Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.z 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Go 165/14

Uzasadnienie

Wnioskiem z dnia [...] września 2012 r. F Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, wystąpiła do Dyrektora Izby Celnej o zmianę decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2009 r. nr [...] udzielającej zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa, poprzez zastąpienie określonego w załączniku Nr 1 do decyzji - wykaz punktów gry jednego adresu punktu gier na automatach o niskich wygranych nową lokalizacją - [...] ul. [...].

Postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. Dyrektor Izby Celnej odmówił wszczęcia postępowania w powyższej sprawie. W uzasadnieniu wskazał, że z dniem 1 stycznia 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, której art. 129 ust. 1 stanowi, że działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, którym ich udzielono według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie natomiast z art. 135 ust. 1 i 2 tej ustawy dopuszczalne jest dokonywanie zmian dotychczasowych zezwoleń na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, z zastrzeżeniem, iż w wyniku takiej zmiany nie może nastąpić zmiana miejsca urządzania gry, z wyjątkiem zmniejszenia liczby punktów gry na automatach o niskich wygranych.

Organ stwierdził, że ponieważ wniosek strony dotyczy kwestii, w której ustawodawca zakazał wydawania rozstrzygnięć, to tym samym postępowanie w tym zakresie nie może się toczyć. Ponadto organ stwierdził, że przywołany przez stronę wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. nie może mieć zastosowania w sprawie, ponieważ Trybunał nie uznał w nim, że artykuł 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych jest niezgodny z prawem unijnym.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Spółka zarzuciła organowi naruszenie art. 165a 1 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 135 ust. 2, w związku z art. 8 ustawy o grach hazardowych poprzez bezpodstawne zastosowanie i przyjęcie istnienia zakazu zmiany zezwolenia w zakresie zmiany miejsca urządzania gier na automatach o niskich wygranych, podczas gdy powołany przepis art. 135 ust. 2 stanowi "regulację techniczną" w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu europejskiego i Rady z dnia 2 czerwca 1998 r. ustanawiającą procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.98.204.37ze zm.) i w związku z brakiem notyfikacji tejże ustawy Komisji Europejskiej, nie może on być stosowany.

Nadto Spółka zarzuciła naruszenie art. 51 ust. 2 pkt 1 lit. a) w związku z art. 135 ust. 1 ustawy o grach hazardowych poprzez ich niezastosowanie, w konsekwencji bezpodstawną odmowę zmiany decyzji - zgodnie z wnioskiem.

W wyniku rozpoznania zażalenia Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia 3 grudnia 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ stwierdził, że wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z dnia 19 lipca 2012 r. nie ma wpływu na treść wydanego w sprawie postanowienia, bowiem TSUE nie stwierdził niezgodności przepisów ustawy o grach hazardowych z prawem Unii Europejskiej. Przedmiotem postępowania przed Trybunałem było rozstrzygnięcie, skierowanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku pytań, czy przepisy ustawy o grach hazardowych (art. 129 ust. 2, art. 138 ust. 1 i art. 135 ust.

2) stanowią przepisy techniczne w rozumieniu art. 1 ust. 11 dyrektywy 98/34 ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego - tzw. dyrektywa notyfikacyjna (DZ.U. UE.L.98.204.37, ze zm.). Wskazane w pytaniach prejudycjalnych przepisy dotyczyły odpowiednio: umarzania postępowań w sprawie wydawania zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie ustawy (art. 129 ust. 2 ustawy o grach hazardowych), zakazu zmiany miejsca urządzania gier na automatach o niskich wygranych z wyjątkiem zmniejszenia liczby punktów gry na automatach (art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych), zakazu przedłużania zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych (art. 138 ust.1 ustawy o grah hazardowych).

Na powyższe postanowienie Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Go 135/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora izby celnej z dnia [...] października 2012r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w przedmiotowej sprawie, na podstawie art. 135 ust. 2 ustawy O grach hazardowych, organ administracji publicznej odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zmiany zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych bez stosownego rozważenia, czy przepis ten - w świetle wyroku TSUE z dnia 19 lipca 2012 r, - ma charakter przepisu technicznego. Ostateczną ocenę technicznego lub nietechnicznego charakteru przepisów ustawy o grach hazardowych, w zakresie, w jakim mogą być one zakwalifikowane do kategorii wymienionej w art. 1 pkt 4 dyrektywy 98/34/ WE, Trybunał uzależnił od uprzedniego ustalenia, czy przepisy te wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów, tj. automatów do gier o niskich wygranych.

Odnosząc się do konieczności zastosowania wytycznych wskazanych w wyroku Trybunału organ stwierdził jedynie, że Trybunał nie dokonał jednoznacznej wykładni przesądzającej charakter przepisów ustawy o grach hazardowych, w związku z czym jego wyrok nie ma wpływu na treść wydanego w sprawie postanowienia. Tymczasem ocena, czy art. 135 ust. 2 jest przepisem technicznym, a w konsekwencji czy mógł być w danej sprawie zastosowany, zależy od ustalenia rodzaju i zakresu ograniczeń w używaniu automatów, będących konsekwencją jego wejścia w życie. Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie stosownych rozważań organu w tym zakresie zabrakło.

