Uzasadnienie
Burmistrz Miasta M. decyzją z [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 i art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz at. 59 ust. 3 pkt 2 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2018 r., poz. 1945) stwierdził, że dokonana zmiana zagospodarowania terenu działki 1 położonej w M. przy ul. [...], polegająca na: magazynowaniu wózków widłowych, opon, palet, składowania materiałów budowlanych, zbiorników na propan-butan, pojemników po farbach, akumulatorów, elementów metalowych stanowiących części wózków widłowych jest sprzeczna z zapisem Miejscowego Planu Zagospodarowania
Przestrzennego Miasta M. zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej M. z [...] r. nr [...] (Dz. Urz. Woj. Śląskiego Nr [...], poz. [...]) określającym ten teren w § 11 uchwały jako 132MN - tereny zabudowy mieszkaniowej, jednorodzinnej i nakazał M. J. (dalej strona lub skarżący) przywrócenie poprzedniego stanu zagospodarowania. W uzasadnieniu decyzji przedstawiono wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie odniesiono się do zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgromadzony materiał dowodowy w sprawie pozwolił stwierdzić, że sposób zagospodarowania przedmiotowej działki polegający na: magazynowaniu wózków widłowych, opon, palet, składowania materiałów budowlanych, zbiorników na propan-butan, pojemników po farbach, akumulatorów, elementów metalowych stanowiących części wózków widłowych jest sprzeczny z postanowieniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Uprawnienia wynikające z postanowień art. 140 Kodeksu cywilnego nie dają podstaw dla takiego sposobu zagospodarowania spornej nieruchomości. W dalszej części uzasadnienia organ odniósł się do postanowień art. 59 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i doszedł do przekonania, że wyczerpane zostały przesłanki uzasadniające podjęcie wskazanego rozstrzygnięcia. W końcowej części rozstrzygnięcia odniesiono się do kwestii kręgu stron prowadzonego postępowania i za takie uznano wszystkich właścicieli nieruchomości, których nieruchomości w ocenie organu znajdują się w strefie oddziaływania działalności na spornej nieruchomości.
Z powyższą decyzją nie zgodziła się strona, która reprezentowana przez pełnomocnika adwokata P. M. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. W odwołaniu tym podniesiono naruszenie postanowień art. 268a Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez prowadzenie czynności dowodowych przez pracowników nieposiadających upoważnienia do ich przeprowadzenia; art. 59 ust. 3 pkt 2 w związku z art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na błędnym ustaleniu, że istnieją podstawy do wszczęcia i prowadzenia przedmiotowego postępowania.
Nadto podniesiono naruszenie art. 59 ust. 2 i 3 wyżej wymienionej ustawy poprzez wydanie decyzji stwierdzającej dokonanie zmiany zagospodarowania spornej działki niezgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w sytuacji, gdy przepis ten znajduje zastosowanie wyłącznie do zmiany zagospodarowania terenu, poddającej się ocenie według kryteriów prawa budowlanego oraz art. 7, art. 8, art. 67 § 2 pkt 2, art. 77 § 1, art. 80 i art. 83 w związku z art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na zaniechaniu przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie wskazanym w decyzji organu wyższego stopnia z [...] r. poprzez ograniczenie postępowania do przesłuchania jednego świadka, będącego adresatem skargi i inicjatorem przedmiotowego postępowania. W świetle powyższych zarzutów wystąpiono o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W motywach odwołania rozwinięto zarzuty postawione powyższej decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy zaskarżona decyzje. W uzasadnieniu tej decyzji organ przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie odwołał się do treści art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W dalszej części uzasadnienia odniesiono się do postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego na spornym terenie i zawarto stwierdzenie, że jego postanowienia nie dają podstaw do magazynowania wózków widłowych, opon, palet, składowania materiałów budowlanych, zbiorników na propan-butan, pojemników po farbach, akumulatorów, elementów metalowych stanowiących części wózków widłowych.
W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji mocą kwestionowanej decyzji domaga się jedynie doprowadzenia spornej nieruchomości do stanu zgodnego z obowiązującymi regulacjami prawnymi. Następnie organ odwoławczy odniósł się do poszczególnych zarzutów sformułowanych w odwołaniu i nie podzielił argumentacji prezentowanej w odwołaniu.
Z powyższą decyzją nie zgodziła się strona, która reprezentowana przez adwokata P. M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej podniesiono zarzut wadliwego doręczenia kwestionowanej decyzji przez organ odwoławczy, ponieważ została ona skierowana na wcześniejszy adres kancelarii adwokackiej, a nie na nowy adres podany w aktach sprawy. Wskazano na naruszenie postanowień art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewezwanie strony do uzupełnienia braku formalnego odwołania w zakresie podpisu, ponieważ wniesione odwołanie nie zostało podpisane.
