Uzasadnienie
Postanowieniem z [...] października 2016r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor OR ARiMR), stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Kierownik BP ARiMR) z [...] czerwca 2016r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor OR ARiMR wskazał, że decyzja Kierownika BP ARiMR z [...] czerwca 2016 r. doręczona została 4 lipca 2016 r. na adres ul. [...], a jako osoba odbierająca podpisała się K.S., jako pełnomocnik. Organ zaznaczył, że powyższy adres został wskazany jako adres korespondencji przez reprezentanta D.W. oraz J sp. z o.o. we wniosku o wpis do ewidencji producentów, o którym mowa w ustawie z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2015 r., poz. 807 ze zm.).
Nie budzi zatem wątpliwości, że przesyłka zawierająca zaskarżoną decyzję doręczona została pod właściwy adres. Skoro zatem decyzję Kierownika BP ARiMR, zaadresowaną do D.W. reprezentanta J sp. z o.o. odebrała 4 lipca 2016 r. K.S. – oznaczona na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki jako "pełnomocnik" a przesyłka zawierająca odwołanie nadana została za pośrednictwem placówki pocztowej 25 lipca 2016 r., to odwołanie wniesiono po terminie określonym w art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: K.p.a.).
Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi J sp. z o.o. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj:
- - art. 40 § 2 K.p.a. w zw. z art. 109 § 1 K.p.a oraz art. 10 § 1 K.p.a., poprzez pominięcie pełnomocnika J sp. z o.o. i skierowanie korespondencji w sprawie na adres strony, a nie na adres ustanowionego pełnomocnika,
- - art. 40 § 2 K.p.a. w zw. z art. 109 § 1 K.p.a. oraz art. 10 § 1 K.p.a., poprzez błędne przyjęcie, że decyzja Kierownika BP ARiMR została stronie skutecznie doręczona pomimo pominięcia w tym zakresie ustanowionego pełnomocnika,
- - art. 40 § 2 K.p.a. w zw. z art. 109 § 1 K.p.a. oraz art. 10 § 1 K.p.a., poprzez błędne uznanie, że w realiach sprawy termin do wniesienia odwołania należy liczyć od dnia informacyjnego doręczenia decyzji stronie, a nie skutecznego doręczenia jej pełnomocnikowi strony,
- - art. 40 § 2 K.p.a. w zw. z art. 109 § 1 K.p.a. oraz art. 10 § 1 K.p.a., poprzez błędne uznanie, że decyzja wywołuje skutki prawne w stosunku do strony, w zakresie biegu terminu do wniesienia odwołania również w przypadku, gdy została ona doręczona bezpośrednio stronie z pominięciem ustanowionego w sprawie pełnomocnika,
- - art. 129 § 2 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że strona nie dochowała ustawowo zakreślonego terminu do wniesienia odwołania podczas gdy bieg terminu do wniesienia wskazanego środka odwoławczego nie rozpoczął się z uwagi na bezskuteczne doręczenie decyzji prawidłowo ustanowionemu pełnomocnikowi.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty spółka J wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
Odpowiadając na skargę Dyrektor OR ARiMR wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 129 § 1 i § 2 K.p.a., odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W myśl z kolei art. 134 K.p.a., który stanowił podstawę wydania zaskarżonego postanowienia, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W świetle przytoczonych regulacji, organ odwoławczy obowiązany jest w postępowaniu wstępnym badać, czy odwołanie zostało wniesione w ustawowym terminie, a w przypadku stwierdzenia jego uchybienia obowiązany jest wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania w sprawie. Jak podkreśla się w orzecznictwie, uchybienie terminowi stanowi kategorię obiektywną a treść art. 134 K.p.a. wyraźnie wskazuje, że wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz organ ten ma obowiązek wydać takie postanowienie w każdym przypadku, gdy stwierdzi przekroczenie terminu do wniesienia odwołania, bez względu na powody tego uchybienia.
Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa, oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która korzysta z ochrony trwałości. Aby można było mówić o złożeniu odwołania z zachowaniem terminu lub uchybieniu terminowi do jego wniesienia, konieczne jest przede wszystkim potwierdzenie, że doszło do prawidłowego doręczenia decyzji organu pierwszej instancji - w przeciwnym razie w ogóle nie powstaje uprawnienie do wniesienia odwołania. Brak skutecznego doręczenia decyzji ma bowiem ten skutek, że decyzja nie wchodzi do obrotu prawnego i nie wywołuje skutków prawnych, a termin do wniesienia odwołania nie rozpoczyna biegu, przez co też nie może być mowy o jego niezachowaniu.
