Uzasadnienie
Prezydent Miasta Z., po rozpatrzeniu wniosku L.V., decyzją nr [...] z dnia [...] r. odmówił stronie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną córką. Jako powód odmowy organ wskazał okoliczność, iż wnioskodawczyni pobiera emeryturę na Ukrainie.
Odwołanie od tej decyzji złożyła jej adresatka reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Wskazała, iż emerytura pobierana za granicami Polski nie może zostać uznana za świadczenie tożsame z emeryturą w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Zaskarżoną obecnie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Wskazało, że na mocy ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 103) nie ulega wątpliwości, że wnioskodawczyni objęta jest przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jednakże nie może jej zostać przyznanie świadczenie pielęgnacyjne, gdyż pobiera emeryturę na Ukrainie. Natomiast zgodnie z art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury.
Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyła jej adresatka reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Domagając się uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzuciła SKO w Katowicach naruszenie 17 ust. 5 pkt 1 lit. a w zw. z art. 3 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego błędne zastosowanie w odniesieniu do świadczenia emerytalnego przyznanego na podstawie prawa obcego, które nie zawiera się w definicji rent i emerytur określonych w ustawie. W uzasadnieniu podniesiono, że wykładając art. 17 ust. 5 pkt 1 lit a u.ś.r. nie można poprzestać jedynie na dosłownym znaczeniu tego przepisu, lecz sięgnąć trzeba również do definicji rent i emerytur określonej w art. 3 pkt 5. Przepis ten jednak nie odnosi się w żaden sposób do rent i emerytur przyznanych na podstawie prawa zagranicznego, zatem nie sposób uznać, aby świadczenie emerytalno - rentowe strony przyznane na podstawie prawa ukraińskiego stanowić mogło przeszkodę do przyznania mu świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze spełnieniem negatywnej przesłanki określonej w art. 17 ust. 5 pkt lit. a.
Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.
Istotą sporu w rozpatrywanej sprawie jest to, czy pobieranie przez skarżącą świadczenia emerytalnego na Ukrainie uniemożliwia przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego w Polsce. Zgodnie bowiem z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390) "świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli [...] osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury [...].
W sprawie jest bezsporne, że skarżąca, przebywająca w Polsce, pobiera emeryturę przyznaną na Ukrainie. Jej pełnomocnik wskazuje jednak, że pobierana przez stronę emerytura nie jest świadczeniem tożsamym z emeryturą w rozumieniu art. 3 pkt 5 ustawy. W świetle powyższego przepisu "ilekroć w ustawie jest mowa o: emeryturach i rentach - oznacza to emerytury i renty inwalidzkie oraz renty z tytułu niezdolności do pracy, w tym renty szkoleniowe określone w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, o ubezpieczeniu społecznym rolników, o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, a także uposażenia w stanie spoczynku określone w przepisach prawa o ustroju sądów powszechnych, przepisach o prokuraturze oraz w przepisach o Sądzie Najwyższym, a także renty szkoleniowe i renty z tytułu niezdolności do pracy określone w przepisach o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, renty z tytułu niezdolności do pracy określone w przepisach o zaopatrzeniu z tytułu wypadków lub chorób zawodowych powstałych w szczególnych okolicznościach, a także renty strukturalne określone w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich".
W powyższym zakresie pełnomocnik skarżącej ma rację. Świadczenia, o których mowa w art. 3 ust. 5, z literalnego punktu widzenia nie są tożsame z emeryturą pobieraną za granicą. Jednakże w ocenie Sądu organy administracji prawidłowo ustaliły, że skarżącej, w opisanym wyżej stanie faktycznym, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Taki wniosek płynie bowiem z wykładni powyższych przepisów.
Po pierwsze, świadczenie pielęgnacyjne jest przyznawane opiekunom niepełnosprawnych dzieci jako forma zrekompensowania dochodów opiekunów, które to dochody utracili w związku ze sprawowaną opieką. Dlatego też, pobieranie emerytury, co do zasady, wyklucza możliwość przyznania świadczenia, o którym mowa w art. 17 ustawy. W przypadku skarżącej sytuacja wygląda inaczej. Nie utraciła ona dochodu, ze względu na pobieraną emeryturę. Tu Sąd zwraca uwagę, że nie jest kompetentny do przesądzenia, czy możliwa byłaby rezygnacja przez skarżącą ze świadczenia, gdyż problematyka ta jest uregulowana przepisami prawa ukraińskiego.
Po drugie, przyjęcie wykładni, że możliwe jest przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osobie, która pobiera emeryturę zagraniczną, stanowiłoby naruszenie zasady równości wobec prawa. Stawiałoby bowiem w gorszej sytuacji obywateli polskich, pobierających polską emeryturę, którzy jednocześnie pobierać świadczenia pielęgnacyjnego nie mogą.
Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie Sądu, rozstrzygnięcia organów administracji w sprawie były prawidłowe.
Z tych względów na podstawie art. 151 orzeczono jak w sentencji.