Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. P.U. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. pismo Prezydenta Miasta z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...], którym organ poinformował skarżącego o odmowie zamiany zajmowanego przez niego lokalu na lokal przy ul. [...]. Organ wskazał, że proponowano skarżącemu kilka lokali do zamiany, jednak z żadnej propozycji nie skorzystał, a nadto podniósł, że wskazany wyżej lokal mieszkalny został zasiedlony wielodzietną rodziną z listy oczekującej na pierwsze mieszkanie. Jednocześnie organ pouczył skarżącego, że jeśli nie zgadza się z jego decyzją, to może zwrócić się do sądu w oparciu o art. 189 Kodeksu postępowania cywilnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skargę należało odrzucić.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - określanej dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest pismo Prezydenta Miasta z dnia [...] czerwca 2020 r., którym organ poinformował skarżącego o odmowie wyrażenia zgody na zamianę zajmowanego przez skarżącego lokalu na lokal przy ul. [...]. Zdaniem Sądu, zaskarżone pismo nie stanowi żadnej z wymienionych wyżej form działalności organów administracji publicznej, która mogłaby stanowić przedmiot kontroli sądowoadministracyjnej. W szczególności, czynność taka nie kwalifikuje się jako czynność przewidziana w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W orzecznictwie i literaturze przedmiotu przyjmuje się, że stosowanie powyższego przepisu może mieć miejsce, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) akty i czynności mają charakter władczy, 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych, 3) muszą mieć charakter publicznoprawny, 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa. Oznacza to, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2012, s. 32).
W ocenie Sądu, zaskarżone pismo nie zawiera władczego rozstrzygnięcia, które decydowałoby o sytuacji prawnej strony, nie nakłada na nią żadnych konkretnych obowiązków ani nie przyznaje uprawnień, które wynikałyby z przepisów prawa. Pismo to zawiera jedynie stanowisko organu, który pisemnie poinformował skarżącego o stanie sprawy. Z tych powodów pismo Prezydenta Miasta z [...] czerwca 2020 r. nie może zostać uznane za akt lub czynność podlegającą kognicji sądu administracyjnego; samo udzielenie wyjaśnień i zajęcie stanowiska nie stanowi rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie (por. postanowienie NSA z 2 grudnia 2014r., I OSK 2082/13; postanowienie WSA w Warszawie z 16 sierpnia 2005 r., I SA/Wa 1362/05.
Wobec powyższego, w myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., postanowiono jak w punkcie 1 sentencji.
O zwrocie uiszczonego przez skarżącego wpisu sądowego (pkt 2) Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.