Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] czerwca 2015 r., na podstawie art.. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 ze zm., dalej jako "u.s.g."), W.M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na uchwałę Rady Miejskiej nr IX/30/2015 z dnia 29 kwietnia 2015 r. w przedmiocie rozpatrzenia protestu przeciw ważności wyborów sołtysa w sołectwie [...].
W skardze skarżący domagał się stwierdzenia nieważności powyższej uchwały w całości podnosząc, że odmowa unieważnienia wyborów sołtysa pozbawiła go możliwości ponownego udziału w wyborach w charakterze kandydata na funkcję sołtysa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") z uwagi na fakt, że skarżący pominął wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., ewentualnie o oddalenie skargi w całości.
Zarządzeniem z dnia 17 czerwca 2015 r. Przewodniczący Wydziału wezwał W.M. do podania na piśmie w terminie 7 dni, czy przed wniesieniem do Sądu skargi na w/w uchwałę skierował w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g do usunięcia naruszenia prawa do organu administracji publicznej, tj. Rady Miejskiej oraz do nadesłania do Sądu odpisu wniesionego ewentualnie wezwania, pod rygorem przyjęcia, iż wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie zostało wniesione.
W odpowiedzi skarżący poinformował, że przed wniesieniem skargi do Sądu skierował wezwanie do usunięcia naruszenia prawa do organu. Na dowód tego przesłał kserokopię pisma z dnia [...] marca 2015 r. (data wpływu pisma do organu – 19 marca 2015 r.), zaadresowanego do Rady Miasta, w którym w imieniu swoim i wskazanych mieszkańców Sołectwa [...] wezwał do usunięcia naruszenia prawa, domagając się podjęcia przez Radę uchwały o uznaniu wyborów Sołtysa i Rady Sołeckiej przeprowadzonych w dniu [...] marca 2015 r. za nieważne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skargę należało odrzucić.
Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka.
Przez wyczerpanie środków zaskarżenia ustawa nakazuje natomiast rozumieć sytuację, gdy stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Oznacza to, że postępowanie sądowoadministracyjne nie powinno zastępować postępowania administracyjnego, a więc nie może zostać wszczęte dopóty, dopóki to postępowanie się toczy, jak również to, że postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać uruchomione, jeżeli nie zostały wykorzystane środki weryfikacji kwestionowanych aktów i czynności, dostępne podmiotowi, który chce uruchomić postępowanie sądowo-administracyjne, w postępowaniu administracyjnym (T. Woś [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008 s. 267).
Stosownie do przepisu art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Zatem w sytuacji, gdy przedmiotem skargi jest uchwała organu jednostki samorządu terytorialnego (tak jak w niniejszej sprawie) środkiem zaskarżenia, o którym mowa wyżej jest wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa.
Na wezwanie tutejszego Sądu W.M. nadesłał kserokopię pisma z dnia [...] marca 2015 r. (data wpływu pisma do organu – 19 marca 2015 r.), zaadresowanego do Rady Miasta, w którym w imieniu swoim i wskazanych mieszkańców Sołectwa [...] wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, domagając się podjęcia przez Radę uchwały o uznaniu wyborów Sołtysa i Rady Sołeckiej przeprowadzonych w dniu [...] marca 2015 r. za nieważne. Należy zauważyć, że pismo to zostało zatytułowane jako "Protest wyborczy" w sprawie wyborów sołtysa i rady sołeckiej sołectwa [...], w którym strona zakwestionował zgodność z prawem uchwały Rady Miejskiej nr XVIII/108/04 z dnia 12 lutego 2004 r. w sprawie nadania statutu Sołectwu [...], a nie zaskarżoną do Sądu uchwałę z dnia 29 kwietnia 2015 r. w sprawie rozpatrzenia w/w protestu.
Nadto Sąd zwraca uwagę, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało opatrzone datą [...] marca 2015 r. i wpłynęło do organu dnia 19 marca 2015 r., a więc jeszcze przed podjęciem przez Radę zaskarżonej do Sądu uchwały z 29 kwietnia 2015 r.
Nie ulega wątpliwości, że wezwanie uregulowane w art. 101 ust. 1 u.s.g. powinno bezpośrednio poprzedzać skargę do Sądu i jest przesłanką dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę rady gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej. Przedmiotowe wezwanie nie jest instytucją postępowania administracyjnego, lecz formalnym wymogiem wniesienia skargi. Nie stanowi zatem realizacji zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Jego istotą i celem jest stworzenie dodatkowych możliwości autorewizji własnego działania organu administracji publicznej, który podjął akt lub dokonał kwestionowanej czynności i to tylko i wyłącznie w związku z zagrożeniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Jego celem jest skłonienie organu do rozważenia potrzeby skorygowania własnego zachowania w sytuacji groźby wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Brak wezwania do usunięcia naruszenia prawa uniemożliwia wniesienie skargi i w konsekwencji skutkuje odrzuceniem przez wojewódzki sąd administracyjny skargi jako niedopuszczalnej, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
W okolicznościach niniejszej sprawy nie można uznać, że W.M. wyczerpał obligatoryjny tryb wezwania do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem skargi na uchwałę Rady Miejskiej z dnia 29 kwietnia 2015 r.
W konsekwencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.