Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2012 r. referendarz sądowy, po rozpatrzeniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zwolnił skarżącego z wpisu od skargi i oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.
W dniu 25 kwietnia 2012 r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego o zmianę poprzednio wydanego postanowienia.
Przy piśmie procesowym z dnia [...] br. W. L. nadesłał druk urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, zwracając się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustalenie adwokata z urzędu. Z treści formularza wynika, że wnioskodawca nie posiada żadnych dochodów, pozostając na utrzymaniu rodziców, natomiast w skład jego majątku wchodzi nieruchomość budynkowa o pow. 2432 m2, położona na nieruchomości o pow. 4171 m2. Dochody rodziców wnioskodawcy wynoszą 3.339 zł netto miesięcznie, jednakże, jak zaznaczył skarżący, większość z nich pochłaniają bieżące koszty utrzymania (około 1800 zł) oraz spłata zaciągniętych zobowiązań kredytowych (1287 zł). Przy wspomnianym druku skarżący nadesłał szereg dokumentów obrazujących sytuację materialną jego rodziny, w tym rachunki za media (gaz, wodę), rachunki za usługi telekomunikacyjne. Skarżący zaznaczył, że nie pracuje ze względu na konieczność prowadzenia licznych postępowań sądowych związanych ze wspomnianą wyżej nieruchomością.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz.270 – zwanej dalej P.p.s.a.) stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, o co ubiega się wnioskodawca jest uzależnione od tego, czy wykaże on, że konieczność poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Innymi słowy sytuacja materialna takiej osoby musi być wyjątkowo ciężka i nawet najdalej idące wysiłki nie są w stanie jej zmienić zapewniając stronie możliwość zdobycia dodatkowych środków pieniężnych. Z tej perspektywy ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy wypada na jego niekorzyść, a wobec tego nie znaleziono podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku.
Przede wszystkim nie jest przekonującą argumentacja strony, która zasadza się na założeniu, że prowadzenie licznych postępowań sądowych uzasadniania przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy jest instytucją, która ma zagwarantować prawo do sądu przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł (por. postanowienie NSA z dnia 20 października 2011 r. sygn. akt I OZ 783/11 - Lex nr 984400). W realiach rozpoznawanej sprawy brak jest jakiejkolwiek okoliczności świadczącej o tym, że poza powołanymi przez stronę licznymi postępowaniami sądowymi istnieją inne okoliczności, które uniemożliwiałyby skarżącemu podjęcie zatrudnienia. Ocena sytuacji materialnej strony obejmuje zaś również jej możliwości zarobkowe, których w omawianym przypadku skarżący nie wykorzystuje.
Ze złożonych oświadczeń oraz informacji uzyskanych z treści nadesłanych dokumentów wynika, że rodzice zamieszkujący wraz z wnioskodawcą uzyskują dochód z tytułu emerytury oraz zysku z prowadzonej przez ojca działalności gospodarczej w wysokości około 3 300 (trzy tysiące trzysta) złotych miesięcznie. Jednocześnie wydatki związane z kosztami utrzymania gospodarstwa domowego, na podstawie informacji uzyskanych z nadesłanych przez skarżącego dokumentów, kształtują się na poziomie około 700 (siedemset) złotych (energia elektryczna, gaz, woda, usługi telekomunikacyjne, podatek od nieruchomości). Do stałych, miesięcznych kosztów utrzymania nie wliczono natomiast środków przeznaczonych na spłatę zobowiązań kredytowych, albowiem zgodnie z najnowszym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego tego rodzaju wydatki nie mogą uzyskać prymatu przez zobowiązaniami o charakterze publicznoprawnym, do których niewątpliwie zaliczają się koszty postępowania sądowego (por. postanowienia NSA z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt II OZ 72/12 - Lex nr 1121302 oraz sygn. akt II OZ 81/12 - Lex nr 1121304).
Zauważyć również trzeba, co skarżący przemilczał przy składaniu poprzednich wniosków o przyznanie prawa pomocy (a okoliczność ta zaważyła na ich ocenie), że tytułem odszkodowania na jego rzecz zasądzona została kwota 1 674 401,92 zł (jeden milion sześćset siedemdziesiąt cztery tysiące czterysta jeden złotych i dziewięćdziesiąt dwa grosze), która pozostaje w depozycie sądowym, a jego wypłata ma nastąpić na wniosek skarżącego. Nie podano żadnego wiarygodnego powodu, dla którego wnioskodawca nie ubiega się o wypłatę wspomnianej kwoty, co niewątpliwie poprawiłoby jego sytuację materialną.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia