Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 16 marca 2023 roku, nr SKO.PSI/41.5/357/2023/7026, wydanym w wyniku rozpatrzenia ponaglenie B. K. (dalej: skarżąca), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: organ lub SKO w Katowicach), uznało ponaglenie na bezczynność i przewlekłość Prezydenta Miasta G. za nieuzasadnione. Jednocześnie organ pouczył skarżącą, że na wydane postanowienie nie przysługuje skarga, jednak strona może wnieść skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność organu pierwszej instancji, za jego pośrednictwem.
Skarżąca pismem z 12 kwietnia 2023 roku wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę.
Pismem z 27 czerwca 2023 roku w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z 23 czerwca 2023 roku wezwano skarżącą do dokładnego oznaczenia przedmiotu skargi, a mianowicie, czy przedmiotem skargi jest postanowienie SKO w Katowicach z 16 marca 2023 roku, nr SKO.PSI/41.5/357/2023/7026 w sprawie uznania ponaglenia na bezczynność Prezydenta Miasta G. za nieuzasadnione, czy też skarży ona bezczynność Prezydenta Miasta G. w przedmiocie nierozpoznania jej wniosku o udzielenie pomocy społecznej – w terminie 7 dni pod rygorem przyjęcia, że skarży wyłącznie postanowienie SKO w Katowicach z 16 marca 2023 roku. Wezwanie, na podstawie art. 73 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej "p.p.s.a."), uznano za skutecznie doręczone z upływem 17 lipca 2023 roku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Rozpoznając sprawę sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy przedmiot skargi podlega kontroli tego sądu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w ustawie z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej.
Kognicja sądów administracyjnych została wyznaczona w art. 3 § 2 p.p.s.a. Według tego przepisu, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie.
W myśl natomiast przepisu art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 dalej: k.p.a.) stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność);
2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Przy czym organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie, o którym mowa w art. 37 § 6 k.p.a., w którym m.in. wskazuje, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdzając jednocześnie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego (art. 37 § 3 pkt 1 k.p.a.).
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w trybie art. 37 § 1 k.p.a. ma charakter wpadkowy (incydentalny) i powinno mieć formę postanowienia. Postanowienie wydane w związku z rozpoznaniem wniesionego przez stronę ponaglenia nie podlega jednak kognicji sądów administracyjnych bowiem nie należy do postanowień kończących postępowanie w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., gdyż dotyczy kwestii wpadkowej, tj. bezczynności organu zaistniałej w toku postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 25 listopada 2010 r. sygn. akt II GSK 1350/10, postanowienie NSA z dnia 10 maja 2022 r. sygn. akt III OSK 940/22, baza orzeczeń CBOIS).
W konsekwencji skargę należało odrzucić, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a, o czym orzeczono w sentencji postanowienia.