Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zatwierdził dla D. sp. z o.o. (dalej jako inwestor) projekt budowlany zamienny zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych nr [...] w zabudowie szeregowej na działkach o nr ewid. gruntu [...]i zezwolił na wznowienie robót budowlanych przy budowie zespołu budynków mieszkalnych nr [...] w zabudowie szeregowej w w/w lokalizacji i nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie wskazanego wyżej zespołu budynków jednorodzinnych w zabudowie szeregowej po zakończeniu budowy, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Na skutek odwołania złożonego przez A.S. decyzją z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Pismem z dnia [...] marca 2022 r. A.S., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z powodu występowania niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Zdaniem pełnomocnika skarżącej w związku z przedstawionymi w skardze zarzutami zachodzi wysokie prawdopodobieństwo, iż zaskarżone decyzje zostaną uchylone przez sąd. Złożenie wniosku uzasadnione zostało potrzebą zapobieżenia skutkom wykonania zaskarżonych decyzji, które w przyszłości ciężko będzie odwrócić, mając na uwadze możliwość zrealizowania inwestycji. Następnie pełnomocnik wskazał na interpretacje w judykaturze pojęcia trudnych do odwrócenia skutków jako powodujących istotną i trwałą zmianę rzeczywistości i powrót do stanu poprzedniego przy dużym nakładzie sił i środków lub po dłuższym czasie. Pełnomocnik skarżącej wskazał przy tym na brak konieczności udowodnienia a jedynie potrzebę uprawdopodobnienia przesłanek uzasadniających uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji.
W piśmie z dnia [...] maja 2022 r. uczestnik postępowania (inwestor) wniósł o oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Następnie w piśmie procesowym z [...] czerwca 2022 r. pełnomocnik uczestnika postepowania (inwestora) podtrzymał wniosek o oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując na niezasadność zarzutów podniesionych w skardze oraz fakt wybudowania budynków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W świetle art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) Sąd może wstrzymać na wniosek strony skarżącej wykonanie aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uwzględnienie wniosku o udzielenie tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uwarunkowane uprzednim stwierdzeniem, że spełniona została któraś z przesłanek, określonych w powołanym powyżej przepisie ustawy. Akt, którego wykonanie ma być wstrzymane, powinien kwalifikować się do wykonania, a uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na wnioskodawcy.
Jak przyjmuje się w orzecznictwie, przez niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, należy rozumieć taki uszczerbek (majątkowy lub niemajątkowy), który nie będzie mógł być usunięty przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego surogat w postaci sumy pieniężnej nie przedstawiałby znaczenia dla skarżącego, albo gdyby zachodziło zagrożenie życia lub zdrowia (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 12 października 2021 r., II OZ 648/21).
Niewątpliwie przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji muszą być rozważone z uwzględnieniem specyfiki skutków tej konkretnej decyzji, której mają dotyczyć. Jak słusznie zauważył NSA w postanowieniu z dnia 20 stycznia 2022r., sygn. akt II OZ 15/22, zastosowanie ochrony tymczasowej w toku postępowania sądowoadministracyjnego w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu ma charakter wyjątkowy. Szczególnie ma to miejsce w odniesieniu do decyzji zezwalającej na prowadzenie robót budowlanych. Przemawia za tym m.in. przewidziana przez ustawodawcę w art. 35a ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane, możliwość uzależnienia przez sąd wstrzymania wykonania decyzji od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora.
Zauważyć należy, iż co do zasady skutki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji dotyczą przede wszystkim interesów inwestora. To inwestor przygotowując proces budowlany, na jego realizację ponosi wysokie koszty, a często też korzysta z zaciągniętych kredytów udzielanych przez instytucje finansowe. Przy czym zaznaczyć należy, że to inwestor ponosi ryzyko prowadzenia robót przed rozpoznaniem skargi przez sąd i to na nim spoczywać będzie obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego w razie, gdyby okazało się, że w wyniku rozpoznania skargi decyzja zostanie uchylona (postanowienie NSA: II OZ 131/08 z dnia 22 lutego 2008 r. - niepublikowany oraz II OZ 145/08 z dnia 26 lutego 2008 r. –publikowany w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Aby sąd mógł stwierdzić czy w sprawie zaistniały przesłanki wstrzymania wykonania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny i zezwalającej na wznowienie robót budowlanych, wnioskodawca musi wskazać na istnienie konkretnych okoliczności pozwalających na wniosek, że wstrzymanie wykonania tego aktu jest zasadne oraz wykazać, dlaczego osoba uprawniona do prowadzenia robót budowlanych na podstawie zaskarżonej decyzji ma ponosić ujemne skutki związane ze wstrzymaniem jej wykonania, skoro to inwestor ponosi ryzyko prowadzenia robót przed rozpoznaniem skargi przez sąd i to na nim spoczywać będzie obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego, w razie gdyby okazało się, że w wyniku rozpoznania skargi decyzja zostanie uchylona (por. postanowienie NSA z 14 stycznia 2011 r., II OZ 1335/10).
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż za zasadnością zastosowania przez sąd ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny i zezwalającej na wznowienie robót budowlanych przemawiać powinny tylko takie aktualne, konkretne i obiektywne okoliczności sprawy, które ze względu na negatywne i nieakceptowane prawem skutki, mogą powodować realne niebezpieczeństwa, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
W przedmiotowej sprawie pełnomocnik skarżącej, wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazał na wiążące się z wykonaniem zaskarżonej decyzji niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym nie zostało jednoznacznie określone i sprecyzowane o jakie skutki chodzi. Pełnomocnik skarżącej wskazując na brak konieczności udowodnienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji a jedynie uprawdopodobnienie, nie powołał w tym zakresie aktualnych i konkretnych okoliczności, nie załączył też żadnych dokumentów.
W związku z powyższym w ocenie Sądu skarżąca nie uprawdopodobniła, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wyrządzić jej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Powołując w uzasadnieniu wniosku szereg okoliczności uzasadniających jego złożenie, jednocześnie w żaden sposób nie uprawdopodobniono ich wystąpienia.
Mając na uwadze w/w okoliczności, stanowiska stron postępowania oraz konieczność wyważenia ich interesów, Sąd uznał, iż w aktualnym opisanym powyżej stanie, nie można przyjąć za uprawdopodobnione przez stronę skarżącą spełnienie określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Dodać należy, iż także na podstawie akt sprawy brak jest innych niż wskazane przez skarżącą okoliczności pozwalających przyjąć, iż wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z trudnymi do odwrócenia skutkami, bądź spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody.
Sąd wyjaśnia także, iż w ramach rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd nie ocenia prawidłowości wydania tej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem oraz trafności zarzutów skargi, gdyż to stanowi przedmiot rozpoznania merytorycznego, które dopiero będzie miało miejsce, ale Sąd ocenia na tym etapie jedynie to czy jej wykonanie, jeszcze przed prawomocnym jej skontrolowaniem może doprowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom strony skarżącej. Stąd wbrew stanowisku skarżącej treść zarzutów zawartych w skardze i przewidywane przez skarżącą prawdopodobieństwo uwzględnienia skargi nie mogą stanowić przesłanek uzasadniających pozytywne rozpoznanie wniosku o wstrzymanie.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.