Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę M. D. oraz J. D. na uchwałę Rady Gminy P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, z powodu uiszczenia wpisu przez profesjonalnego pełnomocnika skarżących w niewłaściwej wysokości. Odpis tego postanowienia został doręczony pełnomocnikowi skarżących w dniu 11 lutego 2008 r.
Pismem z dnia [...] r. skarżący zwrócili się o przywrócenie terminiu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W jego uzasadnieniu wskazali, iż korzystając z pomocy prawnej profesjonalnego pełnomocnika, działali w przekonaniu, że renomowany adwokat dopełni wszystkich niezbędnych formalności tak, aby ich skarga została rozpoznana przez właściwy sąd. Skarżący wskazali, iż o odrzuceniu skargi z powodu nieopłacenia jej przez pełnomocnika, dowiedzieli się w dniu [...] r. podczas rozmowy telefonicznej z pracownikiem Sądu. Nadto oświadczyli, iż wypowidzieli pełnomocnictwo i zamierzają wystąpić do Okręgowej Rady Adwokackiej w K. ze skargą na czynności adwokata. W ocenie skarżących, nieuiszczenie wpisu od skargi nastąpiło bez jakiejkolwiek ich winy, w związku z powyższym wnoszą o przywócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, jednocześnie dokonując przedmiotowej opłaty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Stosownie natomiast do art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w okresie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie też z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.
Z tej regulacji prawnej wynika, iż przywrócenie terminu procesowego jest instytucją mającą na celu ochronę zainteresowanego przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności przez stronę. W powołanych wyżej przepisach zostały ustanowione przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie, by wniosek mógł zostać uwzględniony. Jedną z przesłanek jest dochowanie przez zainteresowanego siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, który zaczyna biec dopiero od dnia ustania przeszkody. W rozpatrywanym przypadku strona wniosek o przywrócenie terminu złożyła w terminie siedmiu dni od dnia, w którym dowiedziała się o postanowieniu odrzucającym jej skargę, w szczególności o uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, zatem termin został zachowany. Samo wniesienie wniosku przez zainteresowanego w wskazanym terminie oraz dokonanie czynności, dla której zakreślony był termin, nie jest jednak wystarczającą przesłanką przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej. Konieczne jest bowiem uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu.
Wskazać należy, iż wniosek strony o przywrócenie terminu, któremu uchybił pełnomocnik lub kurator procesowy, musi wskazywać na brak winy w uchybieniu terminu ze strony pełnomocnika lub kuratora procesowego (por. post. SN z dnia 9 maja 1960 r., II CR 559/59, OSPiKA 1960, z. 6, poz. 120). Pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje bowiem także swym zakresem winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania określonej czynności (por. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2002 r., I SA/Gd 1676/99, POP 2002, z. 12, poz. 148). W konsekwencji nie tylko wina strony, lecz również innych osób, w tym pełnomocnika, gdy pełnomocnik reprezentuje stronę w postępowaniu, wyłącza możliwość przywrócenia terminu.
Kryterium braku winy, jako przesłanki umożliwiającej przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności (wyrok NSA z dnia 11 lutego 2003 r., II SA 4162/01, Mon. Praw. 2003, nr 8, s. 340). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona, a w przypadku gdy reprezentuje ją pełnomocnik tenże pełnomocnik, nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., V SA 793/03, Mon.
Praw. 2002, nr 23, s. 1059). Natomiast dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa (wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2002 r., II SA/Wr 1329/01, niepubl.), czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu spraw (postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2000 r., SA/Sz 1117/99,niepubl.), skutkują odmową przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności. Zaniedbania osób, którymi posłużyła się strona (np. pełnomocników) nie uzasadniają braku jej winy w uchybieniu terminowości (zob. w tym względzie m.in. post. NSA z 8 grudnia 2005 r., sygn. I OZ 1347/05, post. SN z 12 marca 1999 r., sygn. I PKN 76/99 – OSNP 2000/11/431 oraz post. SN z dnia 15 marca 2000 r., sygn. II CKN 554/00 – LEX nr 51986).
W ocenie Sądu wniosek skarżących o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, iż za działania lub zaniechania pełnomocnika w dokonaniu czynności procesowych odpowiedzialność ponosi strona. Nie mogą zatem stanowić o braku winy strony okoliczności podnoszone we wniosku. Zlecenie pełnomocnikowi wniesienia skargi powinno wiązać się bowiem ze świadomością strony, a przede wszystkim jej profesjonalnego pełnomocnika, o konieczności uiszczenia stosownej opłaty sądowej. Nie jest to bowiem okoliczność nieprzewidywalna na tym etapie postępowania.
Skarżący należycie dbający o swoje interesy powinni ustalić z pełnomocnikiem kwestie dotyczące kosztów postępowania i ewentualnie pozostawić w gestii pełnomocnika środki niezbędne na ich pokrycie (por. postanowienie NSA z 14 grudnia 2007 r., sygn. akt II FZ 619/07). Skarżący i ich pełnomocnik zdaniem Sądu nie dołożyli należytej staranności w prowadzeniu sprawy, w tej sytuacji nie jest możliwe przywrócenie terminu, bowiem nie została spełniona przesłanka uprawdopodobnienia braku winy w jego uchybieniu. Z tego też powodu należy uznać, iż strona sama pozbawiła się możliwości skorzystania z gwarancji prawa do sądu.
Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 86 (1 w związku z art. 87 (1, (2 i (4 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.