Uzasadnienie
Decyzją z 24 stycznia 2023 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 2 ust. 1, 2, 3a-3d i 16 ustawy z 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (aktualnie Dz. U. z 2023 r., poz. 141 ze zm.) Burmistrz R. odmówił przyznania K. K. (dalej strona lub skarżący) prawa do dodatku węglowego. W uzasadnieniu tej decyzji wskazał, że w świetle art. 2 ust. 1 powołanej ustawy przedmiotowe świadczenie przysługuje gospodarstwom domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków do 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do tej ewidencji. Równocześnie powołano się na art. 2 ust. 3a i 3b wspomnianej ustawy stanowiące, że w przypadku, gdy pod jednym adresem zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem, zaś w przypadku, gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego pod tym samym adresem zamieszkania, świadczenie to wypłacane jest wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy, a pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania.
Zwrócono przy tym uwagę, że zgodnie z art. 2 ust. 3c powołanej regulacji, w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła, z kolei stosownie do art. 2 ust. 3d cytowanej ustawy w przypadku, o którym mowa w ust. 3c gospodarstwu domowemu zajmującemu lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania.
Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową, zaś organ dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli nie było ono wcześniej zgłoszone do tej ewidencji, bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji.
W tym kontekście organ pierwszej instancji podniósł, że okoliczności sprawy nie uzasadniały przyznania stronie żądanego świadczenia. Jej wniosek był bowiem kolejnym wnioskiem, w którym wskazano adres zamieszkania w R. przy ul. [...]. Jakkolwiek zaś w toku wywiadu środowiskowego przeprowadzonego 7 grudnia 2022 r. ustalono, że wyżej wymieniony prowadzi tam jednoosobowe gospodarstwo domowe zajmując samodzielny lokal, który posiada osobne wejście, osobną kuchnię oraz łazienkę, a także odrębny licznik prądu i jest ogrzewany ze współdzielonego źródła ciepła w postaci kotła na paliwo stałe, to jednak w oświadczeniu złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej wskazał, że do 30 listopada 2022 r. nie zostały podjęte kroki formalne w celu ustalenia odrębnego adresu zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach.
Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach złożyła strona działająca przez adwokata, domagając się uchylenia tego rozstrzygnięcia i przyznania żądanego świadczenia oraz podnosząc zarzuty naruszenia art. 2 ust. 1, 2 i 3c-3d ustawy o dodatku węglowym - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, jak również poprzez oparcie rozstrzygnięcia na sporządzonym przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska "Poradniku dla samorządów dotyczącym wypłaty dodatku węglowego", który nie stanowi źródła prawa i nie może być podstawą wydania decyzji administracyjnej; art. 7a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego - poprzez nieuwzględnienie istotnych okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie, a polegających na braku możliwości prawnych ustalenia odrębnego adresu dla zajmowanego przezeń lokalu oraz art. 7, art. 77 i art. 80 tego Kodeksu - poprzez brak rozpatrzenia całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Pełnomocnik odwołującego się zwrócił uwagę, że zasadniczym powodem odmowy przyznania dodatku węglowego był brak przedłożenia dokumentu potwierdzającego podjęcie formalnych kroków prawnych zmierzających do ustalenia osobnego adresu dla zajmowanego przez stronę lokalu. Tym samym organ pierwszej instancji nie uwzględnił, jego zdaniem, informacji ustalonych przez pracownika Urzędu Miasta w R. dokonującego oględzin tego lokalu, przeprowadzonych celem ustalenia jego odrębności, z których to ustaleń wynika, że przedmiotowy lokal posiada osobną kuchnię, odrębną łazienkę i osobny licznik prądu, a to oznacza, iż wyczerpuje definicję lokalu mieszkalnego określoną w art. 2 ust. 2 zdanie 1 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2021 r., poz. 1048), zaś konsekwencją powyższego jest, że prowadzi on we wskazanym lokalu odrębne gospodarstwo domowe, a w rezultacie zachowuje wymogi, od których art. 2 ust. 1, 2, 3c i 3d ustawy o dodatku węglowym uzależniają prawo do spornego świadczenia.
Decyzją z 14 kwietnia 2023 r., nr SKO.PSW/41.5/1476/2023/4714 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy akt stanowiący przedmiot odwołania. W uzasadnieniu Kolegium zaprezentowało dotychczasowy przebieg postępowania podzielając ustalenia faktyczne dokonane przez organ pierwszej instancji dotyczące prowadzenia przez stronę odrębnego gospodarstwa domowego pod wskazanym we wniosku adresem oraz przytoczyło w sposób szeroki mające zastosowanie w sprawie przepisów, a w szczególności powtarzając za tym organem treść art. 2 ust. 3c-3d ustawy o dodatku węglowym. Zaznaczyło przy tym, że art. 2 ust. 3c powołanej ustawy uzależnia przyznanie dodatku węglowego w trybie wskazanym w ust. 3d tego przepisu od podjęcia przez wnioskodawcę dodatkowych czynności związanych z ustaleniem odrębnego adresu zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym samym adresem w osobnych lokalach w terminie do 30 listopada 2022 r. Dopiero zatem brak możliwości ustalenia odrębnego adresu zamieszkania do tej daty otwiera stronie drogę do uzyskania dodatku węglowego w trybie wskazanym w art. 2 ust. 3d wspomnianej ustawy, a skoro ustawodawca wprowadził tu przesłankę polegającą na braku możliwości ustalenia odrębnego adresu, to obowiązkiem strony było podjęcie sformalizowanych działań mających na celu ustalenie odrębnego adresu dla zajmowanego przez nią lokalu.
Względy logiki nakazują bowiem stwierdzenie, że o braku dokonania określonej czynności w wyznaczonym terminie nie można mówić w sytuacji, gdy strona jest bezczynna, to jest w ogóle takiej czynności nie podejmuje.
W tym stanie rzeczy organ odwoławczy wywiódł, że brak było podstaw do przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia, gdyż z zalegającego w aktach sprawy oświadczenia, które złożył 7 grudnia 2022 r. wynika jednoznacznie, że nie podjął prawem wymaganych działań mających na celu ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod wskazanym we wniosku adresem w odrębnych lokalach.
Skargę na powyższą decyzję złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona reprezentowana przez adwokata wnosząc o uchylenie tego aktu oraz poprzedzającej go decyzji organu pierwszej instancji oraz zasadzenia od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
Pełnomocnik skarżącego podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie: art. 7, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego - poprzez brak rozpatrzenia całości materiału dowodowego i nieuwzględnienie faktu, że zajmuje on samodzielne i wyodrębnione gospodarstwo domowe zajmując odrębny lokal w rozumieniu przepisów ustawy o własności lokali; art. 8 tego Kodeksu - poprzez niezastosowanie zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony oraz art. 7a § 1 tego Kodeksu - poprzez nieuwzględnienie okoliczności związanych z brakiem możliwości ustalenia adresu dla zajmowanego przezeń lokalu. Wywiódł bowiem, że podjęcie jakichkolwiek kroków formalnych w celu nadania temu lokalowi odrębnego adresu nie ma podstaw prawnych i musiałoby się skoczyć odmową z uwagi na brzmienie § 2 ust. 10 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów (Dz. U. z 2021 r., poz. 1368) oraz ze względu na treść art. 47a ust. 4 pkt 5 lit a ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (aktualnie Dz. U. z 2023 r., poz., 1752), w świetle których adres może być nadany tylko budynkowi albo innym obiektom, takim jak parki, ogrody, parkingi itd.
Nadto zarzucił naruszenie prawa materialnego, a to: art. 2 ust. 1, 2 i 3c-3d ustawy o dodatku węglowym - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nieuwzględnienie informacji wskazanych przez pracownika Urzędu Miasta w R. dokonującego oględzin zajmowanego przezeń lokalu "związanych z odrębnością w/w lokalu" oraz poprzez oparcie rozstrzygnięcia na sporządzonym przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska "Poradniku dla samorządów dotyczącym wypłaty dodatku węglowego", który nie stanowi źródła prawa i nie może być podstawą wydania decyzji.