Nadto podniesiono zarzut naruszenia postanowień art. 107 § 3 w związku z art. 140 i art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez sporządzenie wadliwego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, ponieważ nie wskazano, którym faktom została przyznana moc dowodowa, a którym takiej mocy dowodowej organ odwoławczy odmówił. Dodatkowo podniesiono naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 59 ust. 3 pkt 2 w związku z art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez błędną ich wykładnię i prowadzenie postępowania w sytuacji braku przedmiotu sprawy. Jako ostatni zarzut podniesiono naruszenie art. 59 ust. 2 i 3 wyżej wymienionej ustawy poprzez zastosowanie tej regulacji do spornej nieruchomości, gdy regulacja ta znajduje zastosowanie do zmiany zagospodarowania terenu poddającego się ocenie według kryteriów prawa budowlanego. W motywach skargi przedstawiono argumentację przemawiająca za jej uwzględnieniem.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu swojej decyzji. Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów, wskazano, że faktycznie decyzja została skierowana na były adres kancelarii, jednakże okoliczność ta nie wpływa na ważność doręczenia i uchybienie to stanowiłoby przesłankę domagania się przywrócenia terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W ocenie organu odwoławczego rozpoznanie niepodpisanego odwołania nie wpływa na zmianę sytuacji odwołującego się, ponieważ w przypadku nieuzupełnienia braku formalnego w obrocie prawnym pozostałaby decyzja organu pierwszej instancji, a tym samym uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Nie podzielono również zarzutu co do wadliwości uzasadnienia i podniesiono, że jest ono prawidłowe i nie narusza obowiązujących w tym zakresie standardów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 przywoływanej ustawy tejże kontroli legalności Sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami, wnioskami i powołaną podstawą prawną.
Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie podzielić stanowisko pełnomocnika skarżącego, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest obarczone wadą uzasadniającą uwzględnienie wniesionej skargi. Organ odwoławczy uprawniony jest do rozpoznania odwołania wyłącznie wówczas, gdy spełnia ono wszystkie wymogi wynikające z obowiązujących regulacji prawnych. Stosownie do postanowień art. 63 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, podanie wniesione pisemnie do organu administracji winno być podpisane przez wnoszącego. Odwołanie jest pismem procesowym i winno spełniać wskazane w przywołanej regulacji wymogi.
W przypadku braku podpisu osoby wnoszącej odwołanie, organ odwoławczy obowiązany był do wykorzystania instrumentów przewidzianych treścią art. 64 § 2 powyższego Kodeksu, a mianowicie wezwać stronę do uzupełnienia dostrzeżonego braku formalnego, a następnie po jego uzupełnieniu przejść do dalszych czynności procesowych. Nieuzupełnienie braku formalnego przez odwołującego się w wyznaczonym terminie winno skutkować wydaniem postanowienia o niedopuszczalności wniesionego odwołania. W orzecznictwie sądów administracyjnych, jak również w doktrynie prawa we wskazanym zakresie występuje kilka dróg rozwiązania zaistniałej sytuacji, jednakże wszystkie one sprowadzają się do jednego, organ odwoławczy nie jest uprawniony do rozpoznania odwołania zawierającego uchybienie w postaci braku podpisu osoby wnoszącej.
W świetle powyższego wyczerpana została przesłanka uwzględnienia wniesionej skargi przewidziana treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a mianowicie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Wskazywana przez organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę argumentacja dotycząca tego, że podniesiona powyżej okoliczność jest naruszeniem prawa, które nie wyczerpuje znamion uwzględnienia wniesionej skargi nie może być podzielona. Już z przedstawionej powyżej argumentacji wynika, że uzupełnienie występującego braku lub nieuczynienie tego determinuje różne działania po stronie organu odwoławczego, a tym samym brak podpisu wniesionego odwołania oraz brak wezwania przez organ odwoławczy do uzupełnienia występującego braku formalnego wyczerpuje znamiona istotnego naruszenia prawa.
W skardze do tutejszego Sądu pełnomocnik skarżącego podnosił zarzut wadliwości w zakresie doręczenia decyzji organu odwoławczego. Zarzut ten byłby zasadny i usprawiedliwiony w sytuacji, gdyby skarżący z tego powodu miał ponieść jakieś szkody w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Skoro takie szkody nie powstały, ponieważ pełnomocnik skarżącego w sposób skuteczny wniósł skargę do tutejszego Sądu, tym samym występujące w sprawie uchybienie nie wpłynęło na zmianę sytuacji prawnej skarżącego.
W ramach ponownie prowadzonego postępowania organ odwoławczy podejmie działania zmierzające do uzupełnienia braków formalnych wniesionej skargi, poprzez wezwanie pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia odwołania w zakresie podpisu odwołania, a następnie stosownie do dokonanych ustaleń podejmie rozstrzygnięcie, mając na uwadze wskazania zamieszczone w niniejszym orzeczeniu.
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do postanowień art. 200 w związku z art. 210 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wobec powyższego stosownie do postanowień art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.
mr