Uzasadnienie
Pismem z 17 czerwca 2026 r. H. G. (dalej "Skarżąca"), reprezentowana przez swoją córkę S. G., wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej (dalej "Organ" lub "Kolegium") z 10 czerwca 2026 r. nr SKO.V./428/181/2026 uznające za niezasadne ponaglenie na bezczynność i przewlekłość prowadzonego postępowania przez Prezydenta Miasta B. w zakresie geologii/zmiany rzeźby terenu.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej odrzucenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu.
Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.; dalej "p.p.s.a.") prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne). Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych określają przepisy art. 3 § 2, 2a i 3, art. 4 i art. 5 p.p.s.a.
Kontrola działalności administracji publicznej podejmowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają również w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Przedmiotem skargi jest wydane na podstawie art. 37 § 1 i § 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691; dalej "k.p.a.") postanowienie Kolegium z 10 czerwca 2026 r. wskazujące, że nie jest zasadne ponaglenie na bezczynność i przewlekłość prowadzonego przez Prezydenta Miasta B. postępowania w zakresie geologii/zmiany rzeźby terenu.
Zaskarżone postanowienie Kolegium nie jest postanowieniem, na które służy zażalenie. Zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. zażalenie na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie tylko wtedy, gdy kodeks tak stanowi. Natomiast przepisy k.p.a. dotyczące ponaglenia nie przewidują możliwości zaskarżenia postanowienia wydanego na skutek rozpatrzenia ponaglenia (art. 37 § 6 k.p.a.).
Zaskarżone postanowienie nie kończy postępowania w sprawie, ani też nie rozstrzyga sprawy Skarżącej co do istoty, tj. sprawy w zakresie geologii/zmiany rzeźby tereny (art. 1 pkt 1 k.p.a.). Postanowienie w przedmiocie rozpatrzenia ponaglenia dotyczy kwestii wynikłej w toku postępowania (kwestii procesowej), lecz nie rozstrzyga o istocie sprawy (art. 123 § 2 k.p.a.). Jest to postanowienie mające na celu likwidację bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ administracji publicznej, stanowi też warunek formalny wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego w zakresie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ. Postanowienie z art. 37 § 6 k.p.a. nie skutkuje zakończeniem postępowania w sprawie indywidualnej (art. 1 pkt 1 k.p.a.).
Postanowienie organu rozpatrującego ponaglenie nie mieści się w grupie postanowień wskazanych w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Sądowej kontroli tego rodzaju postanowień nie przewidują też przepisy szczególne (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Oznacza to, że postanowienie z art. 37 § 6 k.p.a. nie może stać się przedmiotem skutecznie wniesionej skargi do sądu administracyjnego.
Wskazany pogląd utrwalony jest w orzecznictwie i w doktrynie. W przypadku rozpatrzenia ponaglenia, wydanie przez organ postanowienia na podstawie art. 37 § 6 k.p.a. nie oznacza możliwości zaskarżenia tego postanowienia do sądu administracyjnego, gdyż skardze przewidzianej w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. podlega bezczynność organu bądź przewlekłe prowadzenie postępowania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 listopada 2010 r., II GSK 1350/10 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 listopada 2020 r., II OSK 244/20 oraz z 30 stycznia 2020 r., II OSK 3092/19).
Wobec powyższych rozważań skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.
Jeśli Skarżąca nie zgadza się z wydanym przez Kolegium postanowieniem, może złożyć do sądu administracyjnego skargę na bezczynność bądź przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, którego wcześniej dotyczyło ponaglenie.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Orzeczenia sądów administracyjnych powołane w postanowieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl.