Uzasadnienie
Decyzją z [...] marca 2012r. nr [...] Starosta skierował E.M. na badania lekarskie przeprowadzone w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem z powodu otrzymania z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych informacji o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia.
[...] maja 2012 r. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy (dalej: WOMP) wydał dwa orzeczenia nr [...] i nr [...]. W pierwszym orzeczeniu WOMP stwierdził u E.M. istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii A, A1, B, B1, T oraz B+E (wskazując datę ponownego badania lekarskiego -kwiecień 2014 r.), zaś w drugim - istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii C, C1, D, D1, C+E, D+E, C1+E, D1+E, oraz pozwolenia do kierowania tramwajem (bezterminowo).
Wskutek odwołania od tych orzeczeń, złożonego przez E.M., Instytut Medycyny Pracy, orzeczeniem lekarskim z [...] czerwca 2012 r. nr [...] również stwierdził istnienie u strony przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii A, A1, B, B1, T oraz B+E (wskazując datę ponownego badania lekarskiego - [...] grudnia 2013 r.) oraz orzeczeniem z tej samej daty nr [...] stwierdził istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii C, C1, D, D1, C+E, D+E, C1+E, D1+E, oraz pozwolenia do kierowania tramwajem (bezterminowo).
Pismem z [...] lipca 2012 r. nr [...] Starosta zawiadomił E.M. o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie cofnięcia posiadanych przez niego uprawnień do kierowania pojazdami kat. A, B, C, D, BE, CE i DE, pouczając stronę o uprawnieniach wynikających z przepisu art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., nr 98, póz. 1071 zezm., dalej: K.p.a).
Decyzją z [...] sierpnia 2012 r. nr [...], Starosta cofnął E.M. uprawnienia do kierowania pojazdami wg kat. A, B, C, D, BE, CE i DE. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał na mające ostateczny charakter, orzeczenia lekarskie wystawione przez lekarza uprawnionego
Instytutu Medycyny Pracy, w którym stwierdzono u E.M. istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których wymagane jest m.in. posiadanie prawa jazdy kat. A, B, C, D, BE, CE i DE, stwierdzając, iż w zaistniałej sytuacji zobowiązany był do cofnięcia stronie uprawnień do kierowania pojazdami na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r., nr108, póz. 908 ze zm., dalej: P.r.d)
W odwołaniu od tej decyzji E.M. wskazał, że organ pierwszej instancji nie zastosował się do wymogów wynikających z art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. Nie wezwał strony do wyjaśnień, zaś swoje rozstrzygnięcie oparł jedynie na orzeczeniach lekarskich wydanych przez Instytut Medycyny Pracy. Nie wziął natomiast pod uwagę karty informacyjnej leczenia szpitalnego z [...] lipca 2012 r., w której stwierdzono, że obserwacja w kierunku padaczki jest ujemna, co oznacza brak przeciwwskazań do kierowania pojazdami mechanicznymi.
Decyzją z [...] grudnia 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując się na przepisy art. 140 ust. 1 pkt 1 P.r.d utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Uzasadniając decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż decyzja Starosty o skierowaniu odwołującego na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem ma charakter wiążący dla organów administracji orzekających w niniejszej sprawie. Zdaniem organu odwoławczego, w świetle wydanych orzeczeń lekarskich organ pierwszej instancji zasadnie cofnął E.M. w drodze decyzji uprawnienia do kierowania pojazdami. Zgodnie bowiem z treścią art. 140 ust. 1 pkt 1 P.r.d, decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Przepis ten nie pozostawia organowi w tym zakresie jakiegokolwiek luzu decyzyjnego, gdyż decyzja w przedmiocie cofnięcia uprawnień ma charakter tzw. decyzji związanej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło ponadto, że organy administracji nie są kompetentne i uprawnione do oceny wyników tych badań z punktu widzenia zdolności do bezpiecznego kierowania pojazdami. Osobami powołanymi do takiej oceny są lekarze dysponujący odpowiednią specjalizacją.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożył E.M., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 80 K.p.a poprzez nieuwzględnienie jako środka dowodowego dokumentu - karty leczenia szpitalnego oraz naruszenie art. 140 ust. 1 pkt 1 P.r.d poprzez ustalenie spełnienia przesłanki istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podczas gdy przesłanka ta nie została spełniona. Skarżący wniósł o uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty z [...] sierpnia 2012r. nr [...]. Skarżący wniósł także o przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., póz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a) dowodu z zaświadczenia lekarskiego z [...] stycznia 2013 r. na okoliczność stwierdzenia jego stanu zdrowia.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest nieuzasadniona.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny czy i w jakim zakresie organ właściwy w sprawie podjęcia decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami tj. starosta, ma kompetencje do dokonywania weryfikacji prawidłowości orzeczeń lekarskich stwierdzających przeciwwskazania do kierowania pojazdami, wydanych w trybie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2012 r., póz. 133). W związku z tym przypomnieć należy, że podstawę prawną kontrolowanych decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami stanowił przepis art. 140 ust.1 pkt 1 P.r.d. Zgodnie z tym przepisem decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie stwierdzenia, na podstawie orzeczenia lekarskiego, istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak słusznie wskazał organ odwoławczy przyjęto, że orzeczenia lekarskie wydane w trybie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, nie podlegają weryfikacji przez organy administracji publicznej (starostę) w prowadzonych przez nie
Sygn. akt II S A/Go 190/13 postępowaniach o wydanie lub cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Organy są związane takimi orzeczeniami lekarskimi i nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 lutego 2011 r. sygn. l OSK 547/10, Lex Polonica nr 2469828; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2009 r., sygn. l OSK 840/08, Lex Polonica nr 2271757; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 marca 2005 r., sygn. l OSK 1273/04, Przegląd Prawa Publicznego 2007/5 str. 96; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2007 r., sygn. l OSK 251/06, LEX nr 291185).
Sposób przeprowadzania badań lekarskich, a także warunki i tryb odwoływania się od orzeczeń lekarskich są określone w ww. rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r., wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 123 P.r.d. W omawianym rozporządzeniu przewidziany został tryb postępowania, który przewiduje prawo strony oraz organu do złożenia odwołania od orzeczenia lekarskiego do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy właściwego ze względu na miejsce zamieszkania badanego, a jeżeli pierwsze orzeczenie lekarskie wydał lekarz zatrudniony w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy, to "podmiotami odwoławczymi" są wymienione w § 12 ośrodki medycyny pracy (w tym m.in. Instytut Medycyny Pracy im. prof. dr med. J.N. - pkt 1 ust. 3 § 12 rozporządzenia). Podkreślić należy, iż regulacja dotycząca czynności specjalistycznych (badania lekarskie, sposób ich przeprowadzania i rozpoznawania odwołań), którą przewiduje przedmiotowe rozporządzenie, stanowi procedurę odrębną od procedury administracyjnej.
Ostateczne orzeczenia lekarskie nie podlegają zatem weryfikacji tak pod względem ich treści, jak i procedowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 marca 2005 r., sygn. OSK 1273/04, LEX nr 189224).
Analiza treści przepisu § 4 ust. 1, 2 i 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. prowadzi do wniosku, iż jedynie w wyniku badań lekarskich mogą być ustalane ograniczenia w kierowaniu pojazdami w związku ze stanem zdrowia. Postępowanie w sprawie weryfikacji uprawnienia do prowadzenia pojazdów odbywa się więc dwuetapowo. Na pierwszy etap składa się postępowanie diagnostyczne prowadzone w ściśle określonym zakładzie medycyny pracy przez uprawnionego lekarza, które zostało wszczęte w związku z decyzją właściwego starosty na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 P.r.d. Na tym etapie, jak zasadnie wskazał organ odwoławczy, strona może kwestionować wyniki badań, przedstawiać posiadane dokumenty lekarskie, w tym zgromadzone wyniki innych badań mających znaczenie w sprawie,
Sygn. akt II SA/Go 190/13 może korzystać z możliwości wniesienia odwołania od orzeczenia lekarskiego organu pierwszej instancji.
W niniejszej sprawie skarżący skorzystał z możliwości wniesienia odwołania od orzeczeń WOMP do Instytutu Medycyny Pracy, który orzeczeniami lekarskimi z [...] czerwca 2012 r. nr [...] i nr [...], również stwierdził istnienie u strony przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
Kolejny etap ma miejsce po zakończeniu części diagnostyczno-orzeczniczej postępowania i jeżeli w ostatecznym orzeczeniu lekarskim stwierdzono przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów mechanicznych, wydawana jest decyzja o cofnięciu uprawnień (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 5 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Po 75/2010, Lex Polonica nr 2354471).
Wobec powyższego w sytuacji związania ostatecznym orzeczeniem lekarskim, wydanym w trybie powołanego rozporządzenia, organy administracji publicznej w prowadzonych przez nie postępowaniach w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami nie mają podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń. Związanie ostatecznym orzeczeniem lekarskim, wydanym na podstawie § 13 cytowanego rozporządzenia, wyklucza ponadto możliwość przeprowadzenia w postępowaniu o cofnięcie prawa jazdy dowodu z opinii biegłego co do treści zawartych w tym orzeczeniu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 marca 2005r., OSK 1273/04, LEX nr 189224).
Zasadnie wskazał organ odwoławczy, iż orzeczenie lekarskie sporządza się wg ustalonego urzędowo wzoru, który został określony w załączniku Nr 5 do rozporządzenia. Nie przewiduje się w nim ani podania stwierdzonej w wyniku badań jednostki chorobowej, ani uzasadnienia jej wpływu na zdolność badanego do prowadzenia pojazdów silnikowych. W tym zakresie dopuszczalne jest zatem zamieszczenie w nim jedynie rozstrzygnięcia pozytywnego lub negatywnego, (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2011 r. sygn. l OSK 1859/10, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 stycznia 2007r., sygn. l OSK 251/06, LEX nr 291185). Istnieje przy tym możliwość przeprowadzenia - w oparciu o przepis art. 76 § 3 K.p.a przeciwdowodu względem orzeczenia lekarskiego jako dokumentu urzędowego. Przeciwdowodem tym mogłoby być jednak jednie uzyskane przez stronę w wyniku poddania się przez nią z własnej inicjatywy badaniu lekarskiemu - zaświadczenie uzyskanie w trybie przewidzianym powoływanym rozporządzeniem. Słuszne jest w związku z tym stanowisko organu odwoławczego, iż informacja leczenia szpitalnego skarżącego, nie może stanowić przeciwdowodu względem treści orzeczeń
Sygn. akt II SA/Go 190/13 lekarskich Instytutu Medycyny Pracy. Z tego też powodu Sąd na rozprawie, na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a, oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu z zaświadczenia lekarskiego z [...] stycznia 2013 r., tym bardziej, że zaświadczenie to wystawiono po wydaniu decyzji przez organ odwoławczy.
Mając na uwadze poczynione rozważania, za zgodne z prawem uznać należało stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymujące w mocy decyzję organu pierwszej instancji o cofnięciu skarżącemu uprawnień kat. A, B, C, D, BE, CE i DE do kierowania pojazdami, wywiedzione z ostatecznych orzeczeń lekarskich Instytutu Medycyny Pracy z [...] czerwca 2012r., stwierdzających istnienie przeciwwskazań do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy m.in. kat A, B, C, D, BE, CE i DE
W tym stanie rzeczy skoro podniesione zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest zarzutów, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.