Dalej Sąd wskazał, że ustalenie przez organ istotnego wpływu konkretnego przepisu ustawy, powodującego ograniczenia w zakresie używania automatów, na wielkość czy zakres sprzedaży tych automatów będzie wymagało uwzględnienia wielu bezpośrednich i pośrednich czynników, nie tylko prawnych, mogących mieć takie oddziaływanie, determinujących zarówno zachowania użytkowników (grających), jak

i. zachowania podmiotów urządzających gry. Ustalenie tego wpływu będzie wymagało zbadania i oceny różnorodnych oraz złożonych zależności pomiędzy stosowaniem konkretnego przepisu ustawy hazardowej, a zachowaniem jej adresatów - urządzających gry i grających, mogących spowodować spadek popytu na automaty. Sąd wskazał, że w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy, oceny charakteru prawnego spornych przepisów ustawy o grach hazardowych, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, organ będzie zobowiązany do uwzględnienia wykładni pojęcia "przepisu technicznego", dokonanej w powołanym wyroku TSUE. Przy tym organ winien wziąć pod uwagę, że przepisy uznane za techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, zawarte w aktach prawa krajowego wymagają dopełnienia procedury informacyjnej określonej w tej dyrektywie, tzw. notyfikacji Komisji Europejskiej.

W wyniku ponownego rozpoznania wniosku strony z dnia [...] września 2012 r., decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej odmówił zamiany zezwolenia w części dotyczącej zmiany lokalizacji punktu gier.

Decyzja wydana została na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (DZ.U. z 2012 r. poz. 749), art. 2 ust.1 pkt 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (DZ.U. Nr 168, poz. 1323), art. 8 i art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (DZ.U. Nr 201, poz. 1540) w zw. z art. 24 ust.lb, art. 30 i art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (DZ.U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.).

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w toku ponownego rozpoznania wniosku ustalono, że strona nie dysponuje umową lub innym dokumentem potwierdzającym prawo do władania budynkiem lub lokalem, w którym byłyby urządzane gry na automatach o niskich wygranych, a zatem złożony przez nią wniosek nie spełnia warunków formalnych, określonych w przepisach, na które Spółka się powołuje. Stacja Paliw [...] Sp. z o.o. w [...], w piśmie z dnia [...] października 2013 r. udzieliła odpowiedzi, że nie współpracuje i nie wydzierżawia miejsca dla firmy F sp. z o.o..

W związku z powyższym, w ocenie organu, dokonanie oceny ewentualnie technicznego charakteru przepisów ustawy o grach hazardowych, nie było konieczne.

Na powyższą decyzję strona wniosła odwołanie, zarzucając bezpodstawne zastosowanie przepisu art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych w związku z bezpodstawnym zastosowaniem art. 135 ust. 1 wskazanej ustawy, podczas gdy przepis art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych stanowi "regulację techniczną" w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu europejskiego i Rady z dnia 2 czerwca 1998 r., a w konsekwencji braku notyfikacji tejże ustawy Komisji Europejskiej nie może być on stosowany, zaś wniosek strony winien być uwzględniony na mocy art. 135 ust. 1 ustawy o grach hazardowych.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, W uzasadnieniu organ podtrzymał w całości argumentację organu I instancji zawartą w zaskarżonej decyzji.

Od powyższej decyzji organu odwoławczego strona złożyła skargę domagając się jej uchylenia. Skarżąca przywołała te motywy i argumenty zawarte wcześniej w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2002r. nr 153 poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny, w zakresie swej właściwości, ocenia zatem zaskarżoną decyzję administracyjną pod względem jej zgodności z prawem materialnym i procesowym, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania orzeczenia.

Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, jeżeli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Nadto - w myśl ar. 134 § 1 p.p.s.a. - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie była zasadna.

Wnioskiem z dnia [...] września 2012 r. F Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, wystąpiła do Dyrektora Izby Celnej o zmianę decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2009 r. udzielającej zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa, poprzez zastąpienie jednego adresu punktu gier na automatach o niskich wygranych nową lokalizacją - Stacja Paliw [...]. Do wniosku skarżąca załączyła umowę najmu i współpracy z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] zawartą pomiędzy "F" Spółka z o.o., a Przedsiębiorstwem "B" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. W § 1 umowy Wynajmujący oświadczył, że oddaje Najemcy do użytkowania część iokalu o powierzchni 3 m2, a Najemca oświadczył, że wymienioną część lokalu będzie użytkował w celu oferowania gier na automatach o niskich wygranych.

Podczas ponownego rozpatrzenia sprawy organ ustalił, że na dzień [...] października 2012. r. Przedsiębiorstwo "B" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie współpracuje już ze skarżącą i nie wydzierżawia jej miejsca - zgodnie z umową z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...]. Okoliczność powyższa pozostaje w sprawie poza sporem, ustaleń organu w powyższym zakresie skarżąca nie kwestionowała.

