Uzasadnienie
Rady Gminy podjęła dnia 6 lutego 2002 r. uchwałę nr XXXVI/1/02 w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy w obrębach: [...] dotyczącej trasy przebiegu gazociągu wysokiego ciśnienia. Podstawę prawną uchwały stanowiły przepisy art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591, aktualny t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 713 ze zm. – określanej dalej jako u.s.g.) oraz art. 26, art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 1999 r., nr 15, poz. 139 ze zm. – określana dalej jako u.z.p.).
A.M., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższą uchwałę, zarzucając jej naruszenie § 9 ust. 2 i 4 w zw. z ust. 6 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz.U. nr 97, poz. 1055 – określanego dalej jako r.w.t.s.g.) oraz § 10 ust. 1 i 3 w zw. z ust. 6 pkt 3 lit. b rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. poz. 640) poprzez wyznaczenie korytarza technicznego gazociągu relacji [...] o szerokości 30,3 metrów, tj. po 15,15 metrów na obie strony od osi gazociągu, zamiast wymaganej w przepisach technicznych szerokości 12 metrów, tj. po 6 metrów na obie strony od osi gazociągu.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały w całości oraz o zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, że jej interes prawny w zaskarżeniu powyższej uchwały wynika z tego, iż jest ona właścicielem działki nr [...], przez środek której przechodzi sporny gazociąg. Wskazała też, że korytarz techniczny gazociągu o szerokości 30,3 metrów zajmuje znaczną cześć przedmiotowej działki i w rezultacie bardzo utrudnione lub nawet niemożliwe jest posadowienie na tej działce jakiejkolwiek zabudowy. Zapis uchwały określający szerokość korytarza technicznego jest w ocenie skarżącej niezgodny z obowiązującym w chwili przyjęcia uchwały r.w.t.s.g., które przewidywało dla gazociągów o średnicy nominalnej powyżej DN150 do DN300 włącznie, ustanowienie pasów kontrolowanych o szerokości 6 metrów na obie strony od osi gazociągu.
Niezależnie od powyższego pełnomocnik stwierdził, że zaskarżona uchwała może zostać uznana za uchyloną z mocy prawa - na podstawie art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (aktualny t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 293 – określanej dalej jako u.p.z.p.). Mianowicie, przedmiotowa uchwała stanowiła zmianę uchwały nr XX/20/92 Rady Gminy z dnia 16 czerwca 1992 r. Tymczasem art. 87 ust. 3 u.p.z.p. stanowi, że obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego uchwalone przed dniem 1 stycznia 1995 r. zachowują moc do czasu uchwalenia nowych planów, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2003 r. Na tej podstawie utraciły moc również przyjęte po 1995 r. uchwały, które zmieniały miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego uchwalone przed 1995 r. Taka uchwała zmieniająca nie traciła mocy tylko jeśli wyczerpująco regulowała kwestie zagospodarowania przestrzennego na danym terenie.
Tymczasem zaskarżona uchwała określała jedynie zasady i warunki zagospodarowania dla terenu korytarza technicznego gazociągu. Zgodnie § 1 ust. 1 lit. e przedmiotowej uchwały: "teren pomiędzy korytarzem technicznym a granicami opracowania pozostaje w dotychczasowym użytkowaniu". W ocenie skarżącej z tego wynika, że powyższa uchwała nie regulowała wyczerpująco kwestii zagospodarowania przestrzennego na terenie opracowania, ponieważ w części odsyłała do zapisów uchwały nr XX/20/92 Rady Gminy z dnia 16 czerwca 1992 r., a zatem utraciła moc na podstawie art. 87 ust. 3 u.p.z.p.
