Uzasadnienie
Rada Gminy podjęła w dniu 27 września 2013 r. uchwałę nr XXX/172/2013 w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych.
J.I. i F.I., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższą uchwałę, domagając się stwierdzenia jej nieważności w części, tj. w zakresie załącznika numer 1 i zaliczenia do dróg gminnych ulicy [...] znajdującej się na działce nr [...], gdyż ulica [...] składa się z kilku działek, w tym działek będących własnością osób prywatnych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., określanej dalej jako p.p.s.a.), kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawie skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Taki właśnie akt stał się przedmiotem skargi J.I. i F.I., którzy zakwestionowali legalność części uchwały Rady Gminy z dnia 27 września 2013 r. nr XXX/172/2013, podjętej w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych w odniesieniu do ulicy [...].
Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym do 1 czerwca 2017 r., w przypadkach, gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę wnosiło się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na złożone uprzednio wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Do kategorii takich spraw należały skargi na uchwały organów gminy, składane na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 559, określanej dalej jako u.s.g.), w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017 r. W świetle ówcześnie obowiązującego art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Ustawa z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935) zgodnie z art. 2 pkt 2 zniosła powyżej wskazany obowiązek. Jednakże stosownie do jej art. 17 ust. 2, przepisy art. 52 i art. 53 p.p.s.a., oraz przepisy m. in. u.s.g. w brzmieniu znowelizowanym stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych dopiero po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej. W myśl art. 18 ustawy ustawa zmieniająca weszła w życie 1 czerwca 2017 r., a więc do aktów wydanych przed 1 czerwca 2017 r. zastosowanie znajdują przepisy u.s.g. oraz art. 52 i 53 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym przed tą datą. W niniejszej sprawie, z uwagi na datę podjęcia zaskarżonego aktu, tj. 27 września 2013 r., bez wątpienia zastosowanie znajdą przepisy obowiązujące przed 1 czerwca 2017 r., a zatem wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia stanowiło przesłankę dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego na opisaną na wstępie uchwałę.
Analiza akt niniejszej sprawy wykazała, że skarżący nie wystąpili do organu, który podjął zaskarżoną uchwałę, tj. do Rady Gminy z takim wezwaniem, czyli nie wyczerpali dostępnego im środka zaskarżenia. Okoliczność tę potwierdził pełnomocnik skarżących, który na wezwanie Sądu, w piśmie z dnia [...] maja 2022 r. oświadczył, że przed wniesieniem skargi do WSA w Gorzowie Wlkp. skarżący złożyli pozew do Sądu Rejonowego o ustalenie zgodności księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, a pozew ten skarżący traktowali jako wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa. W ocenie Sądu, pozwu wystosowanego do sądu powszechnego we wskazanej przez pełnomocnika sprawie, nie można potraktować jako wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, uregulowanego w poprzednio obowiązującym art. 101 ust. 1 u.s.g.
Mając na uwadze powyższe, skargę wniesioną przez J.I. i F.I. należało uznać za niedopuszczalną. W konsekwencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji.
O zwrocie uiszczonego przez skarżących wpisu sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy (punkt 2 sentencji).