Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.z 26 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Go 255/11

Uzasadnienie

Pismem z dnia [...] grudnia 2010 r. D.B. wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z zastrzeżeniami do pracy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w zakresie rozpatrywanych przez Ośrodek wniosków o pomoc. Wnioskodawczyni zasugerowała zajęcie się jej sprawami w ramach instrumentów kontroli i nadzoru znajdujących się w gestii Kolegium. Wezwany do ustosunkowania się do treści pisma organ pierwszej instancji wyjaśnił, że sprawy, na temat których strona żąda wyjaśnień, zakończyły się wydaniem decyzji administracyjnych z odpowiednim uzasadnieniem i wypłatą świadczeń.

Pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze poinformowało stronę, iż jako organ drugiej instancji, którego zadania i zakres działania oraz zakres działania określa ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych, nie posiada kompetencji nadzorczych nad działalnością Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, a w szczególności nie jest władne do nakazania organowi wydania konkretnej decyzji administracyjnej. Rozpoznanie sprawy w trybie administracyjnym obwarowane jest warunkami formalnymi określonymi m.in. w Kodeksie postępowania administracyjnego.

W związku z tym organy rozpoznające sprawę są zobowiązane w ramach swojej działalności podejmować czynności zgodnie z prawem i w granicach prawa. Organ obowiązany jest zachować procedury, a do nich należy podanie informacji o przebiegu postępowania administracyjnego, zawiadomienie o konieczności przeprowadzenia w miejscu zamieszkania strony ubiegającej się o pomoc materialną ze środków opieki społecznej, wywiadu środowiskowego. Zdaniem Kolegium nie zachodziły podstawy do podjęcia działań żądanych przez stronę.

D.B. zwróciła się do Kolegium o ponowne rozpatrzenie powyższej sprawy.

Pismem z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje wcześniejsze stanowisko w sprawie.

Na powyższe pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego D.B. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując jego zasadność i zgodność z prawem. Wniosła o usunięcie naruszenia swego interesu prawnego wywołanego powyższym pismem organu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skargę należało odrzucić.

Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza, czy sprawa będąca jej przedmiotem należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Poddanie w przepisie art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych wykonywania administracji publicznej kontroli sądu administracyjnego nie oznacza, że cała działalność administracji publicznej została taką kontrolą objęta. Ograniczenie jej zakresu wynika z treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., który enumeratywnie wylicza formy działania administracji publicznej podlegające kontroli sądów administracyjnych.

W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

W rozpatrywanej sprawie zasadniczym zagadnieniem wymagającym rozstrzygnięcia było to, czy zaskarżone pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] stanowi jedną z prawnych form działania administracji wskazanych w art. 3 p.p.s.a. W szczególności należało rozważyć, czy akt ten mieści się w kategorii "innych aktów i czynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

W orzecznictwie i literaturze przedmiotu przyjmuje się, że stosowanie tego przepisu może mieć miejsce, gdy spełnione są następujące przesłanki:

1. 1) akt lub czynność nie mają charakteru decyzji lub postanowienia,
2. 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych, skierowane do konkretnego podmiotu,
3. 4) mają charakter publicznoprawny oraz
4. 5) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2008, s. 31-32; T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, A. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2009, s. 29- 31).

Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2008, s.32).

Skierowane do skarżącej pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] nie posiada tej ostatniej cechy, brak jest bowiem bezpośredniego związku między treścią pisma organu a sferą praw i obowiązków skarżącej. Zaskarżone pismo Kolegium ma charakter wyłącznie wyjaśniający, informacyjny, a jego treść nie zawiera konkretyzacji w odniesieniu do skarżącej jakiegokolwiek uprawnienia lub obowiązku, co prowadzi do wniosku, że pismo to nie podlega zaskarżeniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

W świetle powyższych okoliczności należało uznać, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, wobec czego w myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a skarga podlega odrzuceniu.