Uzasadnienie
Wnioskiem, nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 27 grudnia 2006 roku, En - Spółka z o.o. wystąpiła do Starosty Powiatu o wydanie decyzji zatwierdzającej program gospodarki odpadami niebezpiecznymi. Na wniosku naklejone zostały znaki opłaty skarbowej o wartości 8 złotych.
Pismem z dnia [...] stycznia 2007 roku Starosta powiadomił spółkę, iż z dniem wpływu wniosku strony do starostwa tj. z dniem 2 stycznia 2007 roku zostało, zgodnie z przepisem art. 61 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, wszczęte postępowanie administracyjne. Nadto powołując się na przepis art. 6 ust. 1 pkt 1 - obowiązującej od 1 stycznia 2007 roku - ustawy z dnia 16 listopada 2006 roku o opłacie skarbowej (Dz.U. z 2006 roku, Nr 225, poz. 1635) i cz. 1 ust 44 załącznika do niej oraz art. 261 § 1 Kpa wezwał spółkę w terminie 10 dni do uiszczenia opłaty skarbowej za wydanie decyzji zatwierdzającej program gospodarki odpadami niebezpiecznymi w kwocie 505 zł. Odnosząc się do tego wezwania spółka pismem z dnia [...] lutego 2007 roku oświadczyła, iż wypełniła dyspozycję zawartą w komunikacie Ministerstwa Finansów zamieszczonym na jego stronie internetowej i wystąpiła z wnioskiem do dnia [...] grudnia 2006 roku.
Wskazywała, że decydująca jest data nadania wniosku w urzędzie pocztowym przesądzająca, iż obowiązek zapłaty opłaty skarbowej powstał w dniu nadania na poczcie przedmiotowego wniosku i stosownie do przepisu art. 19 ustawy o opłacie skarbowej mają zastosowanie przepisy dotychczasowe.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2007 roku nr [...] Starosta Powiatu działając na podstawie przepisu art. 261 § 2 Kpa w związku z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 roku o opłacie skarbowej zwrócił wniosek. W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 roku o opłacie skarbowej, która weszła w życie 1 stycznia 2007 roku, obowiązek zapłaty opłaty od dokonania czynności urzędowej powstaje z chwilą złożenia wniosku o dokonanie tej czynności. Zgodnie z załącznikiem do ustawy stawka za wydanie decyzji zatwierdzającej program gospodarki odpadami wynosi 505 złotych. Organ wskazał, iż stosownie do przepisu art. 61 § 3 Kpa datą wszczęcia postępowania jest dzień doręczenia żądania strony organowi administracyjnemu czyli dzień wpływu żądania do organu, a nie dzień nadania go w placówce pocztowej.
Tym samym dniem złożenia wniosku przez stronę jest dzień [...] stycznia 2007 roku, wobec czego przepis art. 19 ustawy o opłacie skarbowej nie ma w sprawie zastosowania. W myśl art. 261 § 2 Kpa fakt nieziszczenia opłaty skutkuje zwrotem wniosku.
W zażaleniu na to postanowienie skarżąca spółka wnosiła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia. Powołując się na przepis przejściowy tj. art. 19 ustawy z dnia 16 listopada 2006 roku o opłacie skarbowej wywodziła, iż podmiot który do dnia 31 grudnia 2006 roku wystąpi min. o dokonanie czynności urzędowej może dokonać zapłaty opłaty skarbowej na dotychczasowych zasadach, w tym przez użycie znaków opłaty skarbowej. Wskazując art. 6 ustawy podnosiła, że obowiązek zapłaty opłaty skarbowej powstaje z chwilą złożenia wniosku o dokonanie czynności urzędowej, a opłata powinna być uiszczona z chwilą powstania obowiązku jej zapłaty. Skoro zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego podania mogą być wnoszone pisemnie, telegraficznie, faksem, to tym samym wniosek może być złożony osobiście lub nadany na poczcie. W sytuacji, gdy kodeks postępowania administracyjnego wiąże z nadaniem pisma na poczcie określone skutki (art. 57 § 5 Kpa) to data ta ma decydujące znaczenie.