W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że procedura planistyczna rozpoczęła się 25 lipca 2001 r., sporządzony został projekt planu uwzględniający rozporządzenie Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14 listopada 1995 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz.U. Nr 139 poz. 686 – określanego dalej jako r.w.t.g. z 1995 r.), w którym odległości podstawowe gazociągów układanych w ziemi od budynków wynosiły 15 m. Opracowany na podstawie zebranych materiałów projekt planu miejscowego poddany został uzgodnieniom i opiniom właściwych organów. Na każdym etapie procedury właściciele nieruchomości wchodzących w granice sporządzanego planu miejscowego byli zawiadamiani i informowani zarówno o możliwości składania wniosków, jak i zapoznaniu się z projektem planu i jego ustaleniami. W trakcie wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu w odniesieniu do projektu zmiany planu zagospodarowania przestrzennego Gminy - gazociąg wysokiego ciśnienia, nie wniesiono żadnych protestów ani zarzutów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola taka sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – określanej dalej jako p.p.s.a.).
Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej pozostawała opisana na wstępie uchwała Rady Gminy z dnia 6 lutego 2002 r. nr XXXVI/1/02. Uchwała ta zmieniła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy [...] zatwierdzony uchwałą nr XX/20/93 Rady Gminy z dnia 16 czerwca 1992 r. Zaskarżona uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa z 15 marca 2002 r. nr 32, poz. 403 i weszła w życie 30 marca 2002 r. (§ 6 uchwały).
Nie ulega wątpliwości, że uchwała ta - jako dotycząca zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - jest aktem prawa miejscowego. Wynika to zarówno z obowiązującego w chwili jej podejmowania art. 7 u.z.p., jak i aktualnie obowiązującego art. 14 ust. 8 u.p.z.p. Tym samym uchwała należy do kategorii aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., zaskarżalnych do sądu administracyjnego.
Zgodnie z art. 87 ust. 3 u.p.z.p. obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, uchwalone przed dniem 1 stycznia 1995 r., zachowują moc do czasu uchwalenia nowych planów, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2003 r. Zatem miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwałą z 16 czerwca 1992 r. utracił moc z dniem 31 grudnia 2003 r. Na gruncie powyższego przepisu powstaje pytanie, czy utraciła również moc zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała z 6 lutego 2002 r., którą Rada Gminy zmieniła powyższą uchwałę z 1992 roku. W orzecznictwie sądów administracyjnych panuje ugruntowany pogląd, zgodnie z którym w związku z tym, że w przepisach brak jest wyraźnej regulacji w stosunku do uchwał podjętych na podstawie przepisów u.z.p. w sprawie zmiany miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, uchwalonych przed dniem 1 stycznia 1995 r., przyjąć należy, że zachowują one moc obowiązującą, jeśli mają na tyle samodzielny charakter, iż mogą w zakresie objętym nowelizacją w sposób zupełny określać przeznaczenie i sposób zagospodarowania terenu (por. wyrok NSA z 13 marca 2019 r., II OSK 900/18, wyrok NSA z dnia 31 sierpnia 2016 r., II OSK 87/15).
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela powyższy pogląd, stwierdzając jednocześnie, że zaskarżona uchwała z 6 lutego 2002 r., regulująca trasę przebiegu gazociągu wysokiego ciśnienia jest na tyle samodzielna i niezależna od nieobowiązującej już uchwały w sprawie m.p.z.p. z 1992 roku, że może funkcjonować w obrocie prawnym i nie utraciła mocy prawnej na podstawie art. 87 ust. 3 u.p.z.p. Wyczerpująco bowiem reguluje sposób zagospodarowania terenu działek objętych inwestycją, w tym działki nr [...], której właścicielem jest skarżąca A.M.. Innymi słowy, całościowo normuje zagadnienie planistyczne dotyczące przebiegu gazociągu wysokiego ciśnienia przez wskazane w uchwale tereny, dzięki czemu w tym zakresie nie ma potrzeby sięgania do uchwały już nieobowiązującej. Oceny Sądu w tym zakresie nie zmienia zapis § 2 ust. 1 lit. e zaskarżonej uchwały, zgodnie z którym "teren pomiędzy korytarzem technicznym a granicami opracowania pozostaje w dotychczasowym użytkowaniu".