W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego ponownie zaznaczył, że w wyniku wspomnianych oględzin ustalono, że zamieszkiwany przezeń lokal posiada osobne: kuchnię, łazienkę i licznik prądu, a zatem wykazuje cechy odrębnego lokalu w rozumieniu ustawy o własności lokali, a skoro tak, prowadzi on tam odrębne gospodarstwo domowe, co oznacza, że spełnia warunki przyznania spornego świadczenia określone w art. 2 ust. 1, 2, 3c i 3d ustawy o dodatku węglowym. Równocześnie zaakcentował, że ustawa ta nie nakłada na stronę obowiązku posiadania odrębnego adresu dla osobnego lokalu w danej nieruchomości, a jedynie określa, że w przypadku braku możliwości ustalenia osobnego adresu dla poszczególnych gospodarstw domowych, nie stosuje się zapisów art. 2 ust. 3a i 3b tego aktu.
Nadto podkreślił, że po myśli § 2 ust. 10 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów adres może zostać nadany obiektowi, zaś zgodnie z § 2 ust. 8 tego aktu wykonawczego, pod pojęciem obiektu należy rozumieć budynki, o których mowa w art. 47a ust. 4 pkt 5 lit. a ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz inne obiekty wskazane w art. 47 a ust. 4a tej ustawy, czyli takie jak parkingi, garaże, wjazdy i wejścia do parków, ogrodów oraz innych miejsc zorganizowanego wypoczynku lub działalności gospodarczej. Oznacza to, że nie ma możliwości nadania adresu lokalowi znajdującemu się w budynku, a zatem podjęcie w tym zakresie kroków prawnych byłoby bezcelowe. W tej sytuacji, wytyczne Ministerstwa Klimatu i Środowiska, zawarte w niestanowiącym źródła prawa "Poradniku dla samorządów dotyczącym wypłaty dodatku węglowego", zgodnie z którym "możliwość przyznania dodatku węglowego należy rozpatrywać w sytuacji, jeżeli zostały podjęte kroki formalne prowadzące do nadania odrębnego adresu miejsca zamieszkania" wprowadzają obowiązek nie mający podstaw prawnych, który nie wynika z przepisów ustawy o dodatku węglowym.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska oraz podnosząc argumentację analogiczną do tej, którą zawarło w uzasadnieniu swojej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Z brzmienia art. 145 § 1 powyższej ustawy wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie może natomiast kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.
W tym kontekście uznano, że skargę w niniejszej sprawie należało uwzględnić. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) wykazała bowiem, że zarówno zaskarżony akt jak i poprzedzająca go decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a także z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy i dlatego należało je wyeliminować z obrotu prawnego.
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z uwagi na złożony przez organ administracji wniosek w tym zakresie przy równoczesnym braku zgłoszenia przez skarżącego żądania przeprowadzenia rozprawy.
Materialnoprawną podstawą wydanego w sprawie rozstrzygnięcia był art. 2 ustawy o dodatku węglowym. Zgodnie z brzmieniem ust. 1 tego unormowania, dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r., poz. 438 ze zm.), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do wspomnianej ewidencji. Stosownie przy tym do treści art. 2 ust. 2 powołanej ustawy, przez gospodarstwo domowe rozumie się: osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe).
W tym miejscu przyjdzie zwrócić uwagę, że na mocy nowelizacji wprowadzonej od 20 września 2022 r. (zgodnie z art. 50 pkt 1 lit. b ustawy z 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw - aktualnie Dz. U. z 2023 r. poz. 1772) do art. 2 ustawy o dodatku węglowym dodane zostały jednostki redakcyjne odnoszące się do sytuacji, w której pod danym adresem zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe. Chodzi tu o ust. 3a określający, że w takim przypadku jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem oraz o art. 3b, zgodnie z którym, w przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy, zaś pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania.
Nadto, późniejszą nowelizacją wprowadzoną od 3 listopada 2022 r. (na mocy art. 26 pkt 1 lit. a ustawy z 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych - Dz. U. z 2022 r. poz. 2236), art. 2 ustawy o dodatku węglowym rozszerzono o kolejne zapisy. Dodano mianowicie ust. 3c i ust. 3d, po myśli których, w przypadku, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła. W tym przypadku gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową.