W konsekwencji oznacza to, zdaniem spółki, iż dzień nadania wniosku na poczcie jest dniem wniesienia wniosku i jednocześnie dniem powstania obowiązku zapłaty opłaty skarbowej. Zarzucała iż brak jest podstaw do utożsamiania pojęć świadomie użytych przez ustawodawcę w ustawie o charakterze lex specjalis tj. w ustawie o opłacie skarbowej ("wniesienie", "dokonanie zgłoszenia ", "wystąpienie z wnioskiem") z pojęciem "doręczenie" użytym w art. 61 § 3 Kpa.
Decyzją z dnia [...] marca 2007 roku o numerze [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazało, iż w świetle bezspornego stanu faktycznego zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zdaniem organu II instancji, skoro zgodnie z przepisem art. 61 § 3 Kpa datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia jej żądania organowi, oznacza to, iż o złożeniu wniosku (podania) można mówić dopiero w dniu wpływu tegoż do organu, bo dopiero wówczas wywołuje on skutek prawny (wszczęcie postępowania).
Natomiast dla czynności procesowych podejmowanych przez stronę już po wszczęciu postępowania, dla których prawo wymaga zachowania terminu, rzeczywiście nadanie pisma w polskiej placówce pocztowej, przed upływem terminu uważa się za dochowanie terminu czyli skutek prawny czynności procesowej strony w postaci złożenia pisma następuje w dniu wysłania go pocztą, a nie w dniu jego wpływu do organu. Skoro więc wniosek spółki wpłynął do organu w dniu 2 stycznia 2007 roku, to z tym dniem nastąpiło wszczęcie postępowania administracyjnego, a tym samym organ I instancji zasadnie przyjął, iż do tego wniosku należy stosować przepisy ustawy o opłacie skarbowej obowiązującej w tym dniu tj. ustawy z dnia 16 listopada 2006 roku. W sprawie nie mógł zatem znaleźć zastosowania przepis art. 19 tej ustawy skoro wniosek złożony został (tj. doręczony organowi) przez stronę w dniu 2 stycznia 2007 roku. W konsekwencji zaś wobec nieuiszczenia żądanej opłaty zwrot wniosku był uzasadniony.
W skardze na to postanowienie En Spółka z o.o. domagała się uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Zarzucała mu naruszenie przepisu art. 19 ustawy z dnia 16 listopada 2006 roku o opłacie skarbowej poprzez błędną jego wykładnię oraz naruszenie przepisu art. 61 § 3 Kpa poprzez niewłaściwą interpretację. W uzasadnieniu podtrzymywała argumentację podnoszoną w odwołaniu. W szczególności podnosiła, iż dochowała terminu zakreślonego przez przepis art. 19 ustawy. Wywodziła, iż brak jest podstaw do utożsamiania pojęcia "złożenie podania" z pojęciem "wszczęcie postępowania". Dla daty wszczęcia postępowania nie ma żadnego znaczenia data nadania podania w polskim urzędzie pocztowym, gdyż decyduje ona jedynie o zachowaniu terminu do dokonania czynności. Zupełnie inne znaczenie ma wyrażenie "złożyć podanie" – oznacza ono jedynie czynność techniczną polegającą na wniesieniu podania w dopuszczalny sposób tj. osobiście lub za pośrednictwem poczty.
Złożenia podania nie można utożsamiać z jego doręczeniem i takiego rozróżnienia dopatrywać się należy wprost w brzmieniu przepisu art. 63 §1 Kpa, który wskazuje jedynie techniczne sposoby wnoszenia podania. Ustawodawca w art. 19 ustawy o opłacie skarbowej posłużył się pojęciem "złożenie podania", a zatem chwila złożenia przez skarżącą przedmiotowego podania w placówce pocztowej jest wyznacznikiem dla zastosowania "starej ustawy" o opłacie skarbowej i właśnie ta ustawa powinna mieć zastosowania w sprawie objętej skargą.
