Uzasadnienie
W dniu 27 stycznia 2017 r. D.B. złożyła w siedzibie Samorządowego Kolegium Odwoławczego pismo nawiązując w nim do otrzymanego przez nią pisma Spółdzielni Mieszkaniowej (dalej jako SM) z dnia [...] stycznia 2017r., informującego o otrzymaniu wydanego w dniu [...] października 2016 r. przez Prezydenta Miasta (znak: [...]) zaświadczenia o niewniesieniu sprzeciwu na wykonanie termomodernizacji i kolorystyki elewacji budynku mieszkalnego na terenie działki nr [...] i przystąpieniu w związku z tym do prac termomodernizacyjnych i remontowych (kserokopię pisma SM załączona została do pisma). D.B. podała w treści w/w pisma, iż,,zwraca się z zażaleniem w kwestii zaświadczenia z dnia [...] października 2016 r." W dalszej części pisma D.B. wskazała na zmianę opłat za użytkowanie lokalu wynikającą z termomodernizacji i kwestionując konieczność ponoszenia przez nią dodatkowych kosztów z tego tytułu.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu pisma z dnia [...] stycznia 2017 r., w którym jak podał organ, D.B. złożyła zażalenie na pismo SM z dnia [...] stycznia 2017 r., działając w oparciu o treść art. 66 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej jako kpa) orzekło o zwrocie pisma.
W uzasadnieniu do postanowienia Kolegium podało, iż w piśmie z dnia [...] stycznia 2017r. D.B. złożyła zażalenie w kwestii zaświadczenia wydanego przez Urząd Miasta, które według strony jest podstawą do działań SM w zakresie termomodernizacji budynku przy ul. [...].
Następnie SKO wskazało na treść art.1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, zgodnie z którym samorządowe kolegia odwoławcze są organami wyższego stopnia w rozumieniu przepisów kpa w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego. Z kolei w myśl art. 2 cyt. ustawy w sprawach, o których mowa w art 1 ust. 1 kolegia są organami właściwymi w szczególności do rozpatrywania odwołań od decyzji, zażaleń na postanowienia, żądań wznowienia postępowania lub do stwierdzenia nieważności decyzji.
Mając na uwadze, iż pismo D.B. nie stanowi odwołania od decyzji, ani też zażalenia na postanowienie organu, Kolegium stwierdziło brak podstaw do jego rozpoznania. SKO podkreśliło, iż nie jest organem nadzoru nad jednostkami poza administracyjnymi i nie ma możliwości wpływu na decyzje i działania tychże jednostek. SKO wyjaśniło, iż SM nie jest organem w rozumieniu przepisów kpa. Z powyższych względów Kolegium uznało, iż nie ma podstaw do podjęcia działań w przedmiotowej sprawie, uznając tym samym zwrot pisma za uzasadniony.
Zgodnie z pouczeniem zawartym w w/w postanowieniu D.B. zwróciła się do SKO z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, iż sprawa objęta zaświadczeniem jest typowo administracyjną sprawą i podtrzymując stanowisko wyrażone w piśmie z dnia [...] stycznia 2017 r.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie własne.
Kolegium uznało, iż w zaskarżonym postanowieniu organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i prawidłowo dokonał zważeń prawnych, które organ odwoławczy podzielił i uznając je za własne.
Następnie Kolegium wskazało na treść przepisów prawa regulujących zagadnienie ponownego rozpatrzenia sprawy (art. 127 § 1 i 3, art. 141 i art. 144 kpa).
Dalej SKO podało, iż zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 4, art. 148 oraz art. 149 kpa organ po otrzymaniu podania o wznowienie postępowania, we wstępnej fazie obowiązany jest zbadać czy nie ma przeszkód podmiotowych i przedmiotowych do wszczęcia postępowania wznowieniowego. Organ bada legitymację podmiotu składającego wniosek, czy wniosek dotyczy decyzji ostatecznej, czy został złożony w terminie o jakim mowa w art. 148 § 1 i 2 kpa oraz czy podane we wniosku przyczyny wznowienia mieszczą się w katalogu podstaw wznowienia wymienionych w art. 145 § 1 kpa.
