Uzasadnienie
Prezydent Miasta R. decyzją z [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 3 pkt 11, art. 17 oraz art. 23 ustawy z dnia 29 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił L. W. (dalej jako strona lub skarżąca) przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad J. W. W uzasadnieniu organ ten przywołał treść stosownych regulacji ustawy o świadczeniach rodzinnych i wskazał, że pozostaje ona w związku małżeńskim i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Ponadto podkreślono, że niepełnosprawność męża powstała po ukończeniu 25 roku życia, a okoliczność ta wyłącza możliwość otrzymywania wnioskowanego świadczenia.
Z decyzją tą nie zgodziła się strona, która wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. W odwołaniu tym wyraziła swoje niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia i podniosła, że jej sytuacja jest szczególna, a organ administracji winien w sposób indywidualny rozpatrzyć jej sprawę. W odwołaniu tym przybliżyła schorzenia męża i wynikające z tego konsekwencje, jak również podniosła, że sprawuje pełną opiekę nad nim.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania organ ten przybliżył sytuację osobistą strony jak również przepisy dotyczące przyznawania wnioskowanego świadczenia. Organ ten podzielił stanowisko prezentowane w orzecznictwie, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Podkreślono, że świadczenie pielęgnacyjne przyznawane jest nie za samą opiekę nad współmałżonkiem, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia jakiejkolwiek pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania tej opieki. Przedmiotowe świadczenie przyznawane jest osobom zdolnym do pracy, ale rezygnującym z niej po to, aby opiekować się niepełnosprawnym członkiem rodziny, natomiast z przedłożonego orzeczenia o niepełnosprawności wynika, że jest ona niezdolna do pracy.
W konsekwencji organ doszedł do przekonania, że rezygnacja z zatrudnienia oznacza, że podjęcie zatrudnienia byłoby możliwe, gdyby osoba rezygnująca była zdolna do pracy, natomiast w sprawie tej strona jest niezdolna do pracy i okoliczność ta wyłącza możliwość przyznania wnioskowanego świadczenia.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję wniosła strona. W skardze tej wystąpiła o uchylenie kwestionowanej decyzji. Podniosła, że orzeczenie o niepełnosprawności posiada od 2002 r. i okoliczność ta nie przeszkadza jej w sprawowaniu opieki nad najbliższymi. Od 2013 r. otrzymywała zasiłek dla opiekuna z uwagi na opiekę sprawowaną nad schorowaną matką. W trakcie wizyty u lekarza dowiedziała się, że należy się jej zasiłek opiekuńczy na męża. Po złożeniu dokumentów w organie pierwszej instancji pracownik wprowadził ją w błąd, ponieważ nakazał jej zrezygnować z otrzymywanego zasiłku dla opiekuna i 5 marca 2020 r. taką rezygnację złożyła. Po rozpatrzeniu jej wniosku otrzymała odmowę przyznania wnioskowanego świadczenia i tym sposobem nie posiada obecnie żadnego świadczenia w sytuacji, gdy świadczenie takie jej się należy i wynika ono z przepisów ustawy. W końcowej części uzasadnienia wystąpiła o przywrócenie zasiłku dla opiekuna z uwagi na opiekę nad matka lub też o przyznanie wnioskowanego świadczenia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o oddalenie skargi i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje;
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 poz. 2167) wykazała, że decyzja ta narusza wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. Nr 2325 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Oznacza to, że nie każde uchybienie ze strony organu administracji uzasadnia uwzględnienie skargi, a jedynie takie, które miało lub mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotowa skarga rozpoznana została w trybie przewidzianym art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0VID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.).
Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie stwierdzić, że zarzuty skargi nie okazały się skuteczne i brak jest podstaw dla jej uwzględnienia.
Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie odwołać się do stanu normatywnego w sprawie. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: matce albo ojcu; opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej; innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Równocześnie w przepisie tym wskazano przesłanki negatywne, których wystąpienie uniemożliwia skuteczne ubieganie się o przedmiotowe świadczenie.
Analiza akt administracyjnych przedmiotowej sprawy pozwala stwierdzić, że organy administracji obu instancji nie dopuściły się naruszenia wskazanych tu przepisów. W szczególności uwagę zwrócić należy na to, że skarżąca jest osobą liczącą ponad siedemdziesiąt lat i legitymującą się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, z którego wynika, że jest osobą niezdolną do podjęcia zatrudnienia. Przedstawiona tu sytuacja faktyczna związana ze skarżącą pozwala w sposób jednoznaczny stwierdzić, że skarżąca nie spełnia podstawowego wymogu uprawniającego do skutecznego ubiegania się o przedmiotowe świadczenie, a mianowicie nie podejmuje i nie rezygnuje z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad osobą tego wymagającą. W przypadku skarżącej niemożność rezygnacji z zatrudnienia wynika z tego, że nie pracowała, a okoliczność ta wynika z tego, że jest już osobą, która ukończyła 74 lata i jest już w wieku poprodukcyjnym, zatem w jej przypadku może skutecznie ubiegać się o świadczenia z systemu emerytalno-rentowego.
Po drugie skarżąca nie może zrezygnować z zatrudnienia, ponieważ stosownie do przedłożonego orzeczenia o niepełnosprawności, zawarto w nim stwierdzenie, że jest niezdolna do pracy, a tym samym organ do spraw orzekania o niepełnosprawności orzekł, że skarżąca nie może podjąć pracy nawet w warunkach chronionych. Skoro skarżąca z uwagi na wiek i stan zdrowia nie może podjąć pracy, tym samym nie może z jej podjęcia zrezygnować. Okoliczność ta pozwala stwierdzić, że w przypadku skarżącej nie występuje podstawowa przesłanka warunkują skuteczne ubieganie się o przedmiotowe świadczenie. Powyższe ustalenia są zbieżne z tymi, które poczynił organ odwoławczy i które legły u podstaw wydania kwestionowanej decyzji. W motywach rozstrzygnięcia tego organu zasadnie akcentuje się okoliczności związane z brakiem zdolności skarżącej do podjęcia zatrudnienia, ponieważ to one determinują skuteczne ubieganie się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.
W świetle przedstawionej argumentacji kwestia pozostawania przez skarżącą w związku małżeńskim schodzi na dalszy plan i w realiach rozpoznawanej sprawy nie odgrywa istotniejszej roli, tym bardziej, że organ odwoławczy nie oparł uzasadnienia swojej decyzji na argumentach związanych z przywołaną okolicznością.
Podniesiona w sprawie kwestia związana z otrzymywaniem przez skarżącą specjalnego zasiłku dla opiekuna z uwagi na opiekę sprawowaną nad swoją matką w ramach tego postępowania nie może być rozpoznawana, ponieważ wykracza poza jego ramy. W tym zakresie jedynie można zauważyć, że opieka sprawowana przez skarżącą nad schorowaną matką oraz mężem jest postępowaniem, które ocenić należy bardzo pozytywnie, jednakże ustawodawca przewiduje przyznanie określonego świadczenia wyłącznie wówczas, gdy strona spełni wymogi określone w danym akcie normatywnym.
W ramach przedmiotowego postępowania Sąd uprawniony jest do oceny prawidłowości decyzji wydanej przez organy administracji publicznej obu instancji dotyczącej odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, natomiast kwestia dotycząca specjalnego zasiłku opiekuńczego wymaga wydania w tym zakresie odrębnej decyzji.
Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.