Uzasadnienie
W dniu [...] marca 2002r. W.W. zgłosiła podejrzenie choroby zawodowej do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy. Skarżąca w okresie od 1959 – 1989r. zatrudniona była jako nauczyciel.
W dniu [...] marca 2003r. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy – Gabinet Laryngologiczny Chorób Zawodowych – wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Z orzeczenia wynikało, że u skarżącej zostało stwierdzone istnienie zmian przerostowych i polipowych obrzęków o różnym nasileniu, co – zdaniem lekarza - świadczyło o przyczynach, które nie są związane z nadużywaniem głosu. Polipy krtani nie są ujęte w wykazie chorób zawodowych krtani – Dz. U. Nr 132 z dnia 30.07.2002r.
Od przedmiotowego orzeczenia skarżąca złożyła wniosek o przeprowadzenie ponownego badania w Instytucie Medycyny Pracy – Samodzielnej Pracowni Otolaryngologii i Audiologii Zawodowej.
W dniu [...] lipca 2003r. Instytut Medycyny Pracy – Przychodnia Chorób Zawodowych wydała orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.
W ustaleniach klinicznych podano: przewlekły przerostowo – obrzękowy nieżyt krtani. Polip lewego fałdu głosowego.
W uzasadnieniu orzeczenia podano, że zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 30 lipca 2002r. w sprawie chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach – analiza całości akt dokumentacji dotycząca przebiegu pracy zawodowej, narażenia na nadmierny wysiłek głosowy oraz wyniki przeprowadzonych badań lekarskich nie dają podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu.
W dniu [...] września 2003r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał decyzję Nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. W uzasadnieniu podano, że decyzja została podjęta z uwagi na orzeczenie lekarskie wydane przez: Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy oraz jednostki orzeczniczej II stopnia – Instytutu Medycyny Pracy – Przychodnia Chorób Zawodowych, w których stwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu.
Od przedmiotowej decyzji W.W. złożyła odwołanie do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. W uzasadnieniu podano, że decyzja jest krzywdząca gdyż pierwszy wniosek o oznaczonej chorobie został złożony w sierpniu 2001r., a decyzja została wydana w myśl przepisów obowiązujących od lipca 2002r.
W dniu [...] grudnia 2003r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wydał decyzję nr [...], którą uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu podano, że zgodnie z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób (...) – postępowanie w sprawie choroby zawodowej lub jej stwierdzenie rozpoczęte przed dniem wejścia w życie, jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów tj. rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych. Rozporządzenie na podstawie, którego została wydana decyzja organu I instancji obowiązuje od 3 września 2002r., natomiast kompletny wniosek skarżącej został złożony 7 marca 2002r. Z uwagi na powyższe, organ I instancji winien uzyskać orzeczenie lekarskie zgodnie z rozporządzeniem w sprawie chorób zawodowych, które miało mieć zastosowanie w przedmiotowej sprawie.
W dniu [...] stycznia 2004r. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.
W dniu [...] marca 2004r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał decyzję Nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłej choroby narządu głosu związanej z nadmiernym wysiłkiem głosowym wymienionej w poz. 7 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych.
W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji podano, że z uwagi na orzeczenie lekarskie nr [...]r. wydane przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy, w którym stwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej – Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał decyzję o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej przewlekłej choroby narządu głosu związanej z nadmiernym wysiłkiem głosowym. Ustalenia te oparte na orzeczeniach lekarskich wydanych przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy – Gabinet Laryngologiczny Chorób Zawodowych oraz Instytut Medycyny Pracy – Przychodnia Chorób Zawodowych, którymi to rozpoznano u skarżącej – przewlekły przerostowo – obrzękowy nieżyt krtani – obrzęk Reinkiego lewego fałdu głosowego, polip krtani. Schorzenia te nie figurują w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych.
Od przedmiotowej decyzji skarżąca złożyła odwołanie.
W dniu [...] maja 2004r. decyzją nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego.
W uzasadnieniu decyzji podano, że rozpoznany u skarżącej przewlekły przerostowo – obrzękowy nieżyt krtani. Polip lewego fałdu głosowego - nie są ujęte w wykazie chorób zawodowych stanowiących załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych – z uwagi na powyższe schorzeń tych nie można uznać za choroby zawodowe.
Decyzję skarżąca otrzymała 11 maja 2004r.
