Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia 7 grudnia 2021 r. Prezydent Miasta B. (dalej: organ pierwszej instancji), działając na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 17, art. 24 ust. 4 i art. 26 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 111 ze zm.) odmówił M.N. (dalej: strona, skarżąca) przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką na synem D.N.
Pismem z dnia 27 grudnia 2021 r., strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji. Odwołanie to wniosła osobiście w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w B. w dniu 29 grudnia 2021 r. na dziennik podawczy, domagając się przyznania wnioskowanego świadczenia.
Postanowieniem z dnia 6 maja 2022 r. nr SKO.IV/424/2/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku- Białej, na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.jedn. Dz.U. z 2021, poz. 735) stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż powyższa decyzja organu pierwszej instancji została doręczona stronie w dniu 13 grudnia 2021 r., a zatem 14 dniowy termin na złożenie odwołania upływał w dniu 27 grudnia 2021 r. Niniejsze odwołanie z dnia 27 grudnia 2021 r. zostało przez stronę złożone bezpośrednio przez stronę na dziennik podawczy w dniu 29 grudnia 2021 r., a zatem wniesione zostało z uchybieniem terminu do jego złożenia, co skutkuje wydaniem postanowienia o uchybieniu terminu do jego wniesienia. Złożenie odwołania po upływie terminu jest bezskuteczne.
Wprawdzie organ stwierdził, że zgodnie z art. 58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego termin do wniesienia odwołania jest terminem przywracanym, jednak muszą być spełnione 4 warunki wskazane w tym przepisie, które w tym przypadku nie zostały spełnione, gdyż strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu oraz nie wiadomo kiedy ustała przyczyna uchybienia terminowi.
Pismem z dnia 6 czerwca 2022 r. skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, podnosząc, iż wydane rozstrzygnięcie jest dla niej krzywdzące. Wniosła o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Dodała, że myślała, iż odwołanie złożyła w terminie. Wyjaśniła, że "nie uczyła się "Prawa", a na pełnomocnika ją nie stać". Wyjaśniła, że opiekując się synem, "dopadała mnie i syna depresja, syn nie chciał wychodzić z domu, a samego nie mogła go zostawić".
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga jest zasadna, gdyż wydane w sprawie postanowienie organu odwoławczego, w ocenie Sądu, wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa.
Sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym zgodnie z treścią art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329), w myśl którego sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławczego stwierdzające uchybienie do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji w przedmiocie odmowy ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad synem.
Stan faktyczny sprawy jest w zasadzie bezsporny. Decyzja organu pierwszej instancji wydana w dniu 7 grudnia 2021 r. została skarżącej doręczona w dniu 13 grudnia 2021 r. Odwołanie strona opatrzyła wprawdzie datą 27 grudnia 2021 r., ale zostało one złożone w dniu 29 marca 2021 r. w siedzibie organu na dziennik podawczy. Porównując te daty organ drugiej instancji stwierdził, że uchybiono przewidzianemu w art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego czternastodniowemu terminowi do wniesienia odwołania, który upływał w dniu 27 grudnia 2021 r. Kierując się treścią art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego. stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Wydając to postanowienie Kolegium nie uwzględniło, że na mocy ustawy z dnia 9 grudnia 2020 r. (Dz.U. 2020 r., poz.2255), zmieniającej po raz kolejny ustawę z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842), do ustawy tej dodano art. 15zzzzzn2, w myśl którego w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 (czyli w okresie do dnia 16 maja 2022 r. kiedy weszło w życie rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii), przewidzianych przepisami prawa administracyjnego wskazanych terminów, organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu (ust. 1); w zawiadomieniu takim organ wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2), a ponadto w przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu wnosi się w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (ust. 3).
Cytowana regulacja wymaga zatem od organu poinformowania stronę skarżącą o treści wymienionego przepisu, w tym o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz rozpatrzenia wniosku złożonego w terminie 30 dni od daty takiego zawiadomienia. Z brzmienia tego przepisów wynika bowiem, że szczególny tryb przywrócenia terminu uregulowany w ustawie CIVID-19 jest dodatkową ochrona dla stron w postępowaniu administracyjnym w przypadku niedochowania przez nie terminów przewidzianych przepisami prawa administracyjnego zastrzeżoną dla terminów uchybionych w czasie trwania epidemii.
Organ odwoławczy nie wystosował do strony powyższego zawiadomienia, nie powiadomił strony o możliwości złożenia w terminie 30 dni wniosku o przywrócenie terminu, co niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy. Skarżąca mogłaby bowiem skorzystać z prawa do złożenia takiego wniosku, zwłaszcza, że w uzasadnieniu złożonej do Sądu skargi podnosi okoliczności, które, w jej ocenie, świadczą o braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania. Na wezwanie organu niewątpliwie uzupełniłaby taką informację, także kiedy ustala przyczyna uchybienia terminowi.
Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.