Uzasadnienie
M.D. wniósł skargę na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia wyjaśnień, którym organ powołując się na przepis art. 1 ust. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2015 r. poz. 169 ze zm.) oraz art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm. – dalej jako k.p.a.) poinformował skarżącego, iż nie widzi podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie. Pismo to stanowiło odpowiedź na wniosek z dnia [...] sierpnia 2016r. złożonych przez skarżącego dnia 27 sierpnia 2016 r. w sprawie wszczęcia przez Prezydenta Miasta postępowania w sprawie poinformowania M.D. o przyznaniu świadczeń alimentacyjnych z Funduszu Alimentacyjnego dla małoletniego W.D. oraz stwierdzenia obowiązku zwrotu należności przyznanej z tego tytułu przez skarżącego.
Pismo skarżącego z dnia [...] sierpnia 2016 r. zostało potraktowane – stosownie do jego treści - jako odwołanie i w konsekwencji postanowieniem z dnia [...] listopada 2016r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność odwołania.
Z koli zaskarżonym pismem z dnia [...] stycznia 2017 r., również w odpowiedzi na w/w podanie, Kolegium wyjaśniło zasady postępowania w sprawie przyznania świadczenia alimentacyjnego z Funduszu Alimentacyjnego oraz uznania za dłużnika alimentacyjnego. Wskazało, iż w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] przyznano D.D. świadczenie alimentacyjne. Podkreśliło, że dłużnik alimentacyjny co do zasady powinien być stroną postępowania zakończonego w/w decyzją, i wskazało na zasady przeprowadzenia postępowania wznowieniowego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ wskazał, ze wznowienie postępowania administracyjnego może być jednym z trybów wzruszenia decyzji ostatecznej. Jednakże podkreśliło, że podstawę wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowić może jedynie wniosek strony, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną. W konkluzji zaś organ wskazał, że nie ma uprawnień do wystąpienia z takim wnioskiem, co przesądza treść art. 147 k.p.a., bowiem wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na wniosek strony.
Rozważając, czy zaskarżone przez M.D. pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest aktem lub czynnością o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 1 – 9 p.p.s.a., stwierdzić należy, iż pismo to choć jest czynnością materialnotechniczną, nie podlega zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W orzecznictwie i literaturze przedmiotu przyjmuje się, że stosowanie tego przepisu może mieć miejsce, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) akt lub czynność nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych, skierowane do konkretnego podmiotu, 3) mają charakter publicznoprawny oraz 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2008, s. 31-32; T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, A. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2009, s. 29- 31).
Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2008, s.32). Pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2017 r. stanowi informację organu co do stanu sprawy oraz zasad postępowania organu, a także informację o dopuszczalnych formach działania wnioskodawcy w celu wzruszenia decyzji ostatecznej. Podstawę prawną tej informacji stanowił m. in. art. 9 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego.
Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Zaskarżone pismo ma niewątpliwie właśnie charakter informacyjny. Organ poczynił na rzecz skarżącego wskazówki co do możliwości podjęcia czynności procesowych zmierzających do wzruszenia decyzji ostatecznej z dnia [...] marca 2016 r. Nie ma ono zatem bezpośredniego związku ze sferą praw i obowiązków skarżącej, nie zawiera konkretyzacji w odniesieniu do skarżącej jakiegokolwiek uprawnienia lub obowiązku, nie rozstrzyga w sposób władczy (jednostronny) o przysługujących skarżącemu uprawnieniach lub ciążących na nim obowiązkach, a jedynie informację o nich, co prowadzi do wniosku, że pismo to nie podlega zaskarżeniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Ponadto nie ulega wątpliwości, iż zaskarżone pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie może być uznane za decyzję administracyjną (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.), czy też postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.) oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3). Oczywistym jest, że nie jest to również żaden z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4a do 9 p.p.s.a.
Jedynie na marginesie Sąd zwraca uwagę organowi administracji publicznej, iż w przypadku uznania, że pismo skarżącego z dnia [...] sierpnia 2016 r. stanowi wniosek o wznowienie postępowania (stosownie do treści art. 235 § 1 k.p.a.), będąc niewłaściwym do jego rozpatrzenia, zobowiązany jest na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. przekazać to podanie do organu właściwego, bądź też stosownie do treści art. 66 § 1 k.p.a. poinformować wnoszącego, że w sprawach innych powinien wnieść odrębne podanie do właściwego organu, i poinformuje go o treści art. 66 § 2 k.p.a. Samo stwierdzenie, iż organ ten nie jest właściwy do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego, w takiej sytuacji, nie jest stanowi o dopełnieniu przez organ ciążących na nim obowiązków.
Skoro zatem przedmiotowa skarga nie podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny, to skargę tę jako niedopuszczalną należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.