Trudno wywieść z tego zapisu, tak jak czyni to strona skarżąca, że odnosi się on do przeznaczenia terenu określonego w zmienianej uchwale z 1992 roku. Nie odwołuje się bowiem wprost do ustaleń planu określających jego przeznaczenie, a jedynie do dotychczasowego użytkowania, które należy rozumieć jako dotychczasowe faktyczne wykorzystanie terenu, objętego zaskarżoną uchwałą. Zresztą odmienna ocena w tym zakresie nie zwalniałaby Sądu z dokonania oceny legalności zaskarżonej uchwały. Istotą bowiem kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne jest ocena legalności zaskarżonych aktów oraz czynności według stanu prawnego i faktycznego z daty ich podjęcia. Uchylenie albo zmiana uchwały przez inną uchwałę, a także utrata mocy uchwały na mocy przepisu przed wydaniem wyroku ma charakter konstytutywny, a zatem wywołuje skutek na przyszłość (ex nunc), natomiast stwierdzenie przez sąd nieważności uchwały samorządu terytorialnego znosi skutki tego aktu od samego początku (ex tunc).
W związku z powyższym w świetle jednolitego orzecznictwa sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 27 września 2007 r., II OSK 1046/07, wyrok NSA z 1 września 2010 r., I OSK 368/10, wyrok NSA z 4 listopada 2010 r., II OSK 1783/10, postanowienie NSA z 12 lutego 2013 r., II OSK 228/13), zmiana lub uchylenie albo utrata mocy zaskarżonego do sądu aktu prawa miejscowego nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku, jeżeli objęty skargą akt prawa miejscowego był i może być zastosowany do sytuacji z okresu poprzedzającego stwierdzenie jego nieważności, a w konsekwencji stanowić podstawę do kształtowania praw oraz obowiązków podmiotów prawa w tym okresie. Tak jest w niniejszej sprawie, gdyż zawarte w zaskarżonym planie ustalenia ukształtowały przeznaczenie nieruchomości nim objętych i umożliwiły wybudowanie gazociągu wysokiego ciśnienia DN300. Niewątpliwie zaskarżona uchwała narusza interes prawny skarżącej, jako współwłaścicielki nieruchomości, oznaczonej geodezyjnie [...], zapisanej w księdze wieczystej [...], co wykazała przedkładając na żądanie Sądu odpis powyższej księgi, gdyż określa przeznaczenie części tej działki pod budowę gazociągu wysokiego ciśnienia, wprowadzając jednocześnie szereg ograniczeń, zakazów i nakazów z tym związanych.
Zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a u.z.p. wójt, burmistrz lub prezydent miasta zawiadamia na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu właścicieli lub władających nieruchomościami, których interes prawny może być naruszony ustaleniami planu, co umożliwia wyżej wymienionym podmiotom wniesienie zarzutów w trybie art. 24 u.z.p. Jednakże brak wywiedzenia tego rodzaju zarzutów nie stoi na przeszkodzie późniejszemu zakwestionowaniu zapisów planu, na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 czerwca 2011 r., IV SA/Wa 742/11). Stąd też skarżąca była legitymowana - zgodnie z powołanym powyżej przepisem - do zaskarżenia opisanej na wstępie uchwały. Zgodnie z art. 27 ust. 1 u.z.p. - obowiązującym w dniu uchwalenia kwestionowanego planu miejscowego, powołanym ze względu na konieczność oceny legalności uchwały według stanu prawnego na dzień jej podejmowana - naruszenie trybu postępowania oraz właściwości organów określonych w art. 18 powoduje nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.
