Uzasadnienie
Dnia [...] r. wpłynęła adresowana bezpośrednio na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniesiona w jednym piśmie skarga A.B. i K.B-C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...], utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie Starosty [...] z dnia [...] r., nr [...], zgodnie z którym odmówiono stronom wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu nadpłaty za wydanie karty pojazdu. Zważając na treść art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - zwana dalej p.p.s.a.) w dniu 23 lipca 2012 r. przekazano powyższą skargę do właściwego organu celem nadania jej dalszego biegu. W dniu [...] r. została złożona w siedzibie tutejszego Sądu skarga A.B. i K.B-C. wraz z odpowiedzią na nią oraz aktami administracyjnymi. Z akt tych wynika, że powyższe postanowienie organu drugiej instancji zostało prawidłowo doręczone stronie skarżącej w dniu 18 czerwca 2012 r. (do rąk dorosłego domownika) wraz z pouczeniem, że przysługuje od niego skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, którą należy wnieść za pośrednictwem organu w terminie 30 dni od daty otrzymania postanowienia.
Jednocześnie do Sądu wpłynęło pismo procesowe Starosty [...] sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika, którym zaskarżył on uzasadnienie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...]. W związku z powyższym zarządzeniem z dnia 10 sierpnia 2012 r. połączono tę sprawę ze sprawą ze skargi A.B. i K. B-C. celem ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia, stosownie do art. 111 § 1 p.p.s.a. W odpowiedzi na skargę Starosty [...] organ drugiej instancji wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej z uwagi na fakt, że wnoszącym skargę jest organ administracji publicznej wydający rozstrzygniecie w pierwszej instancji, który nie ma legitymacji procesowej do zaskarżenia aktu wydanego w toczącym się postępowaniu przez organ drugiej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Zarówno skarga A.B. i K. B-C., jak i skarga Starosty [...] podgalają odrzuceniu, choć przyczyny takiego stanu w odniesieniu do tych skarg są różne.
W pierwszym przypadku wskazać należy, że zgodnie z przepisem art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 p.p.s.a.). Natomiast art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Skarżący A.B. i K. B-C. byli zatem zobowiązani wnieść skargę za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w terminie trzydziestu dni od dnia prawidłowego doręczenia zaskarżonego postanowienia. Jak wynika ze zwrotnych potwierdzeń odbioru znajdujących się w aktach administracyjnych skarżący otrzymali postanowienie w dniu 18 czerwca 2012 r., ostatni dzień trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi upływał zatem w dniu 18 lipca 2012 r. Tymczasem skarga A.B. i K.B-C. została skutecznie wniesiona dopiero w dniu 24 lipca 2012 r. W tym miejscu wyjaśnić należy, że przyjęta przez Sąd data wniesienia skargi wynika z zasady wyrażonej w art. 54 § 1 p.p.s.a., który stanowi wprost, że skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Oznacza to, że w przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego, sąd ten powinien ją przesłać organowi administracji publicznej właściwemu w sprawie celem nadania jej biegu.
O zachowaniu ustawowego terminu do wniesienia skargi decyduje wówczas data wysłania skargi przez sąd do tego organu. W realiach rozpoznawanej sprawy skargę z dnia 16 lipca 2012 r., zaadresowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, Sąd ten w dniu 23 lipca 2012 r. przesłał Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w K.. Tym samym skargę wniesiono w dniu 23 lipca 2012 r., co spowodowało, że została ona złożona z przekroczeniem ustawowego terminu, o jakim mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a.
Skarga Starosty [...] natomiast podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. W myśl bowiem art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, a także - w sytuacjach określonych w powołanym przepisie - organizacja społeczna. Interes prawny należy rozumieć jako związek między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego wynikających z konkretnej norm prawa materialnego a kwestionowanym w skardze aktem lub czynnością organu administracji. Przejawia się on w tym, że podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego działa bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku. Organ powołany do wydania aktu w postępowaniu administracyjnym nie może być jednocześnie stroną tego postępowania, reprezentującą w nim własne interesy, a co za tym idzie nie ma prawa do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na ostateczne rozstrzygnięcie podjęte w tym postępowaniu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt II FSK 2500/10; dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa. gov.pl).
W przedmiotowej sprawie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. złożył Starosta [...], który jako organ pierwszej instancji orzekł o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu. Tym samym Starosta [...] nie występował w charakterze strony, ale organu wyposażonego w kompetencje do władczego rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej, a to wyłącza go z kręgu podmiotów upoważnionych do zaskarżania do sądu administracyjnego aktu wydanego w toku instancyjnym przez organ odwoławczy. Dopuszczenie do złożenia skargi przez organ pierwszej instancji doprowadziłoby do sytuacji, w której stronami postępowania sądowego byłyby dwa organy administracji publicznej orzekające w sprawie, a mianowicie: skarżący (organ pierwszej instancji) i autor decyzji odwoławczej (organ drugiej instancji). Postępowanie sądowoadministracyjne może być natomiast uruchomione tylko z inicjatywy podmiotu pozostającego poza systemem organów, których działalność ma podlegać kontroli przez sąd administracyjny (por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 grudnia 2011 r., sygn. akt II GSK 2293/11, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając to na uwadze Sąd postanowił orzec jak w sentencji uznając skargę A.B. i K.B-C. za wniesioną z przekroczeniem terminu, natomiast skargę Starosty [...] za niedopuszczalną, na podstawie odpowiednio art. 58 § 1 pkt 2, art. 58 § 1 pkt 6 i art. 58 § 3 p.p.s.a. O zwrocie wpisów od skarg Sąd postanowił na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.