Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. J.R. zwrócił się do Rektora Uniwersytetu w sprawie,,wznowienia" przez niego studiów doktoranckich na Uniwersytecie. J.R. w w/w piśmie opisał wcześniejszą korespondencję e-mailową prowadzoną z Kierownikiem Studiów Doktoranckich w dyscyplinie historia odnośnie przyjęcia go na 7 semestr studiów doktoranckich z filozofii i bioetyki lub etyki na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu. Wskazał, iż Kierownik poinformowała go, iż regulamin studiów doktoranckich nie przewiduje takiej możliwości, gdyż strona nie studiowała na Uniwersytecie, lecz na Uniwersytecie, a w związku z tym może złożyć wniosek o przeniesienie pod warunkiem, że dostarczy dokumenty poświadczające zakończenie ukończenie trzeciego roku studiów doktoranckich na Uniwersytecie. Zgłaszając pod adresem Kierownika liczne zastrzeżenia strona dodała, iż Kierownik poinformowała go dodatkowo, iż w sprawie kontynuowania studiów doktoranckich w zakresie filozofii powinien zgłosić się do Kierownika Zakładu [...].
W odpowiedzi na powyższe pismo Rektor Uniwersytetu w piśmie z dnia [...] grudnia 2013 r. znak: [...] zawiadomił J.R., że wznowienie dotyczyć może tylko tych studiów doktoranckich w określonej dyscyplinie i prowadzonych przez określoną jednostkę organizacyjną uczelni, które zostały przerwane wskutek wykreślenia z listy doktorantów. W związku z powyższym Rektor poinformował stronę, iż skoro był doktorantem na studiach doktoranckich prowadzonych na Uniwersytecie to wznowienie ich może nastąpić we właściwej jednostce organizacyjnej tej właśnie uczelni, a nie Uniwersytetu, a po wznowieniu studiów na Uniwersytecie może ewentualnie wnieść o przeniesienie na studia doktoranckie na Uniwersytecie.
Pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. J.R. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. ze skargą na pismo Rektora Uniwersytetu z dnia [...] grudnia 2013 r. Skarżący domagał się w treści skargi nakazania organowi przyjęcia go w trybie pilnym na studia doktoranckie (IV rok), uznając stanowisko Rektora wyrażone w piśmie z dnia [...] grudnia 2013 r. za niezgodne z prawem i nieuzasadnione. Skarżący ponownie opisał szczegółowo przebieg korespondencji strony z Kierownikiem Studiów Doktoranckich w Wydziale [...] i Rektorem U. Zdaniem skarżącego winien zostać przyjęty na studia doktoranckie na Uniwersytecie.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej odrzucenie, wskazując na brak kognicji sądu administracyjnego w przedmiotowej sprawie z uwagi na niezaskarżalność pisma informacyjnego wskazanego w treści skargi. Pełnomocnik organu podkreślił, iż w sprawie skarżącego nie toczyło i nie toczy się żadne postępowanie związane z przyjęciem go na studia doktoranckie czy też ze wznowieniem przez niego studiów doktoranckich, a jedynie prowadził on korespondencję z pracownikiem Uniwersytetu, który udzielał stronie wyłącznie informacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlegała odrzuceniu jako niepodlegająca kognicji sądów administracyjnych, zamykając tym samym drogę do jej merytorycznego rozpoznania przez tutejszy Sąd.
Podkreślić należy, iż granice właściwości rzeczowej wojewódzkich sądów administracyjnych sprecyzowane zostały w przepisach art. art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a, jak również wynikają ze szczególnych przepisów zawartych w innych aktach prawnych.
W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
W myśl § 3 cyt. przepisu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie skarżący uczynił pismo Rektora Uniwersytetu z dnia [...] grudnia 2013 r. informujące go, iż wznowienie studiów doktoranckich może nastąpić we właściwej jednostce organizacyjnej Uniwersytetu, a po wznowieniu studiów tam strona może ewentualnie wnieść o przeniesienie na studia doktoranckie na Uniwersytecie. Zauważyć należy, iż żądanie skarżącego sformułowane przez niego jako,,wznowienie studiów doktoranckich", w istocie dotyczyło kwestii przyjęcia lub ewentualnego przeniesienia na powyższe studia.
Podkreślić należy, iż kognicji sądów administracyjnych podlegają decyzje mające podstawę prawną w ustawie, w szczególności z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. z 2012 r. poz. 572, dalej zwanej w skrócie psw). I tak, w drodze decyzji administracyjnej organy uczelni mają obowiązek rozstrzygać np. w sprawach: przyjęcia na studia (art. 169 ust. 10 i 11), stypendiów (np. socjalnych, (art. 175 ust. 3), skreślenia z listy studentów (art. 190), czy stwierdzenia nieważności postępowania w sprawie nadania tytułu zawodowego (art. 193).
