Uzasadnienie
T.C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której zarzucił brak odpowiedzi na złożony przez niego wniosek o przyznanie pomocy finansowej z dnia [...] listopada 2022 r. Skarżący wyjaśnił, że wniósł do Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy wniosek o pomoc finansową w postaci: zasiłku okresowego z powodu bezrobocia i braku mieszkania w kwocie 400 zł, zasiłku celowego na żywność w kwocie 150 zł i zasiłku celowego na zwrot wydatków na odzież, lekarstwa i artykuły gospodarstwa domowego.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz wyjaśnił, że Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy powołując się na treść art. 101 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2268 ze zm.; dalej u.p.s.) przekazał do Ośrodka Pomocy Społecznej wniosek strony wraz z kwestionariuszem rodzinnego wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...] listopada 2022 r. Organ wskazał również, że w wyniku rozpatrzenia wniosku wydane zostały na okres od 1 do 30 listopada 2022 r. następujące decyzje:
- 1) decyzja z dnia [...] grudnia 2022 r., nr [...] przyznająca zasiłek celowy na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego "Posiłek w szkole i w domu" w kwocie 150 zł;
- 2) decyzja z dnia [...] grudnia 2022 r., nr [...] przyznająca zasiłek celowy na zaspokojenie innych potrzeb w kwocie 250 zł;
- 3) decyzja z dnia [...] grudnia 2022 r., nr [...] przyznająca zasiłek okresowy z innej przyczyny w kwocie 388 zł.
Jednocześnie organ podał, że wypłata powyższych świadczeń nastąpiła w dniu 9 grudnia 2022 r. przekazem pocztowym dla skarżącego na adres Specjalistycznego Schroniska Dla Osób Bezdomnych i Chorych. Powyższe decyzje zostały również nadane imiennie do skarżącego na adres Specjalistycznego Schroniska Dla Osób Bezdomnych i Chorych. Decyzje te zostały odebrane w dniu 15 grudnia 2022 r. przez pracownika placówki. Wobec powyższego Burmistrz wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 306/23 stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. według właściwości. Sprawa ta została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gorzowie Wlkp. pod sygnaturą akt II SA/Go 367/23.
Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 23 czerwca 2023 r. wezwano skarżącego do sprecyzowania skargi, poprzez jednoznaczne wskazanie, czy skargę wniósł na decyzję Burmistrza z dnia [...] grudnia 2022 r., nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku okresowego (na wniosek z dnia [...] listopada 2022 r.), czy może na bezczynność lub przewlekłość postępowania Burmistrza w załatwieniu wniosku skarżącego z dnia [...] listopada 2022 r. – w terminie 7 dni, pod rygorem uznania, iż skarga dotyczy ww. decyzji Burmistrza z dnia [...] grudnia 2022 r., nr [...]. Wezwanie to doręczono skarżącemu dnia 12 sierpnia 2023 r. Do dnia wydania niniejszego postanowienia pozostało ono bez odpowiedzi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd bada legitymację skargową, zachowanie terminu oraz warunków formalnych skargi, a przede wszystkim dokonuje oceny dopuszczalności skargi.
W myśl art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej p.p.s.a.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Przy czym zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a.
Powołane przepisy wyrażają generalną zasadę, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego wymaga uprzedniego uruchomienia środków prawnych dostępnych w administracyjnym toku instancji. Oznacza to, że w niniejszym przypadku skarga do sądu administracyjnego przysługiwałaby skarżącemu od decyzji organu II instancji wydanej w wyniku rozpoznania odwołania wniesionego przez stronę od decyzji organu I instancji. Niemożliwe jest natomiast zaskarżenie decyzji, od której przysługiwało stronie odwołanie do organu wyższego stopnia. Chcąc poddać kontroli sądowej decyzję organu I instancji strona musi wyczerpać tryb odwoławczy, a następnie w stosownym terminie (30 dni) zaskarżyć do sądu decyzję wydaną na skutek tego odwołania, czyli decyzję organu II instancji. Tylko w wyniku tak złożonej skargi sąd może badać prawidłowość postępowania prowadzonego przed organami administracyjnymi.
Przedmiotem złożonej w niniejszej sprawie skargi T.C. uczynił decyzję Burmistrza z dnia [...] grudnia 2022 r., nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku okresowego – a więc decyzję organu I instancji, od której w administracyjnym toku instancji przysługiwało skarżącemu odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Przy czym o przysługującym od decyzji Burmistrza odwołaniu, a także o sposobie i terminie jego wniesienia, skarżący został przez organ prawidłowo pouczony. Oznacza to, że w niniejszej sprawie warunek wyczerpania środków zaskarżenia w ramach administracyjnego toku instancji nie został spełniony.
W tej sytuacji należało uznać skargę za niedopuszczalną i działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzec jak w sentencji postanowienia.