz. 229 z zm.) nakazał inwestorom M. i W. K. rozbiórkę garażu blaszanego jednostanowiskowego, zlokalizowanego na działce nr [...] w rejonie ulic [...] i [...] w Z. W terminie przewidzianym art. 129 § 2 kpa odwołanie od powyższej decyzji złożyli M. i W. K. Wnosili oni o uchylenie decyzji organu I instancji jako naruszającej w sposób rażący prawo procesowe i materialne. Zdaniem odwołujących się organ I instancji naruszył art. 10 § 1 kpa oraz art. 106 kpa gdyż nie przeprowadził dowodu z opinii innego organu (zarządca drogi), co powinno się odbyć w drodze postanowienia na które przysługuje zażalenie.
Zarzucili też brak dostatecznego wyjaśnienia jakiej kategorii drogą publiczną jest ul. [...] bowiem zdaniem odwołujących się nie jest ona drogą gminną. Wskazali także na stronniczość organu orzekającego przejawiającą się w braku działań w stosunku do innych garaży usytuowanych przy tej samej drodze.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 roku utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.
Zdaniem organu odwoławczego skoro bezspornym w sprawie jest wykonanie garażu bez pozwolenia w 1990 roku, który z uwagi na swoje usytuowanie w odległości 2,5 m od krawędzi drogi publicznej (ul. [...]) – w ocenie organu – zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia orzeczona rozbiórka znajduje podstawę w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 roku.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi organ wskazał, że zgodnie z uchwałą Miejskiej Rady Narodowej ul. [...] na obszarze sąsiedniej działki (nr [...]) jest drogą publiczną gminną.
Następnie przytoczył treść art. 106 kpa i art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 roku, stwierdzając, że przepis ten nie uzależnia orzeczenia rozbiórki od uprzedniego uzyskania opinii wyrażonej postanowieniem przez inny organ.
Zdaniem organu odwoławczego nie doszło także do naruszenia art. 10 § 1 kpa w stopniu obligującym organ odwoławczy do skasowania decyzji organu I instancji. Odwołujący wiedzieli o toczącym się postępowaniu (adnotacja z 15 marca 2010 roku). Podkreślono także, że odwołujący zostali zawiadomieni przez organ II instancji o możliwości zapoznania się z aktami przed wydaniem decyzji ostatecznej.
Wreszcie organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie, a w szczególności rozważania organu I instancji w zakresie przepisów planistycznych nie są kompletne, ale z uwagi na fakt orzeczenia rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego należy je uznać za bezprzedmiotowe.
Powyższa decyzja została sprostowana postanowieniem organu odwoławczego z dnia [...] r. w zakresie w nim wskazanym (zamiast art. 37 Prawa budowlanego z 1974 roku wpisano art. 37 ust. 1 pkt 2 tego Prawa).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący zarzucili naruszenie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 roku poprzez wydanie decyzji przewidzianej tym przepisem z pominięciem procedury przewidzianej art. 106 kpa. Zakwestionowali także charakter parceli nr [...] (sąsiednia) jako działki stanowiącej drogę publiczną o kategorii drogi gminnej, o której mowa w ustawie z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi powtarzając argumentację z zaskarżonej decyzji i podkreślając, że działka nr [...] na którą odbywa się wyjazd ze spornego garażu jest drogą publiczną co wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego (plan sytuacyjny – k.2; protokół oględzin z 27.10.2009 r, i zawarte w nim oświadczenie pracownika Urzędu Miasta w Z. - k.4; wykaz dróg gminnych – k.5, dokument urzędowy sporządzony przez Wydział Infrastruktury Komunalnej w Z. – k.8, metryka ul. [...] z mapką - k-8,9; uchwała nr [...] MRW w Z. z dnia [...]. wraz załącznikami – k.10.3-5).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 roku w związku z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 roku.
Podstawę faktyczną decyzji stanowiła bezsporna okoliczność realizacji garażu w 1990 roku bez pozwolenia i ustalenie przez organ, że usytuowanie tego garażu w odległości 2,5 m (2,55 wg I instrukcji) od krawędzi ul. [...] (pozbawionej chodnika) będącej na obszarze działki nr [...], na którą następuje wyjazd z przedmiotowego garażu, drogą publiczną gminną może powodować niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia.
