Uzasadnienie
M.P. i J.T. pismem procesowym z dnia 24 listopada 2020r. zaskarżyli do sądu szereg działań różnych organów, w tym pismo Regionalnej Izby Obrachunkowej w Katowicach z dnia [...] r., nr [...]
We wskazanym powyżej piśmie organ poinformował skarżących, że przeprowadza kontrolę według planu kontroli przyjętego uchwałą Kolegium Izby realizując w pierwszej kolejności zadania ustawowe wynikające z art. 7 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (Dz. U. z 2019, poz.2137 dalej ustawa o RIO). W sytuacji, gdy izba będzie dysponowała odpowiednimi zasobami kadrowymi i finansowymi rozważy podjęcie kontroli na wniosek skarżących, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o RIO.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie wskazać należy, że Sąd z urzędu w pierwszej kolejności bada dopuszczalność skargi ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1-8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty, czynności, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach wymienionych enumeratywnie w treści tego przepisu.
Przedmiotem niniejszej skargi jest pismo Regionalnej Izby Obrachunkowej w Katowicach z dnia [...] r.
Zakres działania Regionalnych izb obrachunkowych określony został w art. 1 i art. 5 ustawy o RIO, w myśl których Izby sprawują nadzór nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego w zakresie spraw finansowych oraz dokonują kontroli gospodarki finansowej i zamówień publicznych:
- 1) jednostek samorządu terytorialnego;
1a) związków metropolitalnych;
- 2) związków międzygminnych;
- 3) stowarzyszeń gmin oraz stowarzyszeń gmin i powiatów;
- 4) związków powiatów;
4a) związków powiatowo-gminnych;
- 5) stowarzyszeń powiatów;
- 6) samorządowych jednostek organizacyjnych, w tym samorządowych osób prawnych;
- 7) innych podmiotów, w zakresie wykorzystywania przez nie dotacji przyznawanych z budżetów jednostek samorządu terytorialnego.
Nadto, Izby opracowują raporty, analizy i opinie w sprawach określonych ustawami oraz prowadzą działalność informacyjną i szkoleniową w zakresie objętym nadzorem i kontrolą.
Regulacja ta nie oznacza jednak dowolności organu administracji publicznej we wszczęciu postępowania na żądanie strony. W przypadku gdy przepis prawa materialnego nie normuje expressis verbis inicjatywy wszczęcia postępowania w danej kategorii spraw należy przyjąć, że wszczęcie postępowania następuje z urzędu. Istota sprawy sprowadzała się zatem do rozstrzygnięcia czy wniosek skarżącego o przeprowadzenie kontroli w jego ocenie nieprawidłowo pobranej przez Wójta Gminy W. opłaty za przyłącze do sieci wodociągowej jest dopuszczalny.
Analiza wskazanych wyżej przepisów prowadzi do konkluzji, iż "wnioski" mieszkańców nie obligują organu do podjęcia postępowania wyjaśniającego i przeprowadzenia kontroli w sprawie. Pisma te mają bowiem walor "sygnału w sprawie", który Izba może brać pod uwagę podejmując decyzję o terminie, zakresie czy charakterze kontroli. Zatem organ nie był zobligowany do podjęcia postępowania, które prowadziłoby do kontroli.
Ponadto należy podkreślić, że pismo Regionalnej Izby Obrachunkowej nie jest żadnym z aktów wymienionych w art. 3 par. 2 pkt 1-4 P.p.s.a.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Brak właściwości sądu administracyjnego ma miejsce wówczas gdy skarga m.in. dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądu administracyjnego (tak: J. P. Tarno, Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2011, dostępny w bazie danych LEX – dokument nr 420218). Tego rodzaju sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, bowiem z powyższych rozważań wynika, że sąd nie jest właściwy do rozpoznania skargi na pismo informujące skarżącego o sposobie działania RIO i o ewentualnym uwzględnieniu jego wniosku w planowanych w przyszłości kontrolach.
W tym stanie rzeczy, sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 3 i art. 16 § 2 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.