Uzasadnienie
Dnia 30 grudnia 2016 r. wpłynął do sądu wniosek M.H. o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W formularzu PPF skarżący podał, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. M.H. wskazał, że jego majątek został zajęty przez komornika sądowego. Nadto oświadczył, że żona nie osiąga dochodu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej i spłaca w ratach zadłużenie (500 zł miesięcznie).
Na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 18 stycznia 2017 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do uzupełnienia w terminie 7 dni złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez:
- 1. przedłożenie wyciągów z wszystkich posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy,
- 2. zestawienie wartości przychodów z działalności gospodarczej prowadzonej przez żonę skarżącego oraz kosztów ich uzyskania za ostatnie trzy miesiące jak również odpisy deklaracji podatkowych w podatku od towarów i usług za ostatnie trzy miesiące składanych w związku z tą działalnością,
- 3. przedłożenie rachunków (dokumentów) potwierdzających ponoszone koszty związane z utrzymaniem mieszkania (domu) i spłata kredytów,
- 4. przedłożenie rachunków dotyczących ewentualnych kosztów zakupu leków (leczenia).
Pełnomocnik skarżącego nie odpowiedział na wezwanie, które zostało mu doręczone 27 stycznia 2017 r.
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, co jednoznacznie wynika z treści przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć wpływ na dokonywaną przez sąd (referendarza sądowego) ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku.
Zważyć trzeba, że pełnomocnik M.H. nie uzupełnił złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nie zostały dostarczone między innymi: wyciągi z rachunków bankowych, zestawienie wartości przychodów z działalności gospodarczej prowadzonej przez żonę skarżącego oraz kosztów ich uzyskania za ostatnie trzy miesiące, rachunki potwierdzające ponoszone koszty związane z utrzymaniem mieszkania i spłatą kredytów. W tej sytuacji nie jest możliwe dokonanie wszechstronnej analizy sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Sam fakt, że skarżący jest osobą bezrobotną i jego oświadczenie, iż pozostaje wraz z żoną na utrzymaniu rodziców i teściów, nie mogą być uznane za wystarczające do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Należy bowiem podkreślić, że wykazać oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2011 r., I FZ 189/11, LEX nr 948866).
Zważyć również trzeba, że prywatne zobowiązania finansowe w postaci kredytu (pożyczki) nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi. Ubiegający się o przyznanie prawa pomocy powinien w pierwszej kolejności poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Nie można również pominąć, że wpis od skargi jest niski – wynosi bowiem 100 zł ((§ 2 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).
Konstatując należy stwierdzić, że M.H. nie wykazał, że zachodzi ustawowa przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i dlatego na podstawie powyższego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.