Zagadnienie dotyczące studiów doktoranckich zostało uregulowane w rozdziale 3 Prawa o szkolnictwie wyższym. Zgodnie z przepisem art. 196 ust. 1 upsw do studiowania na studiach doktoranckich może być dopuszczona osoba, która posiada tytuł zawodowy magistra lub równorzędny. Z kolei ust.2 stanowi, że rekrutacja na bezpłatne studia doktoranckie odbywa się w drodze konkursu. Warunki i tryb rekrutacji na studia doktoranckie oraz ich formy określa w uczelni senat, a w jednostce naukowej - rada naukowa jednostki. Przepis art. 169 ust. 5 stosuje się odpowiednio. Uchwałę podaje się do publicznej wiadomości nie później niż do dnia 30 kwietnia roku kalendarzowego, w którym rozpoczyna się rok akademicki, którego uchwała dotyczy. Ust.3. stanowi, że rekrutację przeprowadzają komisje rekrutacyjne powołane przez kierownika jednostki organizacyjnej uczelni lub dyrektora jednostki naukowej. Komisje rekrutacyjne podejmują decyzje w sprawach przyjęcia na studia doktoranckie.
Od decyzji komisji rekrutacyjnej, stosownie do ust.4 tej ustawy, służy odwołanie, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji, odpowiednio do rektora lub dyrektora jednostki naukowej. Podstawą odwołania może być jedynie wskazanie naruszenia warunków i trybu rekrutacji na studia doktoranckie, o których mowa w ust.
- 2. Decyzja rektora lub dyrektora jednostki naukowej jest ostateczna.
Wyniki postępowania rekrutacyjnego są jawne (ust.5).
Stosownie do ust.6 organizację i tok studiów doktoranckich w zakresie nieuregulowanym w ustawie oraz w odrębnych przepisach określa regulamin studiów doktoranckich. Regulamin uchwala w uczelni senat, a w jednostce naukowej - rada naukowa, co najmniej na pięć miesięcy przed rozpoczęciem zajęć. Do uchwalania regulaminu stosuje się odpowiednio przepisy art. 161 i 162.
Zgodnie z art. 207 ust. 1upsw do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 10 i 11 oraz art. 196 ust. 3, decyzji podjętych przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Decyzje wydawane przez rektora w pierwszej instancji są ostateczne. W takim przypadku stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (ust. 2). Organem właściwym do wznowienia postępowania w sprawie nadania tytułu zawodowego i wydania dyplomu oraz do stwierdzenia nieważności decyzji o nadaniu tytułu zawodowego i wydaniu dyplomu jest rektor uczelni (ust. 3). Przepis ust. 1 stosuje się także do decyzji podjętych przez komisję stypendialną i odwoławczą komisję stypendialną, o których mowa w art. 175 ust. 3 i art. 176 ust. 3 (ust. 4).
Z analizy powyższych przepisów wynika, że rozstrzygnięcia organów uczelni podlegające kontroli przez sąd administracyjny w przedmiocie statusu doktoranta wiążą się tylko i wyłącznie z procesem rekrutacji na studia doktoranckie, prowadzonym ściśle według wskazanych wyżej przepisów.
Nie ulega wątpliwości, iż zaskarżone pismo nie stanowi żadnej z wymienionych wcześniej kategorii decyzji podlegających kontroli sądowoadministracyjnej.
Ponadto przepisy prawa w przypadku studiów doktoranckich nie przewidują rozwiązania, o którym stanowi przepis art. 171 ust. 3 upsw, iż student może przenieść się z innej uczelni, w tym także zagranicznej, za zgodą kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni przyjmującej, wyrażoną w drodze decyzji, jeżeli wypełnił wszystkie obowiązki wynikające z przepisów obowiązujących w uczelni, którą opuszcza.
Z punktu widzenia zasad kontrolowania przez sąd administracyjny działalności uczelni wyższych istotnym jest, czy istnieje przepis prawa, który tego rodzaju kontrolę dopuszcza. Sytuacja, w której osoba będąca uprzednio doktorantem na innej uczelni stara się o przyjęcie (kontynuację) na studia doktoranckie na innej uczelni nie została uregulowana prawnie, konsekwencją czego brak jest obowiązku wypowiadania się przez organy Uczelni w tej sprawie w formach charakterystycznych dla aktów prawnych podlegających kontroli sądu administracyjnego.
Zdaniem Sądu skierowane do skarżącego pismo Rektora Uniwersytetu z dnia [...] grudnia 2013 r. ma charakter informacyjny, a jego treść nie zawiera konkretyzacji w odniesieniu do skarżącej jakiegokolwiek uprawnienia lub obowiązku. Prowadzi to do wniosku, że pismo to nie podlega zaskarżeniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
W świetle powyższych okoliczności należało uznać, że rozpatrywana sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, wobec czego w myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a skarga podlega odrzuceniu