Od podmiotowej decyzji w dniu [...] czerwca 2004r. została złożona skarga. W uzasadnieniu podano, że skarżąca czuje się skrzywdzona przedmiotowymi decyzjami. Postępowanie w sprawie uznania schorzeń za chorobę zawodową trwało długo i naraziła skarżącą na koszty związane z dojazdem i z powrotem. Ponadto zdaniem skarżącej na wynik sprawy wpłynęły braki kart informacyjnych z leczenia szpitalnego, których skarżąca nie mogła otrzymać z uwagi na to, że w czasie reorganizacji szpitala zaginęły dokumenty i otrzymała tylko odpisy wystawione na podstawie Ksiąg Głównych przyjęć do szpitala.
Ponadto podała, że z uwagi na nie wyrażenie zgody przez Kasę Chorych na pokrycie kosztów operacji w Klinice musiała zrezygnować z operacji na którą miała skierowanie. Skarżąca podaje, że nie udzielono jej odpowiedzi czym różnią się "zmiany przerostowe" wymienione w wykazie chorób zawodowych z 1983r. a " przewlekłym przerostowym nieżytem krtani".
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu przytoczono argumentację wyrażoną w uzasadnieniu decyzji. W szczególności na rozpoznanie dokonane przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy i Instytut Medycyny Pracy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Na wstępie należy zauważyć, że na podstawie § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z 13 sierpnia 2004r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wlkp. i Kielcach rozpoznawanie spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz.U. Nr 187, poz. 1926) w związku z § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z 13 sierpnia 2004r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 187. poz.1927) sprawy w których skargi na działalność organów administracji publicznej mających siedzibę na terenie woj. lubuskiego zostały przekazane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu – zostały przekazane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wlkp.
Na mocy cytowanych przepisów sąd ten, z dniem 01 lipca 2005r. stał się właściwy do rozpatrzenia przedmiotowej skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Nie może zatem wkraczać w uprawnienia organów administracji orzekając bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – szczególnie przepisu art. 7, art.77, art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego.
W przedmiotowej sprawie niespornym jest rozpoznanie kliniczne jednostki chorobowej stwierdzone u skarżącej.
Spornym jest natomiast ustalenie czy rozpoznane schorzenie zostało ujęta w wykazie chorób zawodowych zawartym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych. W pkt. 7 przedmiotowego wykazu wymieniono przewlekłe choroby narządu głosu związane z nadmiernym wysiłkiem głosowym (guzki śpiewacza, niedowłady strun głosowych, zmiany przerostowe).
Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w uzasadnieniu wydanego orzeczenia z dnia [...] marca 2003r. umieścił zapis " u skarżącej zostało stwierdzone istnienie zmian przerostowych i polipowatych obrzęków o różnym nasileniu, co świadczy o przyczynach, które nie są związane z nadużywaniem głosu i nie są wymienione w wykazie chorób zawodowych w rozporządzeniu Rady Ministrów z 30 lipca 2002r.".
Instytut Medycyny Pracy, w swoim orzeczeniu podał, że w wykazie chorób zawodowych zawartym w rozporządzeniu z 2002r. jako przewlekłe choroby narządu głosu spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym wymieniono: guzki głosowe twarde, wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych, niedowład mięśni przewodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. Nie ma więc wymienionego przewlekłego przerostowo – obrzękowego nieżytu krtani, ani polipów fałdu głosowego.
Należy jednak mieć na uwadze, że oba wymienione orzeczenia (tj. orzeczenie z [...].03.2003r. i z [...].07.2003r.) wydane w sprawie nie można uznać za prawidłowe – w zakresie ustalenia czy jednostka chorobowa stwierdzona u skarżącej jest ujęte w wykazie chorób zawodowych, z tego względu że odnosiły się do rozporządzenia z 30 lipca 2002r., które to nie miało zastosowania w sprawie. Ustalenie choroby zawodowej należało dokonać na podstawie rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych.
W uzasadnieniu orzeczenia z dnia [...] stycznia 2004r. wydanego przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy, które to orzeczenie było podstawą decyzji organu I instancji napisano: "w orzeczeniu nr [...] z [...].03.2003r. nie uznano choroby zawodowej, ponieważ rozpoznane schorzenie (przewlekły przerostowo obrzękowy nieżyt krtani) nie jest ujęty zarówno w starym jak i nowym wykazie chorób zawodowych. Przy napisaniu w/w orzeczenia po rozpoznaniu sprawy w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983r. omyłkowo powołano się na nowe rozporządzenie Rady Ministrów z 30 lipca 2002r. Ponadto stwierdzono, że Instytut Medycyny Pracy po przeanalizowaniu dokumentacji podtrzymał rozpoznanie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy i również nie uznał choroby zawodowej".
