Uzasadnienie
Wojewoda rozporządzeniem nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu, powołując się na przepis art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. nr 92 poz. 880 ze zm.) ustanowił 38 obszarów chronionego krajobrazu (§ 1 ust. 1 rozporządzenia). Granice tych obszarów wytyczono na mapie topograficznej stanowiącej załącznik do rozporządzenia (§ 1 ust. 2). Organ ten określił, że ogólna powierzchnia obszarów chronionego krajobrazu wynosi 440166 ha (§1 ust. 3). Nadzór nad tymi obszarami powierzony został Wojewódzkiemu Konserwatorowi Przyrody (§ 2). Z kolei w § 3 rozporządzenia wskazano ustalenia dotyczące czynnej ochrony ekosystemów, zaś w § 4 określono zakazy dla obszarów wymienionych w poszczególnych punktach § 1 ust.
- 1. Rozporządzenie weszło w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa.
Rozporządzeniem nr [...] z dnia [...] lipca 2006r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie obszarów chronionego krajobrazu, Wojewoda, powołując się na przepis art. 23 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody, wprowadził w rozporządzeniu nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r. zmiany § 1ust. 1 pkt 2, 6 i 28, § 1 ust. 3, § 4 ust. 1, 2 i 3, dotyczące przede wszystkim granic obszarów chronionego krajobrazu.
W dniu 28 grudnia 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga Prokuratora Okręgowego, którą zaskarżono w całości rozporządzenie nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. Wojewody, zarzucając mu rażące naruszenie art. 16 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (w wersji obowiązującej w dacie wydania rozporządzenia), polegające na braku konsultacji wojewody przy uzgodnieniu projektu rozporządzenia z właściwymi radami gmin. Na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego rozporządzenia.
W odpowiedzi na skargę z dnia [...] grudnia 2012 r. organ nie wypowiedział się co do jej zasadności. Wskazał natomiast, że na podstawie art. 21 pkt 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w organizacji i podziale zadań administracji publicznej w województwie (Dz.U. Nr 92, poz. 753), należące poprzednio do Wojewody zadania do wyznaczenia obszaru chronionego krajobrazu, likwidacja lub zmiana obszaru jego granic, od dnia 1 sierpnia 2009r. przeszły do kompetencji sejmiku województwa. W piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2013 r. Wojewoda podtrzymał tą argumentację.
Ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę Prokurator wskazał, że w jego ocenie Wojewoda posiada legitymację bierną w sprawie, gdyż zaskarżone rozporządzenie zostało wydane przez ten organ przed zmianą stanu prawnego.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że możliwość merytorycznego rozpoznania skargi warunkowało rozstrzygnięcie problemu legitymacji organu do udziału w niniejszym postępowaniu sądowym. W dniu [...] lipca 2006r., to jest w dacie wydania zaskarżonego Rozporządzenia nr [...], Wojewoda był organem wyposażonym w kompetencje do wyznaczenia obszaru chronionego krajobrazu na podstawie art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. nr 92, poz. 880 ze w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania rozporządzenia).
Po wejściu w życie noweli dokonanej ustawą z dnia 23 stycznia 2009 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w organizacji i podziale zadań administracji publicznej w województwie (Dz.U. 2009 r., nr 92, poz. 753), z dniem 1 sierpnia 2009 r. wojewoda, jak również rady gminy utraciły tą kompetencję na rzecz sejmiku województwa (art. 23 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 sierpnia 2009 r.).
W ustawie nowelizującej, w odniesieniu do kwestii kompetencyjnej, został zamieszczony tylko jeden przepis intertemporalny to jest art. 35 ust. 1 stanowiący, że: "do czasu wejścia w życie aktów prawa miejscowego wydanych na podstawie upoważnień zmienianych niniejszą ustawą zachowują moc dotychczasowe akty prawa miejscowego". Oznacza to, że z dniem wejścia w życie nowelizacji wojewoda został trwale pozbawiony kompetencji do wyznaczania w drodze uchwały obszaru chronionego krajobrazu, jak i do uchylanie bądź zmiany uchwały wyznaczającej taki obszar.
Jeśli chodzi o status procesowy tego organu w dacie wniesienia skargi należy mieć na uwadze, że stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym są skarżący oraz organ, którego działanie jest przedmiotem skargi. W odniesieniu do organów administracji publicznej zakres ich uprawnień procesowych wyznaczają przede wszystkim ustawą określone kompetencje. W sytuacji zatem, gdy Wojewoda utracił kompetencje do podejmowania uchwał określających obszar chronionego krajobrazu na rzecz sejmiku województwa - stroną postępowania sądowoadministracyjnego jest ten podmiot, na rzecz którego ustawa przeniosła te kompetencje i to jemu przysługują wszelkie uprawnienia procesowe związane z udziałem w sprawie dotyczącej rozporządzenia wydanego przez organ kompetentny w poprzednio obowiązującym stanie prawnym.
W tej mierze Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela w pełni poglądy Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w postanowieniach z dnia 29 kwietnia 2011 r., II OSK 228/11 oraz 27 czerwca 2012 r., II OSK 849/12 (publ. w bazie orzeczeń na stronie internetowej NSA), dotyczące analogicznej kwestii utraty przez rady gminy kompetencji materialnych i procesowych, w sprawach dotyczących aktów wydawanych przez ten organ przed omówioną wyżej zmianą stanu prawnego.
Ponad argumenty zawarte we wskazanych orzeczeniach należy zwrócić uwagę na to, że ewentualne wyeliminowanie aktu z obrotu aktualizowałoby kompetencję organu wyznaczonego przez aktualnie obowiązujący stan prawny czyli sejmiku województwa. To zatem ten organ powinien reprezentować interes publiczny w sporze dotyczącym aktu wydanego przez organ, który taką kompetencję utracił.
Skoro skarga została wniesiona za pośrednictwem i przeciw Wojewodzie i nie została ona przekazana organowi właściwemu zachodziła nieusuwalna przeszkoda do jej rozpoznania. Brak jest bowiem w procedurze sądowoadministracyjnej instrumentów umożliwiających zwolnienie jednego organu od udziału w sprawie i wstąpienie w jego miejsce innego. Nadto tylko rozstrzygnięcie procesowe kończące postępowanie otwiera drogę do skontrolowania trafności stanowiska co do właściwości organu w niniejszej sprawie. Stąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd skargę odrzucił. Takie rozstrzygnięcie nie pozbawia bowiem skarżącego uprawnienia do ponownego wniesienia skargi w tym samym zakresie i przedmiocie tyle, że przeciwko organowi właściwemu.