Powyższe ustalenia faktyczne i ich kwalifikację prawną – skład orzekający – podziela.
Stosownie do art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 roku, który znajduje w sprawie zastosowanie z mocy art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 roku "obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce (...) gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część powodują bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia".
Z przepisu tego wynika, że właściwy organ jest uprawniony w sytuacji wykonania obiektu bez pozwolenia do samodzielnego ustalenia powodowania przez ten obiekt niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia lub niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Ustalenia tego organu powinien dokonać w postępowaniu przeprowadzonym zgodnie z kpa, przy czym stosownie do art. 75 § 1 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Ustalenia te i ich ocena powinny zostać przedstawione w decyzji rozstrzygającej sprawę.
W tym miejscu należy jednoznacznie stwierdzić, że art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 roku nie uzależnia wydania decyzji nakazującej rozbiórkę od uprzedniego uzyskania opinii wyrażonej postanowieniem, w tym przez zarządcę drogi publicznej. Artykuł 106 kpa wyraźnie stanowi, że tryb w nim przewidziany znajduje zastosowanie jedynie w przypadkach gdy przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od uprzedniego zajęcia stanowiska przez inny organ.
W sprawie ustalono, że lokalizacja garażu zagraża bezpieczeństwu ludzi lub mienia z uwagi na jego zlokalizowanie w odległości 2,50 m od krawędzi drogi publicznej gminnej. Istotnie art. 43 ustawy o drogach publicznych dopuścił lokalizację tego typu obiektów w odległości co najmniej 6 metrów od zewnętrznej krawędzi jezdni. Odległości przewidziane w art. 43 ustawy o drogach publicznych mają właśnie na celu zapewnienie bezpieczeństwa użytkownikom dróg, jak i użytkownikom obiektów.
Organ orzekający był więc uprawniony do przyjęcia, że z uwagi na usytuowanie garaż zagraża bezpieczeństwu ludzi lub mienia.
Sąd podziela opinie obu organów orzekających, że ulica [...] w części parceli nr [...] stanowi drogę publiczną. Potwierdzają to zebrane w sprawie dokumenty w postaci: planu sytuacyjnego, wykazu dróg gminnych, dokumentu urzędowego Wydziału Infrastruktury Komunalnej w Z., metryki ul. [...] wraz z mapką oraz uchwały nr [...] w Z. z dnia [...] roku z załącznikiem.
Niezależnie od powyższego zdaniem Sądu organ uprawniony był do orzeczenia rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nawet w sytuacji gdyby ulica [...] na odcinku przylegania do działki zajętej przez garaż nie była drogą publiczną. Obowiązkiem organu byłoby tylko wykazanie przesłanki w postaci niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia związanego z taką lokalizacją garażu.
Oznacza to, że nawet w przypadku braku przymiotu drogi publicznej po stronie tej części ul. [...] (działka nr [...]) na którą odbywa się wyjazd ze spornego garażu, lokalizacja tego garażu, w tym wyjazdu zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia. Po tej części ul. [...] odbywa się bowiem ruch pojazdów, chociażby niewielki, o czym świadczy położenie spornego garażu i innych garaży na działkach sąsiednich i lokalizacja budynków mieszkalnych.
Zaskarżona decyzja odpowiada więc prawu, a skarga musiała zostać oddalona.
Podzielając stanowisko organu odwoławczego co do indywidualnego charakteru decyzji Sąd pragnie zwrócić organom orzekającym uwagę, że w świetle Konstytucji, a w szczególności jej art. 32 jest on zobowiązany do równego traktowania podmiotów znajdujących się w takiej samej sytuacji faktycznej i prawnej. Oznacza to dla organów nadzoru budowlanego obowiązek przeprowadzenia postępowania administracyjnego w stosunku do wszystkich właścicieli (inwestorów) garaży usytuowanych w okolicy spornego garażu.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.
su.