W odpowiedzi na skargę Kolegium domagało się jej oddalenia podtrzymując stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę i wywodząc, iż skarżąca błędnie odróżnia instytucję wszczęcia postępowania od samej czynności technicznej złożenia przez stronę podania (wniosku).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Ustawa z dnia 16 listopada 2006 roku o opłacie skarbowej weszła w życie z dniem 1 stycznia 2007 roku, a zatem nie obowiązywała jeszcze w dacie nadania przez skarżącą w polskim urzędzie pocztowym wniosku o wydanie decyzji zatwierdzającej program gospodarowania odpadami niebezpiecznymi, była już natomiast prawem obowiązującym w dacie wpływu tego wniosku do organu I instancji. Zgodnie z przepisem art. 6 ust. 1 tej ustawy obowiązek zapłaty opłaty skarbowej powstaje:
- 1) od dokonania czynności urzędowej - z chwilą dokonania zgłoszenia lub złożenia wniosku o dokonanie czynności urzędowej;
- 2) od wydania zaświadczenia - z chwilą złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia;
- 3) od wydania zezwolenia (pozwolenia, koncesji) - z chwilą złożenia wniosku o wydanie zezwolenia (pozwolenia, koncesji);
- 4) od złożenia dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub prokury oraz od jego odpisu, wypisu lub kopii - z chwilą złożenia dokumentu w organie administracji publicznej, sądzie lub podmiocie, o którym mowa w art. 1 ust. 2;
- 5) od przedmiotu opłaty określonego w art. 2 ust. 2 - z chwilą użycia zaświadczenia w sprawie innej niż wymieniona w art. 2 ust. 1.
Stosownie zaś do przepisu ust. 2 art. 6 ustawy opłatę skarbową wpłaca się z chwilą powstania obowiązku jej zapłaty.
W świetle wskazanego przepisu nie budzi wątpliwości, iż opłata skarbowa od dokonania czynności urzędowej (art. 6 ust. 1pkt 1 ustawy) jest należna z góry, zatem powinna być uiszczona z chwilą złożenia wniosku. W sytuacji, gdy strona składa wniosek o dokonanie czynności urzędowej osobiście lub nadaje go w polskim urzędzie pocztowym lub czyni to w inny sposób o jakim mowa w przepisie art. 63 § 1 Kpa to powinna jednocześnie dokonać zapłaty opłaty skarbowej (ust. 2 art. 6 ustawy). Zgodnie bowiem z przepisem § 3 ust. 1 zdanie 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z 21 grudnia 2006 roku w sprawie dokumentowania opłaty skarbowej oraz trybu jej zwrotu (Dz.U. z 2006 roku, Nr 246 poz.1804) - obowiązującego od 1 stycznia 2007 roku - składający wniosek lub pełnomocnictwo albo dokonujący zgłoszenia zobowiązany jest załączyć dowód zapłaty należnej opłaty skarbowej. Zasadą jest zatem, że w sytuacji gdy opłata skarbowa jest należna z góry strona uiszcza ją bez wezwania organu administracji.
Stosownie do przepisu art. 261 § 1 Kpa dopiero w sytuacji, gdy strona nie wpłaciła należności tytułem opłat i kosztów postępowania, które zgodnie z przepisami powinny być uiszczone z góry, organ administracji publicznej prowadzący postępowanie wyznaczy jej termin do wniesienia tych należności, który nie może być krótszy niż siedem dni, a dłuższy niż czternaście dni.
