Uzasadnienie
Decyzją z 11 kwietnia 2024 r., znak sprawy: NWXIV.7581.5.3.2024, Wojewoda Śląski (dalej "Wojewoda" lub "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt i ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572) - dalej "k.p.a." oraz art. 4a i art. 7 ust. 8a ustawy z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 386) - dalej "u.p.p.u.w.", po rozpatrzeniu odwołania T. Z. i M. Z. (dalej "strony" lub "skarżący"), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej (dalej "organ" lub "organ I instancji"), z 11 kwietnia 2024 r., znak [...], o ustaleniu opłaty jednorazowej za przekształcenie w prawo własności prawa użytkowania wieczystego przysługującego stronom do nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] (obrębie [...]), oznaczonej jak o działka [...], objętej księgą wieczystą [...] - na kwotę 1.908,64 zł.
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Zaświadczeniem z 20 listopada 2023 r. znak [...] organ I instancji potwierdził przekształcenie z mocy prawa w prawo własności prawa użytkowania wieczystego przysługującego stronom do nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] (obrębie [...]), oznaczonej jako działka [...], objętej księgą wieczystą [...] oraz ustalił wysokość rocznej opłaty za przekształcenie w kwocie 119,29 zł.
Wnioskiem z 15 grudnia 2023 r. strony zgłosiły zamiar wniesienia jednorazowej opłaty (oraz przyznanie bonifikaty z tego tytułu) za przekształcenie w prawo własności prawa użytkowania wieczystego przysługującego im do ww. działki [...]. W odpowiedzi Prezydent, pismem z 28 grudnia 2023 r. znak: [...], poinformował o wysokości jednorazowej opłaty oraz że z uwagi na fakt, iż działka [...] jest niezabudowana bonifikata nie przysługuje.
Pismem z 10 stycznia 2024 r. strony wniosły o zastosowanie bonifikaty od opłaty za przekształcenie działki [...] zgodnie z uchwałą Rady Miasta K. z [...] r. nr [...]. W odpowiedzi Prezydent, pismem z 6 lutego 2024 r., poinformował strony, że błędnie wskazano w piśmie z 28 grudnia 2023 r., iż podstawą do naliczenia bonifikaty jest ww. uchwała, ponieważ zamiast niej winno być wskazane zarządzenie Wojewody Śląskiego z 9 stycznia 2023 r. nr [...]. Powtórzył także stanowisko o braku podstaw do naliczenia bonifikaty z tytułu przekształcenia, gdyż działka ta jest niezabudowana i stanowi drogę dojazdową do nieruchomości.
Wnioskiem z 19 lutego 2024 r. strony zwróciły się o ustalenie opłaty jednorazowej za przekształcenie działki [...] w drodze decyzji, na podstawie art. 7 ust. 8a u.p.p.u.w.
Decyzją z 11 kwietnia 2024 r. Prezydent ustalił opłatę jednorazową za przekształcenie w prawo własności prawa użytkowania wieczystego ww. nieruchomości na kwotę 1.908,64 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z zarządzeniem Wojewody Śląskiego z 9 stycznia 2023 r., nr [...], możliwość skorzystania z bonifikaty istnieje tylko dla właścicieli budynków mieszkalnych jednorodzinnych lub lokali mieszkalnych. Poinformował, także o powiększeniu opłaty jednorazowej o należność za rok 2024.
Strony niezadowolone z powyżej decyzji wniosła odwołanie do Wojewody. W odwołaniu zarzuciły, że odmawianie bonifikaty za grunty przekształcone na podstawie ustawy o przekształceniu jest niezgodne z prawem. W ocenie odwołujących bonifikata przysługuje na wszystkie grunty ulegające przekształceniu a przepisy prawa, w tym zarządzenie Wojewody Śląskiego z 9 stycznia 2023 r., nr [...], nie przewidują wyłączenia z bonifikaty części przekształconych gruntów. Strony podniosły, powołując się na prawo budowlane, że droga dojazdowa jest urządzeniem budowlanym umożliwiającym prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynku mieszkalnego.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu i instancji.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania, ustalony stan faktyczny i przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie. Wskazał, że wniosek stron dotyczący wniesienia jednorazowej opłaty (oraz przyznanie bonifikaty z tego tytułu) za przekształcenie został rozpatrzony przez Prezydenta pismem z 28 grudnia 2023 r., znak [...], którym organ poinformował ich na piśmie o wysokości opłaty jednorazowej oraz wysokości kwoty należnej do zapłaty, a które to pismo zainteresowani otrzymali 2 stycznia 2024 r. W ocenie Wojewody termin do wniesienia wniosku o ustalenie wysokości opłaty jednorazowej lub kwoty należnej do zapłaty w drodze decyzji, stosownie do art. 7 ust, 8a ustawy o przekształceniu, upływał 4 marca 2024 r. a strony złożyły ten wniosek 23 lutego 2024 r. co oznacza, że strony dochowały ustawowego terminu na złożenie stosownego wniosku. Organ I instancji nie dokonał weryfikacji tego terminu, ale brak ten został uzupełniony przez organ odwoławczy, który dokonał oceny terminowości złożenia wniosku.
