Uzasadnienie
W piśmie z dnia [...] grudnia 2008 r. skierowanym bezpośrednio do Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego D.B. zwróciła się z prośbą o "niezwłoczne przystąpienie do kontroli decyzji dyrektora opieki społecznej" wydanych w dacie [...].11.08r. oraz [...].12.08r. oraz wyraziła swoje niezadowolenie ze sposobu załatwienia m.in. jej pisma z dnia [...].11.08r. oraz z działalności Miejskiego Ośrodka Pomocy społecznej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w piśmie z dnia [...] stycznia 2009r. r., [...], działając na podstawie art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, póz. 856 z późn. zm.), udzieliło D.B. wyjaśnień wskazując, iż zgodnie z treścią art. 9 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
Ponadto organ stwierdził, iż o wyjaśnianie wszelkich niejasności i wątpliwości można się zwracać jedynie w toku prowadzonego przez organ postępowania w konkretnej sprawie, w której skarżąca występuje na prawach strony i które ma na celu ustalenie konkretnego prawa lub obowiązku.
Kolegium stwierdziło, iż pismo D.B. z dnia [...].11.08r. nie wszczęło nowego postępowania w sprawie, bowiem stanowi ono jedynie odpowiedź na wezwanie organu do uzupełnienia dokumentów.
Powyższe pismo zakwestionowała D.B. i zaskarżyła je do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, uznając, iż narusza ono jej podstawowe prawa konstytucyjne.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym piśmie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga podlega odrzuceniu z uwagi na to, iż zaskarżone pismo nie stanowi decyzji administracyjnej ani innego aktu prawnego, do których kontroli sądowej powołane są sądy administracyjne. Zgodnie bowiem z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, zaś § 2 cytowanego powyżej artykułu stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Z powyższego, zamkniętego katalogu spraw wynika, że pismo informacyjne, za jakie należy uznać stanowisko organu w niniejszej sprawie, nie podlega kontroli sądów administracyjnych.
Pismo to nie ma charakteru władczego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej, stanowi jedynie odpowiedź na pismo D.B., w którym zwróciła się z prośbą o "niezwłoczne przystąpienie do kontroli decyzji dyrektora opieki społecznej".
Wobec powyższego zaskarżone pismo nie spełnia wymogów żadnego z zaskarżalnych do sądu administracyjnego aktów prawnych, przede wszystkim decyzji, postanowień, ani też innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Należy uznać, iż kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera legalnej definicji decyzji administracyjnej czy postanowienia. Biorąc jednak pod uwagę, iż w ww. kodeksie zawarte są przepisy określające pewne wymogi, jakie te akty prawne muszą spełniać oraz ukształtowaną doktrynę i ugruntowane orzecznictwo w omawianym zakresie, można taką definicję opracować.
Mając na względzie powyższe, za decyzję administracyjną można uznać tylko takie oświadczenie woli organu administracyjnego, które wywiera skutki prawne w sferze stosunku materialnoprawnego, bądź w sferze stosunku administracyjnego procesowego.
Skutki materialnoprawne zawierają się w kształtowaniu, zmianie lub wygaśnięciu stosunku administracyjnoprawnego, co z punktu widzenia strony (adresata decyzji) znajduje wyraz w przyznaniu jej uprawnienia lub nałożeniu obowiązków, bądź stwierdzenia istnienia określonego uprawnienia lub obowiązku. Ponadto nie ulega wątpliwości, że decyzja jak i postanowienie, wydawane są w postępowaniu toczącym się przed danym organem administracji publicznej w indywidualnej sprawie administracyjnej i stanowią jej rozstrzygnięcie.
Stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje na odmowę nadania przymiotu decyzji lub postanowienia pismom zawierającym informację, opinię, stanowiska organów, w sytuacji gdy nie spełniają one wskazanych powyżej wymogów dotyczących tych rodzajów rozstrzygnięć organów administracyjnych. Przyjmuje się także, że pisma tego typu nie maja charakteru innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (vide: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, T. Woś (red.), Warszawa 2005, str. 273 i n.).
W świetle powyższego nie ma wątpliwości, iż skarga na przedmiotowe pismo Kolegium jest niedopuszczalna. Zaskarżone bowiem zostało pismo informujące skarżącą w sposób ogólny o kompetencjach i obowiązkach organów, które nie było związane z żadnym toczącym się postępowaniem administracyjnym i nie dotyczy uzyskania przez stronę konkretnych uprawnień lub nałożenia konkretnych obowiązków. Właściwość rzeczowa sądów administracyjnych jest wprost określona przepisami prawa i nie pozostawia wątpliwości co do interpretacji zakresu tej właściwości.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2007r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.