Skarżąca reprezentowana w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika nie zarzuciła w skardze uchybień w trakcie procedowania nad zakwestionowanym planem miejscowym. Również Sąd z urzędu nie dostrzegł tego rodzaju uchybień. Podkreślić jednak należy, iż orzecznictwie – na tle stosowania tego przepisu – ugruntowane jest stanowisko, że pojęcie trybu postępowania użyte w art. 27 ust. 1 u.z.p. jest kategorią szerszą niż tryb sporządzania planu sformułowany w art. 18 tej ustawy i mieści się w nim również wymóg przestrzegania treści art. 2, art. 4 i art. 10 u.z.p., w tym również zakaz nadużywania władztwa planistycznego (por. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2011 r., II OSK 1933/11, wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2015 r., II OSK 2789/13, wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 maja 2011 r., IV SA/Wa 2245/10, wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 maja 2012 r., IV SA/Wa 1971/11, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 9 stycznia 2019 r., II SA/Bd 1174/18).
Podzielając powyższe rozumienie pojęcie trybu postępowania uznać należało, iż kontrola legalności planu, uchwalonego na podstawie u.z.p, może obejmować kwestie objęte zarzutami zawartymi w skardze, a dotyczącymi wadliwego sposobu określenia w § 2 ust. 1 lit. b zaskarżonej uchwały szerokości korytarza technicznego gazociągu. W tym paragrafie organ uchwałodawczy ustalił "korytarz techniczny gazociągu o szerokości 30,3 m, tj. po 15,15 m na obie strony od osi projektowanego gazociągu". Pojęcie "korytarz techniczny gazociągu" nie zostało zdefiniowane w obowiązujących przepisach prawa. Procedura planistyczna w przedmiocie zmiany m.p.z.p. z 1992 roku rozpoczęła się 25 lipca 2001 r., kiedy to Rada Gminy podjęła uchwałę nr XXIX/23/2001 w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] w obrębach: [...] – gazociąg wysokiego ciśnienia. W tamtym okresie obowiązywało r.w.t.s.g. z 1995 r. Rozporządzenie to posługiwało się pojęciem "odległości podstawowych", określając różne odległości gazociągu od poszczególnych obiektów budowlanych.
W dniu 12 grudnia 2001 r. weszło w życie r.w.t.s.g., które uchyliło r.w.t.s.g z 1995 r. i które, regulując odległości gazociągu od innych obiektów, posługiwało się pojęciem "strefy kontrolowane". Zgodnie z § 2 pkt 5 r.w.t.s.g. strefa kontrolowana to obszar wyznaczony po obu stronach osi gazociągu, w którym operator sieci gazowej podejmuje czynności w celu zapobieżenia działalności mogącej mieć negatywny wpływ na trwałość i prawidłową eksploatację gazociągu. Rozporządzenie to obowiązywało do 5 września 2013 r., kiedy to zostało uchylone przez rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. z 2013 r., poz. 640), a więc również w chwili podejmowania zaskarżonej uchwały. W praktyce przyjmuje się, że korytarz techniczny gazociągu oznacza strefę kontrolowaną gazociągu i w konsekwencji pojęcia te stosowane są zamiennie.
Należy zwrócić uwagę na fakt, że co prawda procedura zmierzająca do podjęcia zaskarżonej w niniejszej sprawie uchwały rozpoczęła się 25 lipca 2001 r., jednakże sama uchwała została podjęta 6 lutego 2002 r., a więc już pod rządami r.w.t.s.g. Podkreślenia wymaga, iż r.w.t.s.g. z 1995 r. przewidywało szersze korytarze techniczne dla gazociągów wysokiego ciśnienia niż przepisy późniejsze. Na przykład, pozwalało w przypadku gazociągów DN 300 na lokalizowanie budynków użyteczności publicznej i zamieszkania zbiorowego czy też budynków mieszkalnych zabudowy jedno – i wielorodzinnej w odległości 15 m. R.w.t.s.g. zmniejszyło strefę kontrolowaną. I tak, w świetle § 9 ust. 6 tego rozporządzenia szerokość stref kontrolowanych, których linia środkowa pokrywa się z osią gazociągu, powinna wynosić dla gazociągów podwyższonego średniego ciśnienia i gazociągów wysokiego ciśnienia, o średnicy nominalnej oznaczonej symbolem "DN": a) do DN 150 włącznie - 4 m, b) powyżej DN 150 do DN 300 włącznie - 6 m, c) powyżej DN 300 do DN 500 włącznie - 8 m, d) powyżej DN 500 - 12 m. W świetle tego przepisu nie ulega wątpliwości, że § 2 ust. 1 lit. b zaskarżonej uchwały, wyznaczając szerokość korytarza technicznego spornego gazociągu na 30,3 m, tj. po 15,15 m na obie strony od osi projektowanego gazociągu, istotnie narusza powyższy przepis.
