Uzasadnienie
Ostateczną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent C. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie warsztatu [...] na działce nr A przy ul. A w C., na rzecz inwestora J. K..
Decyzja została wydana na podstawie art. 40 ust. 1 i 3 oraz art. 42 ustawy z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 89, poz. 415 ze zm.) oraz ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta C. zatwierdzonego uchwałą [...] w C. nr [...] z [...] r., zmienionego uchwałą Rady Miasta C. nr [...] z dnia [...] r. (Dz. Urzęd. Woj. [...] Nr [...] poz. [...] z [...] r.).
Decyzję odebrał inwestor osobiście dnia [...]r. a H. D. [...] r. W aktach brak dowodów doręczeń innym stronom postępowania.
Aktem notarialnym z dnia [...] r. "A" Spółka Akcyjna w P. nabyła udział we własności działek nr [...] i [...], sąsiadujących z działką inwestora. Następnie pismem z [...]r. nadanym na poczcie [...]r. Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jako sprzecznej z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Podniesiono, że nieruchomość inwestora znajduje się w jednostce planu, dopuszczającej ekstensywną zabudowę mieszkaniową i wprowadzającej zakaz lokalizacji zakładów produkcyjnych.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., w oparciu o przepis art. 138 § 2 i 156 § 2 kpa stwierdziło wydanie decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. z naruszeniem prawa i orzekło o odmowie stwierdzenia jej nieważności ze względu na upływ 10 lat od doręczenia decyzji. W uzasadnieniu wyjaśniono, że działka inwestora nr [...] położona była w dacie wydawania decyzji o warunkach zabudowy w jednostce o symbolu [...]. Zgodnie z tekstem planu była to strefa zabudowy ekstensywnej z funkcją dominującą domy jednorodzinne, małe domy mieszkalne, usługi. Plan nie przewidywał zatem lokalizacji zakładów produkcyjnych, choćby była to tylko produkcja [...]. Decyzja wydana w sprzeczności z planem zgodnie z art. 34 uprzednio obowiązującej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 7 lipca 1994 r., jest nieważna. Stwierdzenie nieważności takiej decyzji następuje na zasadach i trybie określonym w kpa.
Zaistniała sytuacja faktyczna odpowiada przypadkowi nieważności określonemu w art. 156 § 1 pkt 7 kpa. Jednocześnie zauważono, że decyzja ostateczna w przedmiocie warunków zabudowy została doręczona stronom postępowania w [...] r., zatem zaistniała przesłanka określona w art. 156 § 2, wykluczająca stwierdzenie nieważności ze względu na upływ 10 lat od jej doręczenia.
Spółka "A" wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie zgadzając się ze stanowiskiem Kolegium. Podniesiono, że wydanie decyzji sprzecznej z planem miejscowym jest przypadkiem wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa, zastosowanie w sprawie ma wobec tego art. 156 § 1 pkt 2 kpa, co jednocześnie wyklucza zastosowanie art. 156 § 2 kpa.
Rozpoznając ponownie sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa utrzymało w mocy swą poprzednią decyzję z [...] r. Podtrzymano stanowisko, że art. 156 § 1 pkt 7 kpa ma zastosowanie do przypadków nieważności wynikających z przepisów szczególnych. Przepisem takim jest art. 34 ustawy z 7 lipca 1994 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, będącej podstawą decyzji ostatecznej z [...] r. Z uwagi na upływ 10 lat od daty doręczenia decyzji, Kolegium zmuszone było ograniczyć swe rozstrzygnięcie do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa.
Jak wynika z decyzji Kolegium z dnia [...] r., w jej podjęciu uczestniczyły dwie osoby, które uprzednio brały udział w wydaniu decyzji SKO z [...] r.
W skardze do sądu administracyjnego Spółka "A" wniosła o uchylenie obu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. oraz stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. W uzasadnieniu podniesiono, że zarzut Spółki dotyczył wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Do takiego naruszenia doszło. Natomiast SKO zakwalifikowało rozpatrywany przypadek jako odpowiadający przesłance nieważności z art. 156 § 1 pkt 7 kpa. Nie wzięto pod uwagę okoliczności sprawy, w szczególności faktu, że Spółka stała się właścicielem nieruchomości sąsiedniej [...] r. Spółka stała się zatem stroną postępowania, którego dotyczyła decyzja, nie miała jednak wiedzy o fakcie i dacie wydania decyzji.