Organ odwoławczy dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w całości podzielił argumentację tam zawartą i za prawidłowe uznał stwierdzenie, że w okolicznościach sprawy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie został oparty na ustawowych przesłankach wznowienia, enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 kpa. Powyższe zdaniem Kolegium zasadnie stanowi postawę do odmowy wznowienia postępowania i tym samym utrzymania w mocy postanowienia z dnia [...] lutego 2017 r.
Nie zgadzając się ze stanowiskiem organu D.B. złożyła od powyższego postanowienia skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości powielając stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. 2014 poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2016 poz. 718, powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Sądowa kontrola legalności zaskarżonych decyzji (postanowień) administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przeprowadzone w tak określonych ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem w ocenie Sądu postanowienie organu odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie wydane przez organ w I instancji naruszają prawo w stopniu o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Przedmiot zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie stanowiło postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2017 r. o utrzymaniu w mocy postanowienia własnego z dnia [...] lutego 2017 r. o zwrocie skarżącej pisma z dnia [...] stycznia 2017 r.
Zasadnicze znaczenia dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie ma fakt, iż iż organ zarówno w postanowieniu wydanym w I, jak i w II instancji, orzekając o zwrocie pisma D.B. przyjął, iż strona skarży w nim pismo Spółdzielni Mieszkaniowej z dnia [...] stycznia 2017 r., informujące o planowanej termomodernizacji budynku, w którym znajduje się lokal skarżącej. Na taką interpretację organu wskazuje wstępna część postanowień oraz treść uzasadnień obu instancji. Z powyższych względów w oparciu o treść art. 66 § 3 kpa, zgodnie z którym jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny organ do którego podanie wniesiono zwraca je wnoszącemu, Kolegium postanowiło zwrócić skarżącej pismo. Kolegium stwierdziło, iż nie jest właściwe do rozpoznania zażalenia na pismo SM, a ponieważ spółdzielnia nie jest organem administracji publicznej, SKO nie znalazło też podstaw do przekazania pisma organowi właściwemu.
Sąd uznał stanowisko organu za błędne. W ocenie Sądu analiza treści pisma z dnia [...] stycznia 2017 r., mimo jego rozbudowanej i nieco rozproszonej formy, wyraźnie wskazuje, iż intencją strony było złożenie zażalenia na zaświadczenie Prezydenta Miasta z dnia [...] października 2016 r. o niewniesieniu sprzeciwu na wykonanie termomodernizacji i kolorystyki elewacji budynku przy ul. [...], nie zaś zażalenia na pismo SM z dnia [...] stycznia 2017 r. Skarżąca już na wstępie pisma podała, iż,,zwraca się z zażaleniem w kwestii zaświadczenia z dnia [...] października 2016r.". Za taką interpretacją przemawia także treść wniosku o ponowne rozpatrzenia sprawy, w którym D.B. podała, iż sprawa - wbrew stanowisku Kolegium - stanowi typową sprawę administracyjną, gdyż dotyczy zaświadczenia Prezydenta Miasta.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, iż organ błędnie zinterpretował pismo D.B. z dnia [...] stycznia 2017 r., gdyż obowiązany był przyjąć, kierując się jego treścią i intencją skarżącej w nim zawartą, iż dotyczyło ono zażalenia na zaświadczenie z dnia [...] października 2016 r.
Z powyższych względów Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji wydane zostały z naruszeniem art. 66 § 3 kpa. Na tle bowiem tak ustalonego stanu faktycznego i w świetle cytowanego wcześniej art. 66 § 3 kpa, zdaniem Sądu brak było przesłanek do zwrotu pisma skarżącej, gdyż z treści pisma z dnia [...] stycznia 2017 r. wynikało, iż skarżony jest akt organu administracji publicznej i możliwym było ustalenie organu właściwego w sprawie.