Charakter powyższych nowelizacji nie pozostawia wątpliwości, że intencją ustawodawcy było objęcie wsparciem jak największej liczby gospodarstw domowych i zapewnienie jak najszerszego dostępu do dodatku węglowego gospodarstwom domowym, w których stosowane źródło ciepła lub źródło spalania paliw spełnia warunki ustawowe, poprzez odformalizowanie procedury przy jednoczesnym zobowiązaniu organów administracji publicznej do dokładnego i wszechstronnego zbadania okoliczności faktycznych dotyczących osoby ubiegającej się o to świadczenie (por. wyrok tutejszego Sądu z 5 maja 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 210/23 - dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W rozpoznanej sprawie jest poza sporem, że skarżący złożył wniosek o przyznanie spornego świadczenia z zachowaniem ustawowego terminu określonego w art. 2 ust. 9 ustawy o dodatku węglowym jako 30 listopada 2022 r. (data wpływu do organu przypadająca na 14 listopada 2022 r.). Bezspornym pozostaje również to, że źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego skarżącego jest kocioł na paliwo stałe (węgiel i paliwa węglopochodne), co znajduje potwierdzenie w dołączonej do akt administracyjnych deklaracji do centralnej ewidencji emisyjności budynków, gdzie wskazano, że dotyczy ona "wszystkich lokali mieszkalnych/zbiorowego zamieszkania w budynku". Równocześnie w zalegającej w tych aktach notatce służbowej z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego 7 grudnia 2022 r. podano, że skarżący zamieszkuje sam na parterze domu pod wskazanym we wniosku adresem (R. ul. [...]) w odrębnym lokalu z osobnym wejściem, odrębną kuchnią i łazienką oraz osobnym licznikiem prądu i wszystkie lokale w tym budynku "grzane są jednym piecem" - czyli współdzielonym źródłem ciepła.
W tym stanie rzeczy - skoro wniosek skarżącego był kolejnym wnioskiem zgłoszonym odnośnie powyższego adresu - organ pierwszej instancji zobligowany był ustalić, czy zachodzi przesłanka określona w art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym uzasadniająca odstąpienie od zastosowania ust. 3b tego przepisu, a mianowicie, czy brak było możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zajmujących wspomniany budynek. Zdaniem Sądu, ocena dokonana w niniejszym zakresie przez organy obydwu instancji nie zasługuje na aprobatę albowiem, jak słusznie zauważył skarżący, została ona oparta w głównej mierze na kryterium nie znajdującym oparcia w obowiązujących przepisach prawa.
Należy podkreślić, że w odniesieniu do braku możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych ustawodawca wcale nie uzależnił stwierdzenia wystąpienia tej przesłanki normatywnej od podjęcia przez osobę ubiegającą się o dodatek formalnych kroków zmierzających do ustalenia odrębnego adresu, takich jak uzyskanie zaświadczenia o samodzielności lokalu, złożenie wniosku o nadanie numeru porządkowego czy też od potwierdzenia tej okoliczności stosownym dokumentem urzędowym bądź innym skonkretyzowanym dowodem. W szczególności nie sposób zgodzić się, aby wymagane tu było wszczęcie procedury o wydzielenie odrębnego lokalu. Uwzględniając dokumentację niezbędną dla zainicjowania tego rodzaju postępowania, poważne wątpliwości budziłoby dokonanie tego w terminie do 30 listopada 2022 r. w sytuacji, gdy opisana wyżej nowelizacja weszła w życie niecały miesiąc wcześniej, bo 3 listopada 2022 r. (podobnie wyroki tutejszego Sądu: z 31 maja 2023 r., sygn. II SA/Gl 474/23, z 19 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 633/23 oraz z 29 czerwca 2023 r., sygn. II SA/Gl 391/23 - wszystkie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni przychyla się do wyrażonego w judykaturze poglądu, zgodnie z którym przepisy ustawy o dodatku węglowym nie wprowadzają "obowiązku podjęcia przez stronę sformalizowanych działań" mających na celu ustalenie odrębnego adresu, zaś wykazanie spełniania przesłanki może nastąpić poprzez złożenia oświadczenia, że do 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla lokalu zajmowanego