Dokonując oceny zarzutów odwołania Wojewoda wskazał, że zgodnie z zapisami zarządzenia Wojewody z 9 stycznia 2023 r., nr [...], na terenie miasta K. bonifikata przysługuje osobom fizycznym, będącym właścicielami budynków mieszkalnych jednorodzinnych lub lokali mieszkalnych, co należy rozumieć w ten sposób, że przysługuje ona za nieruchomości zabudowane budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi lub lokalami mieszkalnymi, których osoba fizyczna jest właścicielem. W ocenie Wojewody bezsporne jest, że działka [...] nie jest zabudowana na ww. cele, gdyż stanowi wewnętrzną drogę dojazdową. Nie bez znaczenia w tym przypadku jest fakt, że działka [...] stanowi odrębną, samodzielną nieruchomość, objęta jest odrębną księgą wieczystą, a jej współwłaścicielami są różne osoby, w tym T. Z. i M. Z. w 2/100 części.
Mając na uwadze, że przedmiotowa nieruchomość nie jest zabudowana budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi lub lokalami mieszkalnymi bonifikata za jej przekształcenie nie przysługuje. Zdaniem Wojewody działka [...] jest zabudowana urządzeniem budowlanym umożliwiającym prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynku mieszkalnego, gdyż bonifikata przysługuje za nieruchomości zabudowane budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi lub lokalami mieszkalnymi, natomiast działka [...] stanowi nieruchomość, która nie jest zabudowana na te cele.
Skargę na powyższą decyzję wywiedli skarżący i wnieśli o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że zgadzają się z ustalonym stanem faktycznym, ale uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera dużo nieścisłości, które fałszują stan prawny.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Zgodnie z art. 1 ust.1 i 2 u.p.p.u.w.
- 1. Z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształca się w prawo własności tych gruntów.
- 2. Przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe należy rozumieć nieruchomości zabudowane wyłącznie budynkami:
- 1) mieszkalnymi jednorodzinnymi lub
- 2) mieszkalnymi wielorodzinnymi, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne, lub
- 3) o których mowa w pkt 1 lub 2, wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi, umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych.
Dokonując analizy akt sprawy Sąd doszedł do przekonania, że nie zostały spełnione przesłanki przewidziane przepisami ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności nieruchomości tych gruntów w przedmiocie przekształcenia z mocy prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. W sprawie pozostaje bezsporne, że działka [...], objęta księgą wieczystą [...] jest działką niezabudowaną budynkami mieszkalnymi (jednorodzinnymi lub wielorodzinnymi) i znajduje się na niej droga wewnętrzna stanowiąca dojazd do wszystkich domów jednorodzinnych znajdujących się na odrębnych działkach, w tym do działki skarżących nr [...] również zabudowanej domem jednorodzinnym. Potwierdził to także organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W jego ocenie działka [...] stanowi odrębną, samodzielną nieruchomość, objętą odrębną księgą wieczystą i niezabudowaną na cele mieszkaniowe.
Zdaniem Sądu, skoro działka [...] nie jest zabudowana na cele mieszkaniowe, to zgodnie z przywołanym art.1 pkt 1 u.p.p.u.w. prawo użytkowania tej nieruchomości nie mogło przekształcić się z mocy prawa w prawo własności. Zgodnie z art. 1 ust. 2 u.p.p.u.w. mogłoby dojść do takiego przekształcenia, gdyby ta nieruchomość była zabudowana w sposób przewidziany w pkt 1, 2 lub 3 tego ustępu. Wojewoda uznał, że działka [...] jest zabudowana urządzeniem budowlanym umożliwiającym prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynku mieszkalnego skarżących i stwierdził, że bonifikata przysługuje za nieruchomości zabudowane tylko budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi lub lokalami mieszkalnymi. Uznał, podobnie jak organ I instancji, że z tego powodu bonifikata skarżącym nie przysługuje. Stanowisko Wojewody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest w ocenie Sądu stanowiskiem contra legem. Jeżeli działka [...] nie jest zabudowana na cele mieszkaniowe to nie można jednocześnie rozważać czy skarżącym przysługuje bonifikata od opłaty jednorazowej przekształceniowej, ponieważ zdaniem Sądu nie doszło do skutecznego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności działki [...]. Organ I instancji błędnie uznał, że w sprawie doszło do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności i ustalił stronom wysokość opłaty z tego tytułu.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że organy orzekające w sprawie w sposób istotny dopuściły się naruszenia prawa materialnego tj. dokonały błędnej wykładni art. 1 ust.1 i 2 u.p.p.u.w. co miało wpływ na wydane w sprawie rozstrzygnięcia.
Z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w raz 145 § 3 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz umorzył postępowanie administracyjne. Brak przekształcenia prawa użytkowania działki [...] w prawo własności sprawił, że postępowanie w sprawie ustalenia opłaty z tego tytułu stało się bezprzedmiotowe.