W świetle powyższych regulacji należy uznać, że za " chwilę złożenia wniosku" o jakiej mowa w art. 6 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 roku o opłacie skarbowej może być uznany jedynie dzień złożenia podania (wniosku) w jeden z dopuszczalnych sposobów wnoszenia go o jakich mowa w przepisie art. 63 § 1 Kpa. Zatem w sytuacji, gdy strona składa wniosek pisemnie za pośrednictwem polskiego urzędu pocztowego dniem tym będzie dzień nadania wniosku w tym urzędzie. Tym samym nie można podzielić stanowiska zaprezentowanego przez organy administracyjne obu instancji, iż dniem złożenia wniosku - wyznaczającym chwilę powstania obowiązku uiszczenia opłaty skarbowej od wniosku o dokonanie czynności urzędowej- jest dopiero dzień jego wpływu do organu, gdyż z tym dniem następuje wszczęcie postępowania administracyjnego na wniosek strony. Przede wszystkim wskazać należy, iż strona wysyłając za pośrednictwem urzędu pocztowego wniosek o dokonanie czynności urzędowej, nie posiada wiedzy kiedy (w jakiej dacie) wniosek ten wpłynie do organu administracji publicznej, wywołując zgodnie z przepisem art. 61 § 3 skutek w postaci wszczęcia postępowania.
W takiej sytuacji strona pozbawiona zostaje zatem możliwości dochowania wymogu wynikającego z art. 6 ust 2 ustawy o opłacie skarbowej i § 3 w/w Rozporządzenia tj. uiszczenia z góry opłaty skarbowej i dołączenia do wniosku potwierdzenia jej zapłaty. Wskazać należy, iż na gruncie tego samego aktu prawnego użyte w nim pojęcia muszą być wykładane w sposób jednolity. Skoro więc na tle przepisu art. 6 ust 1 pkt 1 ustawy o opłacie skarbowej za chwilę złożenia podania o dokonanie czynności urzędowej uznany został dzień złożenia go w jeden ze sposobów o jakich mowa w art. 63 § 1 Kpa (np. nadanie za pośrednictwem urzędu pocztowego) to również na tle przepisu przejściowego jakim jest art. 19 ustawy pojęcie złożenia podania czy wystąpienia z wnioskiem musi być interpretowane analogicznie. Zgodnie z tym przepisem jeżeli złożono podanie, załączniki do podania, dokonano zgłoszenia lub wystąpiono z wnioskiem o dokonanie czynności urzędowej albo z wnioskiem o wydanie zaświadczenia lub zezwolenia (pozwolenia, koncesji), albo sporządzono dokument stwierdzający ustanowienie pełnomocnika lub jego odpis, wypis, przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Skoro więc poza sporem jest, że z wnioskiem o dokonanie czynności urzędowej tj. o wydanie decyzji o zatwierdzenie programu gospodarowania odpadami niebezpiecznymi strona wystąpiła w dniu 27 grudnia 2007 roku (tj. złożyła go pisemnie za pośrednictwem urzędu pocztowego) a więc przed dniem wejściem w życie ustawy z dnia 16 listopada to, wbrew stanowisku organów, w sprawie znajdzie zastosowanie przepis art. 19 tej ustawy. W konsekwencji oznacza to, iż kwestia czy i w jakim rozmiarze podlegał on opłacie skarbowej powinna być oceniana w oparciu o ustawę o opłacie skarbowej z dnia 9 września 2000 roku (Dz. u. z 2004 roku, Nr 253, poz. 2532 ze zm.).
Tym samym zasadne okazały się zarzuty strony skarżącej, iż brak podstaw do utożsamiania pojęcia "chwila złożenia wniosku" z momentem wszczęcia postępowania wyznaczonym przez przepis art. 61 § 3 Kpa oraz, że w sprawie powinien znaleźć zastosowanie przepis art. 19 ustawy z dnia 16 listopada 2006 roku Z tych przyczyn na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c oraz art. 135 ppsa orzeczono jak w sentencji. Na podstawie przepisu art. 152 ppsa stwierdzono ze zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.