przez gospodarstwo domowe strony a następnie dokonanie oceny takiego oświadczenia w kontekście zaistnienia warunków zastosowania art. 2 ust. 3d w związku z art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym (por. wyrok tutejszego Sądu z 11 maja 2023 r. sygn. akt. II SA/Gl 355/23 oraz wyrok WSA w Łodzi z 23 maja 2023 r. sygn. akt II SA/Łd 299/23 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W tym kontekście należy stwierdzić, że rozstrzygnięcia podjęte przez orzekające w sprawie organy wydano z naruszeniem prawa materialnego polegającym na nieprawidłowym zastosowaniu art. 2 ust. 3c i 3d ustawy o dodatku węglowym. Organy te uznały bowiem, że skoro skarżący 7 grudnia 2022 r. złożył oświadczenie, iż "nie zostały podjęte kroki formalne w celu ustalenia odrębnego adresu zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod w/w adresem w odrębnych lokalach", to brak było dostatecznych podstaw do przyjęcia, że do 30 listopada 2022 r. "nie było możliwe" ustalenie odrębnego adresu. Tymczasem stanowisko takie jest chybione, gdyż przepisy ustawy o dodatku węglowym nie uzależniają udzielenia wsparcia w formie spornego świadczenia od złożenia wniosku o nadanie dodatkowego numeru porządkowego czy też od podjęcia w tym zakresie "kroków prawnych". Brak złożenia takiego wniosku pozostaje więc bez wpływu na prawo do uzyskania dodatku węglowego zwłaszcza, że to organy z urzędu posiadają wiedzę, czy dla danej nieruchomości jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw i dlatego nie ma potrzeby, aby to wnioskodawca występował o nadanie nowego numeru porządkowego, lecz wystarcza tu samo jego oświadczenie w niniejszym zakresie albo zaświadczenie z urzędu (vide: powołany wyżej wyrok WSA w Łodzi z 23 maja 2023 r. sygn. akt II SA/Łd 299/23).
Organy obydwu instancji nie zwróciły się do strony o złożenie takiego oświadczenia, co powinny były uczynić w świetle art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego i nie poddały go następnie weryfikacji zmierzającej do jednoznacznej oceny, czy ustalenie odrębnego adresu dla jego lokalu jest możliwe czy też nie. Nie odniosły się również w jakikolwiek sposób do zagadnienia, czy jest to możliwe w kontekście przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów, pomimo że skarżący w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej sygnalizował problemy wynikające z zastosowania unormowań tego aktu (szersze rozważania w przedmiotowym zakresie zawarł w skardze do Sądu). Brak takich ustaleń powoduje, że obie wydane w sprawie decyzje kolidują z przepisami postępowania, a mianowicie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Opisane wyżej naruszenia prawa mogły mieć wpływ na wynik sprawy, gdyż rzutują one w sposób bezpośredni na prawidłowość rozstrzygnięcia odmawiającego przyznania stronie spornego świadczenia.
Niezależnie od powyższego przyjdzie zauważyć, że sama istota tego rozstrzygnięcia narusza dodatkowo art. 2 ust. 3b ustawy o dodatku węglowym. Organy obydwu instancji nie tylko bowiem przedwcześnie uznały, że okoliczności sprawy uzasadniają zastosowanie powołanego przepisu, lecz nadto wadliwie orzekły o odmowie przyznania świadczenia, podczas gdy wspomniana norma przewiduje inny sposób załatwienia sprawy, a mianowicie pozostawienie wniosku bez rozpoznania.
Ponownie rozpoznając sprawę Burmistrz R. raz jeszcze podda ocenie wniosek strony w aspekcie przesłanek ustawowych warunkujących przyznanie dodatku węglowego biorąc pod uwagę wskazania wynikające wprost z niniejszego wyroku, a w szczególności prawidłową wykładnię art. 2 ust. 3c i 3d ustawy o dodatku węglowym.
Zważywszy wszystkie zaprezentowane wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 132 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 powołanej ustawy. Na zasadzoną w tych ramach kwotę 497 zł składa się opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz wynagrodzenie reprezentującego stronę adwokata w kwocie 480 zł wynikającej z § 14 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r., poz. 1964).