W rozpoznawanej sprawie jest sporne, czy doszło do prawidłowego doręczenia skarżącej spółce na podstawie art. 45 K.p.a. w dniu 4 lipca 2016 r. decyzji odmawiającej przyznania jednolitej płatności obszarowej w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 i czy w konsekwencji skarżąca wnosząc odwołanie od tej decyzji w dniu 25 lipca 2016 r., rzeczywiście uchybiła terminowi do jego wniesienia.
Kwestie dotyczące doręczania stronom pism w postępowaniu administracyjnym reguluje Rozdział 8 Działu I K.p.a. Jak stanowi art. 45 K.p.a. jednostkom organizacyjnym (w tym osobom prawnym) doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism.
W niniejszej sprawie przesyłkę zawierającą decyzję organu pierwszej instancji doręczono na adres spółki i nazwisko D.W., będącej prokurentem spółki, a odbioru przesyłki dokonała K.S., jako osoba upoważniona do odbioru pism, zatem - zdaniem Dyrektora OR ARiMR - przesyłka doręczona została w sposób prawidłowy, bowiem adres spółki został wskazany jako adres do korespondencji przez reprezentanta D.W. oraz spółkę J we wniosku o wpis do ewidencji producentów, o którym mowa w ustawie z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Sąd nie podziela tego stanowiska. Stosownie bowiem do treści art. 7 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy, ewidencja producentów zawiera m.in. imię i nazwisko oraz określenie miejsca zamieszkania i adres pełnomocnika, jeżeli został ustanowiony, albo osoby uprawnionej do reprezentacji (...). Z przepisu tego wynika zatem obowiązek wpisu do krajowej ewidencji producentów ustanowionego pełnomocnika albo osoby uprawnionej do reprezentacji. Powyższe nie wyklucza jednak w postępowaniach w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji, dotyczących przyznania producentom rolnym konkretnych płatności ze środków Wspólnoty Europejskiej (w niniejszej sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego), udzielania pełnomocnictw ogólnych, do prowadzenia poszczególnych spraw czy do poszczególnych czynności w postępowaniu. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z taką sytuacją, bowiem jak wynika z akt sprawy D.W. jako samodzielny prokurent [...] września 2014 r. udzieliła pełnomocnictwa J.S. do reprezentowania spółki w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013, którego dokument J.S. dołączył do pisma z [...] września 2014 r., wzywającego Kierownika BP ARiMR do załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji kończącej postępowanie (pełnomocnik ten oraz adwokat A.D., niezależnie od siebie złożyli odwołania od decyzji Kierownika BP ARiMR z [...] października 2014r. nr [...] odmawiającej przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013).
Wskazać należy, że zgodnie z art. 40 § 2 K.p.a. jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika. W rozpoznawanej sprawie, według informacji, które posiadał organ w dniu wydania i następnie wysłania decyzji z [...] czerwca 2016 r. nr [...], skarżąca spółka była reprezentowana przez pełnomocnika J.S.. Skoro zatem skarżąca spółka nie powiadomiła organu o wypowiedzeniu pełnomocnictwa dla J.S. i nie wskazała, że doręczeń należy dokonywać na adres spółki i nazwisko prokurenta D.W., to organ powinien był doręczyć decyzję działającemu w imieniu skarżącej pełnomocnikowi a nie osobie uprawnionej do reprezentacji. Tymczasem organ pierwszej instancji tego nie uczynił i decyzję z [...] czerwca 2016 r. nr [...] doręczył na adres spółki i nazwisko prokurenta D.W..
W tym miejscu wskazać należy, iż okoliczność, że spółka była prawidłowo reprezentowana przez ustanowionego pełnomocnika – J.S., zaakceptował sam Dyrektor OR ARiMR, gdyż uprzednio wydaną decyzję z [...] lutego 2015r. nr [...], uchylającą decyzję Kierownika BP ARiMR z [...] października 2014 r. nr [...] o odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013, skierował do pełnomocnika spółki – J.S..
W tych okolicznościach nie można było uznać za prawidłowe i skuteczne doręczenia skarżącej spółce na podstawie art. 40 § 2 K.p.a. decyzji organu pierwszej instancji z [...] czerwca 2016 r. w dniu 4 lipca 2016 r. Skoro zaś decyzja nie została prawidłowo doręczona, nie mogło dojść do uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: P.p.s.a.) uchylił zaskarżone postanowienie.
Ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązany będzie uwzględnić ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku.
O kosztach postępowania, obejmujących zwrot od organu na rzecz skarżącej spółki uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 100 zł, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł oraz opłaty skarbowej w wysokości 17 zł za udzielenie pełnomocnictwa, rozstrzygnięto na zasadzie art. 200, art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).