Wobec tego nie może mieć zastosowania art. 156 § 1 pkt 7 i art. 156 § 2 kpa, lecz sprawę należy rozpoznać w oparciu o art.156 § 1 pkt 2 kpa. Przy ewentualnym stwierdzeniu nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 7 kpa nie powinien znaleźć zastosowania art. 156 § 2, albowiem okres 10 lat nie może mieć zastosowania do Spółki. Stanowisko swoje skarżąca podtrzymała w piśmie procesowym z dnia [...] r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko i argumentację zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślono, że od daty doręczenia decyzji z [...] r. do dnia zgłoszenia żądania stwierdzenia jej nieważności upłynęło 10 lat.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje
Zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu, jednakże z odmiennych powodów niż zgłaszane w skardze.
Decyzja Kolegium z dnia [...] r. została podjęta na podstawie art. 127 § 3 kpa w trybie ponownego rozpoznania sprawy. Zgodnie z uchwałą składu siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2007 r. sygn. II GPS 2/06 (ONSA i WSA 2007/3/61), art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 zdanie 1 kpa ma zastosowanie do członka samorządowego kolegium odwoławczego w postępowaniu wszczętym na wniosek, o którym mowa w art. 127 § 3 kpa. Oznacza to, że członek Kolegium, który brał udział w wydaniu przez SKO decyzji w I instancji, po złożeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy w trybie art. 127 § 3 kpa podlega wyłączeniu.
Uchybienie, które polega na wydaniu decyzji przez pracownika lub organ podlegający wyłączeniu, stanowi przesłankę wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 3 kpa.
Stwierdzenie przez sąd administracyjny przesłanki wznowieniowej skutkuje uchyleniem zaskarżonego aktu, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Z tych względów, będąc związanym uchwałą składu siedmiu sędziów NSA, Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.
Nie mogły natomiast zostać uwzględnione zarzuty i żądania podnoszone przez skarżącą spółkę.
Po pierwsze należy zauważyć, że sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej wedle kryterium legalności kontrolowanych aktów, a katalog dopuszczalnych rozstrzygnięć sądu wyznaczają przepisy ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sądy administracyjne nie rozpoznają co do istoty spraw administracyjnych. Żądanie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta C. z [...] r. nie mogło być zatem skutecznie zgłoszone w postępowaniu przed sądem administracyjnym, nie ten akt był bowiem przedmiotem skargi.
Nie można również podzielić stanowiska skarżącej co do bezzasadności zastosowania w sprawie art.156 § 1 pkt 7 i 156 § 2 oraz 158 § 2 kpa. Sprzeczność decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego skutkuje nieważnością takiej decyzji, jeżeli w sprawie znajduje zastosowanie art. 34 ustawy z 7 lipca 1994 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jest to zatem przypadek nieważności z mocy prawa. Stwierdzenie takiej nieważności następuje na zasadach i w trybie przepisów kpa, w grę wchodzi zatem art. 156 § 1 pkt 7 kpa. Niewątpliwie wydanie sprzecznej z planem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest naruszeniem prawa bardzo poważnym i istotnym. Nie może jednak zostać potraktowane jako przypadek nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, albowiem skutek nieważności został przewidziany już w przepisach ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Mamy zatem do czynienia z przypadkiem kwalifikowanym, do którego ma zastosowanie art. 156 § 1 pkt 7. Nie budzi również wątpliwości, że od daty doręczenia decyzji dotkniętej nieważnością do dnia zgłoszenia żądania wydania decyzji stwierdzającej nieważność (a tym samym do daty orzekania), minęło 10 lat. Oprócz kryterium upływu czasu, art. 156 § 2 nie przewiduje innych okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Skarżąca spółka nie była stroną w postępowaniu o warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, albowiem postępowanie zakończone zostało [...] r. a Spółka nabyła nieruchomość sąsiednią [...] r. Dało jej to legitymację do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji, nie oznacza jednak zniesienia lub przedłużenia terminu z art. 156 § 2 kpa. Skoro Spółka nie była stroną postępowania zakończonego decyzją z [...] r., to decyzja ta nie była jej doręczona.
Uwzględniając podaną argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt b oraz art. 152 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania postanowiono na podstawie art. 200, 205 § 2 i 209 ustawy.