Wyjaśnić należy, iż zaświadczenie Prezydenta Miasta z dnia [...] października 2016 r. wydane zostało w związku ze zgłoszeniem złożonym przez SM do Urzędu Miasta w zakresie wykonanie termomodernizacji i kolorystyki elewacji budynku mieszkalnego na terenie działki nr [...]. Zgodnie z treścią art. 30 ust. 1 pkt 2 c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. z 2016 r. poz. 290, ze zm., dalej jako Pr. b.) docieplenie budynków o wysokości powyżej 12 m i nie wyższych niż 25 m objęte jest zgłoszeniem. W myśl art. 30 ust. 5 aa Pr. b., w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2017 r., organ administracji architektoniczno-budowlanej może z urzędu, przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 5 tj. 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, wydać zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu. Wydanie zaświadczenia wyłącza możliwość wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w ust. 6 i 7, oraz uprawnia inwestora do rozpoczęcia robót budowlanych.
Zauważyć należy, iż w stanie prawnym obowiązującym przed 1 stycznia 2017 r., czyli kiedy wydane zostało zaświadczenie z dnia [...] października 2016 r., organy administracji architektoniczno-budowlanej również mogły wydawać zaświadczenia o niewniesieniu sprzeciwu, jednakże nie obowiązywała wówczas wyraźna norma wiążąca wydanie zaświadczenia z brakiem możliwości wniesienia sprzeciwu i możliwością rozpoczęcia robót budowlanych.
Prezydent Miasta wydając przedmiotowe zaświadczenie działał jako organ administracji architektoniczno-budowlanej I instancji, o którym mowa w art. 82 ust. 2 Pr. b. (zgodnie z art. 92 ust. 1 funkcje organu wykonawczego w mieście na prawach powiatu, a takim jest [...], sprawuje Prezydent Miasta). W tej sytuacji organem administracji architektoniczno-budowlanej wyższego stopnia jest wojewoda (art. 82 ust. 3 Pr. b.).
W powyższych okolicznościach stwierdzić należało, iż właściwym do rozpoznania zażalenia na zaświadczenie Prezydenta Miasta (niezależnie od zagadnienia dopuszczalności tego zażalenia) stanowi Wojewoda jako organ II instancji.
Sąd uznał zatem, iż Kolegium nie było uprawnione na gruncie przedmiotowej sprawy do zwrotu pisma D.B., a powinno po ustaleniu organu administracji publicznej właściwego do rozpoznania zażalenia na zaświadczenie Prezydenta Miasta (którym jest Wojewoda), przekazać zażalenie organowi właściwemu. Zgodnie bowiem z art. 65 kpa jeżeli organ administracji publicznej do którego podanie wniesiono jest niewłaściwy w sprawie niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie.
Dodatkową okolicznością budzącą zastrzeżenia Sądu w rozpoznawanej sprawie stanowiło uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, w którym organ bez związku ze sprawą i stanem faktycznym w sprawie nawiązał do wznowienia postępowania, które nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie. W tym zakresie zaskarżone postanowienie naruszyło treść art. 107 § 3 kpa. Sąd zwraca przy tym uwagę, iż duża ilość korespondencji prowadzonej przez skarżącą z organem nie może usprawiedliwiać braku rzetelności w analizie treści jej pism i dokładnego przygotowywania rozstrzygnięć i ich uzasadniania w sposób przewidziany przepisami kpa. Organ ma obowiązek zgodnie z art. 12 kpa działać szybko, ale i wnikliwie.
Jednocześnie jednak organ zobowiązany jest prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie uczestników do władzy publicznej (art. 8 kpa). Natomiast działanie organu w przedmiotowej sprawie naruszyło powyższe zasady postępowania administracyjnego. Powierzchowne zapoznawanie się z treścią pisma należy uznać za niewłaściwe, a w sytuacji wątpliwości co do jego treści konieczne jest wezwanie strony o jego sprecyzowanie. Sąd za niedopuszczalne uznał także umieszczenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia fragmentów całkowicie niezwiązanych ze sprawą nie noszących jednocześnie znamion oczywistej omyłki pisarskiej z uwagi na obszerność fragmentów zbędnych, nie dotyczących sprawy.
Ponownie orzekając w sprawie organ zobowiązany jest wziąć pod uwagę rozważana Sądu w szczególności co do charakteru pisma D.B. z dnia [...] stycznia 2017 r. i podjąć dalsze czynności, przede wszystkim określone w art. 65 kpa.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd działając w oparciu o treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.