W tym stanie sprawy słusznie zatem organ uznał, że wniosek skarżącej z dnia [...] września 2012 r., jako niezasadny, nie mógł być uwzględniony.

Stosownie do treści art. 207 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, która po myśli art. 8 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (DZ.U. z 2009 r. nr 201 poz. 1540), ma w sprawie zastosowanie, organ podatkowy orzeka w sprawie w drodze decyzji, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej.

Rozstrzygając sprawę organ opiera się na stanie faktycznym i prawnym istniejącym w dacie orzekania.

Trzeba zauważyć, że w analizowanej sprawie pomiędzy datą złożenia wniosku, a datą jego merytorycznego rozpatrzenia doszło do zmiany stanu faktycznego.

W związku wejściem z dniem 1 stycznia 2010 r. w życie ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, utracił moc obowiązującą przepis art. 32 ust. 1 pkt 5 ustawy 29 lipca 1992 r. o grach hazardowych i zakładach wzajemnych. Zgodnie z treścią tegoż przepisu, wniosek o udzielenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, gry bingo pieniężne, zakładów wzajemnych, gier na automatach oraz gier na automatach o niskich wygranych powinien zawierać odpis dokumentów wskazujących na prawo do władania budynkiem (lokalem) lub umowy zobowiązującej do oddania we władanie budynku (lokalu), w którym będą urządzane gry, a w przypadku punktu przyjmowania zakładów wzajemnych - zgodę władającego budynkiem (lokalem) na korzystanie z budynku (lokalu). W obecnie obowiązującym stanie prawnym ustawodawca nie przewidział możliwości złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych.

Kwestia możliwości zmiany zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, poprzez zmianę lokalizacji punktu gier, była przedmiotem rozważań w orzeczeniach sądów administracyjnych. Sądy zwracały uwagę, że przepis art 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, który stanowi materialnoprawną podstawę orzekania w powyższym zakresie, ma potencjalnie techniczny charakter, w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu europejskiego i Rady z dnia 2 czerwca 1998 r., dlatego w celu ustalenia czy regulacja z niego wypływająca ma wpływa na właściwości lub sprzedaż produktów, winien być poddany odpowiedniej analizie.

Również w badanej sprawie w wyroku z dnia 18 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Go 135/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zawarł wskazania oraz wytyczne dla organu, zmierzające do ustalenia, czy przepis art. 135 ust. 2 ma charakter techniczny, a co za tym idzie - czy podlegał obowiązkowi notyfikacji przez Komisję Europejską.

W ocenie Sądu okoliczność powyższa nie ma obecnie w sprawie zasadniczego znaczenia. Jak bowiem wynika z akt administracyjnych, skarżąca nie legitymuje się obecnie prawem do lokalu, który wskazywała jako nowe miejsce lokalizacji danego automatu do gier o niskie wygrane. Istotna zmiana okoliczności faktycznych sprawy, jaka dokonała się pomiędzy datą złożenia wniosku wszczynającego postępowanie administracyjne, a datą wydania orzeczenia przez organ administracyjny, spowodowała, że wniosek strony stał się niezasadny. Zgłoszone żądanie nie ma bowiem oparcia nie tylko w stanie prawnym, ale również w stanie faktycznym danej sprawy.

Zauważyć w tym miejscu należy, że to żądanie strony sformułowane we wniosku wszczynającym postępowanie administracyjne, wyznacza kierunek oraz treść postępowania administracyjnego. Zmiana stanu faktycznego sprawy, do jakiej dochodzi w toku postępowania administracyjnego, winna być z urzędu uwzględniana przez organ orzekający. Trzeba również podnieść, że pomimo utraty tytułu prawnego do lokalu wskazanego we wniosku, skarżąca nie zweryfikowała swego stanowiska w tym zakresie i nie wskazała - przykładowo - innej lokalizacji jako punktu gier na danym automacie.

Stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było Odstępstwo od zasady wyrażonej w art, 153 p.p.s.a. może dotyczyć tylko dwóch sytuacji. Pierwsza z nich związana jest ze zmianą stanu faktycznego, gdy w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy organ stwierdzi, że stan faktyczny uległ zasadniczej zmianie i jest odmienny od przyjętego przez sąd, natomiast drugi z przypadków utraty mocy wiążącej oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku sądu to zmiana stanu prawnego po wydaniu orzeczenia przez sąd (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 1790/11, Lex nr 1336324).

W analizowanej sprawie, z powodu zasadniczej zmiany okoliczności faktycznych sprawy, organ administracyjny mógł odstąpić od wskazań wypływających z uzasadnienia wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. o sygn. akt II SA/Go 135/13 i był uprawniony do odstąpienia od analizy przepisu art. 135 ust 2 ustawy o grach hazardowych pod kątem jego technicznego charakteru.

Wobec powyższego, skarga jako niezasadna, podlegała oddaleniu.

1. - ---------------------- 2 7