W dalszej części uzasadnienia orzeczenia z [...].01.2004r. podano, że rozpoznano "obrzęk Reinkiego lewego fałdu głosowego.
W przedmiotowej sprawie nie budzić wątpliwości Sądu – że orzeczenie wydane przez Instytut Medycyny Pracy jako jednostkę orzeczniczą II stopnia z dnia [...].07.2003r. - wyraźnie określa że choroba skarżącej nie jest ujęta w wykazie chorób wymienionych w rozporządzeniu z 2002r., co wcale nie oznacza, że Instytut Medycyny Pracy stwierdził, że nie jest w wykazie chorób w rozporządzeniu z 1983r.
W wykazie chorób zawodowych zawartym w rozporządzeniu Rady Ministrów z 18 listopada 1983r.wymienione są zmiany przerostowe, co wskazuje – zdaniem Sądu – na pewną kategorię schorzeń, a nie konkretną jednostkę chorobową.
Zawarte w orzeczeniu lekarskim z [...].01.2004r. stwierdzenie, że przewlekły przerostowo – obrzękowy nieżyt krtani nie jest zmianą związaną z nadużywaniem głosu – zdaniem Sądu – nie jest wystarczająco przekonujące. Orzeczenie lekarskie mające być podstawą rozstrzygnięcia – szczególnie w sprawach spornych i wątpliwych- musi nosić cechy opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, zatem nie może ograniczać się do lakonicznego stwierdzenia, ale powinno być wszechstronnie uzasadnione i wyjaśniać wątpliwości w sposób przekonujący i dostępny dla stron, organu prowadzącego postępowanie oraz sądu administracyjnego. Konieczne jest zatem wskazanie i wyjaśnienie w uzasadnieniu przesłanek, które doprowadziły lekarzy do przedstawionej konkluzji.
Należy zgodzić się z organem orzekającym w sprawie, że jest on związany wydanym orzeczeniem lekarskim. Organ jednak przeprowadza postępowanie dowodowe i orzeczenie to winien traktować jako jeden z dowodów. W przypadku wątpliwości należy zwrócić się do lekarzy wydających orzeczenie o opinię uzupełniającą lub pełniejsze uzasadnienie. Organ przy odmowie uznania choroby za chorobę zawodową nie może ograniczyć się w uzasadnieniu decyzji do powołania się na konkluzję zawartą w orzeczeniu lekarskim lecz obowiązany jest sprawdzić, na jakich przesłankach konkluzja ta została oparta. Orzeczenie lekarskie – szczególnie odmawiające uprawnień – powinno zawierać uzasadnienie, które pozwoli dokonać analizy logiczności i poprawności wniosków bez wkraczania w sferę wiedzy specjalistycznej. Nie może zatem sprowadzać się tylko zdania lekarza, ale musi przekonywać jako logiczna całość. W orzeczeniu lekarskim winny zatem być wskazane i wyjaśnione przesłanki, które doprowadziły do przedstawionej konkluzji- że stwierdzone schorzenie nie jest chorobą zawodową. Brak uzasadnienia wniosku końcowego uniemożliwia ocenę jej mocy dowodowej.
Sąd na podstawie akt administracyjnych stwierdził, że lekarze wydający orzeczenie z [...].01.2004r. jak również organ I i II instancji w odniesieniu do nie uznania schorzenia skarżącej za chorobę zawodową oparli się również na orzeczeniu wydanym przez Instytut Medycyny Pracy. Należy podkreślić, że orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy nie mogło w tym zakresie być podstawą ustaleń w przedmiotowej sprawie.
Rozpoznany u skarżącej "przerostowy – obrzękowy nieżyt krtani" w zestawieniu z wymienionymi w rozporządzeniu "zmianami przerostowymi" – zdaniem Sądu nasuwa wątpliwości. W orzeczeniu brak jest wyjaśnienia dlaczego przerostowo – obrzękowy nieżyt krtani (czy jak określił w orzeczeniu z dnia [...] marca 2003r. zmiany przerostowe) nie jest zmianą przerostową wymienioną w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych z dnia 18 listopada 1983r. Ponadto sama skarżąca podaje, iż nie może uzyskać takiej informacji.
Oczywiście orzeczenie Sądu nie przesądza o tym, że schorzenie skarżącej zostanie uznane za chorobę zawodową, jednak z uwagi na nie pełne wyjaśnienie sprawy należało orzec jak w sentencji.
Mając więc na uwadze powyższe okoliczności działając na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. Na mocy art. 205 § 1 wyżej wymienionej ustawy zasądzono zwrot kosztów postępowania, które obejmują koszty dojazdu do Sądu.