Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu zażalenia D.N. na niezałatwienie w terminie przez Prezydenta Miasta sprawy wszczęcia postępowania administracyjnego celem ustalenia osoby winnej dokonania opłaty za nieopłacony postój, działając na podstawie art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. nr 79 poz. 856 ze zm.) oraz art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm.) uznał zażalenie za nieuzasadnione.
W postanowieniu zawarto jednocześnie pouczenie, iż nie przysługuje na nie żaden środek zaskarżenia.
W dniu 12 maja 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga D.N. na w/w postanowienie Kolegium.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o odrzucenie skargi, argumentując, iż postanowienie wydane na podstawie art. 37 § 2 k.p.a. należy do grupy postanowień wydawanych w toku postępowania administracyjnego, dotyczących poszczególnych kwestii wpadkowych wynikających w trakcie postępowania, lecz nie rozstrzygających o istocie sprawy. Nie jest to również postanowienie kończące postępowanie i nie przysługuje na nie zażalenie, a w konsekwencji, w świetle art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) nie przysługuje na nie skarga do sadu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlegała odrzuceniu.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd bada legitymację skargową, zachowanie terminu oraz warunków formalnych skargi, a przede wszystkim dokonuje oceny dopuszczalności skargi. W tym ostatnim aspekcie chodzi głównie o to, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Granice kognicji rzeczowej wojewódzkich sądów administracyjnych sprecyzowane zostały w przepisach art. art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a, jak również wynikają ze szczególnych przepisów zawartych w innych aktach prawnych.
Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
W myśl § 3 cyt. przepisu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
W przedmiotowej sprawie D.N. zaskarżył postanowienie organu II instancji wydane trybie art. 37 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, że organ administracyjny właściwy do rozpoznania zażalenia wniesionego na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. wydaje w celu jego załatwienia postanowienie, o jakim mowa w art. 123 k.p.a. Jednakże, co istotne stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w formie postanowienia ma charakter wpadkowy (incydentalny) i nie jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym. Jest swoistego rodzaju wyłącznie czynnością nadzorczą, na którą nie przysługuje środek zaskarżenia (zażalenie).
Należy zgodzić się z argumentacją organu przedstawioną w odpowiedzi na skargę, iż wniesienie zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. jest wyłącznie warunkiem formalnym wystąpienia przez osobę zainteresowaną ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność organu i nie może być w takiej sytuacji traktowane jak odrębne postępowanie administracyjne. Stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w tym zakresie, jako środek dyscyplinujący organ stopnia podstawowego, ma charakter incydentalny i powinno mieć formę postanowienia, aczkolwiek jego treść odnosi się wyłącznie do kwestii zażalenia na bezczynność organu pierwszej instancji. Nie może ono zatem zostać uznane za postanowienie kończące postępowanie w sprawie lub rozstrzygające sprawę co do istoty z uwagi (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 października 2006 r., Sygn. akt. II GSK 137/06, Lex Nr 276679; wyrok z 24 maja 2001 r., Sygn. akt. IV SA 572/99, ONSA 2002/2/16).
Zatem podkreślić należy, iż akt wydany na podstawie art. 37 § 2 k.p.a. nie kończy postępowania, nie rozstrzyga sprawy co do istoty, nie przysługuje też na nie zażalenie. Akt ten nie mieści się w kategorii postanowień o których mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., a zatem nie przysługuje również na taki akt skarga do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. akt I OSK 306/05 opubl. LEX nr 196463). Co więcej, nie mieści się ono w kategorii spraw określonych w art. 3 § 2 pkt 1 oraz pkr 3-8 p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe na mocy art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. zgodnie, z którym Sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn jej wniesienie jest niedopuszczalne, orzeczono jak w sentencji