Podkreślić należy, iż oceniając legalność planu miejscowego należy brać pod uwagę wymagania proceduralne oraz normy prawa materialnego obowiązujące w chwili podjęcia uchwały, stosownie do zasady legalizmu przewidzianej m. in. w art. 7 Konstytucji RP oraz powszechnie przyjętej zasady prawa tempus regit actum - czas rządzi czynnością. Jednocześnie takie brzmienie zaskarżonego przepisu w sposób nadmierny i nieproporcjonalny ingeruje w prawo własności skarżącej, co stanowi o nadużyciu władztwa planistycznego gminy, a ponadto narusza hierarchię aktów prawnych. Zgodnie bowiem z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Ustęp 2 stanowi natomiast, że źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego. Zatem akty prawa miejscowego są aktami niższego rzędu w stosunku do ustaw oraz rozporządzeń, a tym samym nie mogą pozostawać z nimi w sprzeczności.
Mając na uwadze powyższe Sąd - na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. - stwierdził nieważność § 2 ust. 1 lit. b zaskarżonej uchwały oraz załącznika nr 1 do zaskarżonej uchwały w zakresie wyznaczającym szerokość korytarza technicznego gazociągu (pkt I wyroku). Przy czym Sąd uczynił to jedynie w odniesieniu do działki nr [...], zapisanej w księdze wieczystej nr [...]. Wskazać bowiem trzeba, że w postępowaniu toczącym się na podstawie na art. 101 ust. 1 u.s.g. orzeka się jedynie w granicach interesu prawnego skarżącego. Oznacza to, że w przypadku stwierdzenia istotnego naruszenia prawa sąd może stwierdzić nieważność uchwały w części wyznaczonej interesem prawnym skarżącego. Jeżeli więc skarżący wywodzi swój interes z prawa własności nieruchomości, to stwierdzenie nieważności aktu powinno zasadniczo nastąpić tylko w odniesieniu do części planu dotyczącej tej nieruchomości, a w szerszym zakresie tylko wówczas, gdy jest to niezbędne dla zachowania spójności ustaleń planistycznych.
Trzeba bowiem mieć na uwadze, że wyeliminowanie z obrotu prawnego m.p.z.p. w szerszym zakresie wywołuje skutki prawne wobec innych podmiotów, które nie biorą udziału w postępowaniu sądowym i nie mogą przez to bronić swojego interesu w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2019 r., II OSK 845/17, wyrok WSA w Poznaniu z 17 października 2019 r., IV S/Po 597/19). Zatem w niniejszej sprawie merytoryczna kontrola zaskarżonej uchwały dokonana została wyłącznie w granicach wyznaczonych prawną ochroną przysługującą A.M., wywiedzioną z prawa własności działki [...], która to działka objęta została zaskarżoną uchwałą.
W konsekwencji powyższego brak było podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w całości. Ponadto po wyeliminowaniu ustaleń dotyczących szerokości pasa technicznego zaskarżony akt prawny może funkcjonować w obrocie prawnym z uwzględnieniem przepisów r.w.t.g.s. W związku z tym w pozostałym zakresie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę (pkt II wyroku).
O kosztach sądowych Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty składają się:
- - wpis sądowy w wysokości 300 zł, ustalony na podstawie § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r., nr 221, poz. 2193),
- - wynagrodzenie pełnomocnika, będącego radcą prawnym, w wysokości 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265),
- - opłaty skarbowej od przedłożonego pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.